Παναγιώτης Μαυροειδής
Ας πούμε και δύο λόγια πέραν της προβατολογίας και των σκανδάλων.
Μύθος πρώτος: «Μέσω των επιδοτήσεων, ΟΛΟΙ οι αγρότες και μη αγρότες κλέβουν. Άλλος λίγο, άλλος πολύ. Ανάλογα με το μπόι του και το (πολιτικό) δόντι του».
Μύθος δεύτερος: «Η ΕΕ και οι θεσμοί της είναι αθώες περιστερές ή και κάπως αφελείς που τους κατακλέβουν οι δαιμόνιοι Βαλκάνιοι κουτσόβλαχοι».
Και οι δύο μύθοι αξίζουν πολύ λιγότερο από τους ωραιότατους και πολύ διδακτικούς μύθους του Αισώπου.
- Το καθεστώς των αγροτικών επιδοτήσεων (ή ενισχύσεων) είναι πράγματι έωλο και σκανδαλώδες. Όχι όμως, επειδή κάποιοι (ή όλοι οι ) Έλληνες πονηρούληδες κοροϊδεύουν τους κουτόφραγκους της ΕΕ. Στην πραγματικότητα οι (καθόλου κουτοί) ιθύνοντες της ΕΕ και των κυβερνήσεων των κρατών μελών της, μαζί και της ελληνικής, κοροϊδεύουν τους φτωχομεσαίους αγρότες. Άλλωστε το καθεστώς των ενισχύσεων το έφτιαξε η ΕΕ και όχι οι αγρότες.
- Οι αγροτικές επιδοτήσεις είναι σοβαρότατος και καλά μελετημένος μηχανισμός αναδιάρθρωσης υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου στην αγροτική παραγωγή. Η λειτουργία του είναι απλή: Ενισχύει εξαιρετικά άνισα και προνομιακά τους μεγαλοαγρότες και μεγαλοκτηνοτρόφους καπιταλιστές, σε βάρος των φτωχομεσαίων αγροτών, έτσι ώστε οι πρώτοι σταδιακά να εκτοπίζουν τους δεύτερους. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της σχετικής Διεύθυνσης (AGRI) της ΕΕ για τις ενισχύσεις του 2022 για την Ελλάδα, το 50% των δικαιούχων έλαβαν ποσά ενίσχυσης κάτω των 1.250 ευρώ και το άθροισμα αυτών των ενισχύσεων ήταν μόλις το 10% των συνολικών ενισχύσεων. Την ίδια στιγμή ενισχύσεις άνω των 10.000 ευρώ έλαβαν το 6% των δικαιούχων, αλλά το άθροισμα αυτών των ενισχύσεων αποτελούσε το 40% των συνολικών ενισχύσεων. Φυσικά έχει μεγάλη διαφορά μια ενίσχυση 10 με 15 χιλιάδες με μια ενίσχυση 50 και 100 χιλιάδων, αλλά ο σχετικός πίνακας δε μας διευκολύνει ιδιαίτερα.
- Την ίδια στιγμή, και ενώ η κύρια λειτουργία του καθεστώτος των αγροτικών ενισχύσεων στο πλαίσιο της ΚΑΠ είναι η παραπάνω, τα ψίχουλα προς τους μικρο-αγρότες αποτελούν και μια αντισταθμιστική “παροχή” που δίνεται έναντι του ξεκληρίσματός τους. Κοινώς στάχτη στα μάτια. Η φτωχομεσαία αγροτιά έχει πεθάνει εδώ και χρόνια μέσω των διαφόρων κυμάτων της ΚΑΠ, κατάργησης εγγυημένων τιμών, κατάργησης εθνικών κρατικών ενισχύσεων σε σπόρους, τροφές, λιπάσματα, ανόδου του κόστους ενέργειας κλπ. Οι μικρο-κληρούχοι και μεσαίοι αγρότες ή κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Έρχεται στη συνέχεια η ΕΕ για να ενισχύσει αγροτικές καλλιέργειες ή κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις με «οικονομίες κλίμακας», δηλαδή τους μεγαλο-αγρότες. Ταυτόχρονα, για παράδειγμα μέσω της αποσύνδεσης αγρών από πραγματική παραγωγή, κλείνει το μάτι στους φτωχο-μεσαίους λέγοντας: “θα σου δίνω χ ποσά (όλο και μειούμενων) ενισχύσεων, χωρίς απαραίτητα εσύ να καλλιεργείς, ούτε σου ζητώ να μου πεις τι παραγωγή είχες”. Μακροπρόθεσμα βέβαια αυτό πριμοδοτεί την εγκατάλειψη της καλλιέργειας, αντί του συλλογικού αγώνα για τη βιώσιμη οικονομικά διατήρησή της.
Καλλιεργήθηκε έτσι εδώ και χρόνια ένα κλίμα αλά Πάγκαλου: “μεταξύ μας, μαζί τα φάγαμε, μικροί και μεγάλοι”.
- Ας φανταστούμε λίγο την επόμενη μέρα: Μέσω των τωρινών γαλάζιων σκανδάλων και της σκανδαλολογίας, θα έρθει αργά ή γρήγορα το σύστημα της ΕΕ, και καλά μη γνωρίζοντας τις παραπάνω κατεργαριές που το ίδιο έχει στήσει, να πει “ως εδώ με τις μαϊμού επιδοτήσεις, μαϊμού αγροτών. Από εδώ και πέρα θα δίνουμε μόνο σε σοβαρούς και κατά επάγγελμα αγρότες που θα είναι σε μητρώο αγροτών κλπ”. Αυτό φυσικά θα οδηγήσει σε ένα σάρωμα της φτωχομεσαίας αγροτιάς αλλά και σε πλήγμα εισοδήματος μισθωτών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που κρατούν ακόμη χωραφάκια χάρη και στα κόλλυβα της επιδότησης. Όποια κομμάτια αξίζουν θα αγοραστούν από μεγαλύτερους ιδιοκτήτες, τα περισσότερο φτωχά, άγονα, ορεινά κλπ, θα ερημώσουν. Η χαρά της μεγάλης ιδιοκτησίας, της συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίου… Με την ευκαιρία, όλοι σχεδόν οι μεγάλοι όμιλοι έχουν ήδη στήσει εταιρείες που αφορούν κατά περίπτωση ευφυή γεωργία, ακριβή γεωργία, ευφυή γεωργία κοκ.
