Γιώργος Τσαντίκος
Μπορεί να μοιάζει με τσιρκολάνο ο τρέχων πλανητάρχης όταν παραινεί Ιράν και Ισραήλ να μην τσακώνονται και να είναι αγαπημένοι, αλλά είναι ακριβώς ο τύπος που προσωποποιεί τους θεσμούς σήμερα. Αυτός νομιμοποιεί τους κατά τόπους πρόθυμους, μεταξύ των οποίων και το ελληνικό κράτος.
Αν θέλετε να ποντάρετε σε μια λέξη που θα συζητηθεί περισσότερο φέτος σε ειδικά πάνελ, μη ειδικά πάνελ, σε γεωπολιτικά καφενεία και ενδεχομένως, σε κάποιες κούρσες ταξί, θα πρότεινα τον «φυγοκεντρωτή». Είναι από τις λέξεις που τις βλέπεις στην επικαιρότητα Ισραήλ-ΗΠΑ-Ιράν, αλλά στην πραγματικότητα δεν ξέρεις τι ακριβώς αντιπροσωπεύουν, δεν έχεις δηλαδή γνωρίσει από κοντά έναν φυγοκεντρωτή ή δεν αγόρασες ποτέ κάποιον επειδή σου χάλασε ο προηγούμενος, στην εσπρεσιέρα πχ. Μπορεί να σου φέρνει στο μυαλό το CERN και κάποιους σχετικούς τίτλους ειδήσεων, αλλά στην πραγματικότητα δεν ξέρεις τι είναι, ακόμα και αν διαβάσεις τον ορισμό του στη Wikipedia. Όλα αυτά βέβαια υπό τη γενική εξαίρεση των εργαζόμενων σε χημικά, αναλυτικά και λοιπά εργαστήρια και τύπους που έχουν παίξει ρόλους ιρανοϊρακινοπακιστανών επιστημόνων σε ταινίες με τον Τομ Κρουζ.
Ακόμα όμως και αν ξέρετε τι είναι ο φυγοκεντρωτής και δουλεύετε έναν ή περισσότερους, δεν ξέρετε αν θα γίνει Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος ή όχι. Επίσης, κανείς δεν γνωρίζει πια αν θα πεταχτούμε από το κρεβάτι επειδή βγήκε ο ήλιος ξημερώματα (tip: δεν θα είναι ο ήλιος) σαν τον ομπεργκρουπενφίρερ Τζον Σμιθ στον Άνθρωπο στο ψηλό κάστρο.
Παράλληλα με τις αναλύσεις, αλλά και την πραγματικότητα του δράματος που ζούνε οι άνθρωποι, εις βάρος των οποίων, το ισραηλινό κράτος διεξάγει γενοκτονικές επιχειρήσεις, υπάρχει και ένας πραγματικός μηχανισμός που, αντίθετα με την εντύπωση που δίνει, είναι θεσμικότατος.
Μπορεί λοιπόν να μοιάζει με τσιρκολάνο ο τρέχων πλανητάρχης όταν παραινεί Ιράν και Ισραήλ με κεφαλαία να μην τσακώνονται και να είναι αγαπημένοι, αλλά είναι ακριβώς ο τύπος που προσωποποιεί τους θεσμούς σήμερα. Αυτός είναι που νομιμοποιεί τους κατά τόπους πρόθυμους, μεταξύ των οποίων και το ελληνικό κράτος, να τρέξουν να συνδράμουν όπου χάνονται ανθρώπινες ζωές, από την Ουκρανία μέχρι το Ιράν, διαγκωνιζόμενοι για την πιο κοντινή θέση στο κάγκελο (μιας και διανύουμε και την περίοδο των συναυλιών).
Οι θεσμοί έχουν συνέχεια. Ο ομπεργκρουπενφίρερ Σμιθ στο προαναφερθέν αριστούργημα του Φίλιπ Ντικ, δεν ήταν πάντα επιτελικός ναζί. Όταν είδε τη νύχτα να φωτίζεται από το πυρηνικό μανιτάρι, ήταν ακόμα αξιωματικός του αμερικάνικου στρατού (φτάνουν όμως τα spoilers, διαβάστε ή δείτε το, αξίζει τον κόπο).
Στο ενδιαφέρον πολιτικοπεριπετειώδες φιλμ του σύγχρονου αφεντικού της σινεμυθοπλασίας με στοιχεία πραγματικότητας Άλεξ Γκάρλαντ, το Civil War, οι θεσμοί έχουν επίσης συνέχεια και είναι δολοφονικοί συνήθως, ειδικά για όσους πιστεύουν στην ουδετερότητα και την εγγενή δημοκρατική τους ομοιόσταση και έτσι, γίνονται τα πρώτα και πιο εύκολα θύματά τους. Αν το δείτε και διαπιστώσετε κάποιες φαινομενικές ομοιότητες με αυτό που πιστεύεται ότι συμβαίνει πχ στις ΗΠΑ, μην εκπλαγείτε.
Ο Γκάρλαντ έχει αποπειραθεί αρκετές φορές με αυτό το σεναριακό αφήγημα. Στο 28 Weeks Later, εκεί που οι θεσμικοί παράγοντες υποτίθεται ότι αποκαθιστούν την κατάσταση, τους σκοτώνουνε όλους και σήμερα, πρέπει να πάμε να δούμε το 28 years later (αλήθεια, δείτε το).
Όσο καθόμαστε και αναρωτιόμαστε «μα πού πήγαν οι θεσμοί» και «έχουν διαλυθεί όλα πια», ελπίζοντας ότι με κάποιον μαγικό τρόπο θα επιστρέψουν στη θέση τους και όλα θα επιστρέψουν στο 2015, στο 2012, στο 2008 κ.ο.κ., είναι σαν να αναζητούμε στα τυριά του σούπερ μάρκετ, εκείνη την παρτίδα φέτας που μετά δεν εμφανίστηκε ξανά, γιατί τη χάλασαν και δεν βγάζουν τόσο καλά τυριά όπως παλιά κ.λπ. κ.λπ.
Ο «θεσμικός προοδευτισμός» αντιμετωπίζει την όλη κατάσταση σαν τριάρι που χρειάζεται ανακαίνιση. Ο «θεσμικός προοδευτισμός» αντιμετωπίζει την όλη κατάσταση σαν τριάρι που χρειάζεται ανακαίνιση. Χάνει το ότι οι κρατικοί θεσμοί θα δουλέψουνε πρώτα και κύρια για το κράτος
Ο «θεσμικός προοδευτισμός» αντιμετωπίζει την όλη κατάσταση σαν τριάρι που χρειάζεται ανακαίνιση. Η γενική και άδολη πίστη στο φερόμενο ως περιεχόμενο, συχνά θολώνει το γεγονός ότι οι κρατικοί θεσμοί θα δουλέψουνε πρώτα και κύρια για το κράτος. Και αν θέλουμε όντως να τους αλλάξουμε, χρειάζονται πολύ περισσότερα από τα «ουφ» της «αποφυγής του Γ’ Παγκοσμίου» που ακολουθούν τα «Γ’ Παγκόσμιο δεν είχαμε ζήσει, θα το δούμε και αυτό». Για την ανάγκη φυγοκεντρωτών, δεν γνωρίζω, να το δούμε το θέμα…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 28-29 Ιουνίου
