Βασίλης Μηνακάκης
Το ΚΚΕ διεξάγει το τελευταίο διάστημα μια επίμονη εκστρατεία κατά… των κρατικοποιήσεων. Αν και αυτή εμφανίζεται ως απάντηση στη σοσιαλδημοκρατία και στην κεντροαριστερά, έχει στόχο τις τάσεις ρήξης με την πολιτική του κεφαλαίου και της ΕΕ, συγκαλύπτοντας έτσι το ρεφορμισμό του ΚΚΕ και την αναμονή της «ωρίμανσης» των αντικειμενικών συνθηκών.
Στα αλλεπάλληλα άρθρα που -μετά το έγκλημα των Τεμπών- έχουν γραφτεί στον Ριζοσπάστη για το αίτημα να επανέλθουν σε δημόσια ιδιοκτησία τα ιδιωτικοποιημένα δημόσια αγαθά, προστέθηκε ένα ακόμη στις 7 Ιούνη. Αν σε αυτά προστεθούν οι επίσης αλλεπάλληλες ομιλίες στελεχών του ΚΚΕ που κατακεραυνώνουν το σχετικό αίτημα, εύλογα προκύπτουν ορισμένα ερωτήματα. Γιατί τέτοια επιμονή; Και σε ποιον απαντά η εν λόγω κριτική;
Δύσκολα μπορεί να πιστέψει κανείς ότι απαντά στον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ, το ΜέΡΑ25, τον Κασσελάκη ή όποια παραλλαγή της κεντροαριστεράς και σοσιαλδημοκρατίας. Όλοι αυτοί, δεσμευμένοι από τα μνημόνια που έχουν υπογράψει, τις κατευθύνσεις της ΕΕ που θεωρούν υπέρτατο νόμο και τη λογική του κέρδους και της εκμετάλλευσης στην οποία ομνύουν, έχουν ταυτιστεί στη συνείδηση του λαού με πολιτικές που παρέδωσαν τα δημόσια αγαθά στην αγορά και το κέρδος. Συνεπώς, δεν μπορεί κανείς στα σοβαρά να πιστέψει ότι αποτελούν κίνδυνο για μια σοβαρή γραμμή σύγκρουσης-ανατροπής της αστικής πολιτικής από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων και της αντικαπιταλιστικής επαναστατικής προοπτικής.
Συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο. Στην πραγματικότητα, το ΚΚΕ με αυτή την πλημμυρίδα δημοσιευμάτων και ομιλιών δεν απαντά στον ανύπαρκτο -επί του παρόντος- κίνδυνο των σοσιαλδημοκρατικών αυταπατών. Επιχειρεί να δικαιολογήσει τη ρεφορμιστική πολιτική του, να την οχυρώσει απέναντι στον υπαρκτό κίνδυνο που αντιπροσωπεύει μια γραμμή ρήξης και πραγματικά επαναστατικής τακτικής η οποία φαίνεται να αποκτά ευρύτερα ερείσματα και που έχει απήχηση και στις γραμμές του. Πρόκειται, δηλαδή, για «φροντιστήριο» που απευθύνεται κυρίως στο εσωτερικό του, ανοσοποίησής του απέναντι σε ό,τι ριζοσπαστικό και ανατρεπτικό, περιχαράκωσης, βαθύτερης εμπέδωσης του καλυπτόμενου με σφυροδρέπανα ρεφορμισμού του. Κι όπως συμβαίνει πάντα σε ανάλογες περιπτώσεις -η ιστορία του ΚΚΕ βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων- η προσπάθειά του συνδέεται με διαγραφές όσων αμφισβητούν την κομματική ορθοδοξία, λαθροχειρίες και διαζύγιο ακόμα και με την κοινή λογική.
Γιατί τι άλλο παρά διαζύγιο με την κοινή λογική είναι η θέση του ΚΚΕ ότι «είμαστε αντίθετοι με τις ιδιωτικοποιήσεις», αλλά όταν κάτι ιδιωτικοποιηθεί «είμαστε αντίθετοι με την επαναφορά του στο δημόσιο, γιατί το δημόσιο στον καπιταλισμό λειτουργεί υπέρ του κεφαλαίου»;
Άλλο οι κρατικοποιήσεις που γίνονται με πρωτοβουλία του κεφαλαίου και άλλο εκείνες που γίνονται από τα κάτω, κόντρα στο κεφάλαιο και την ΕΕ
Και τι άλλο παρά σκόπιμη λαθροχειρία είναι το εξής: Το αίτημα για επαναφορά στη δημόσια ιδιοκτησία δεν διατυπώνεται από την αντικαπιταλιστική-επαναστατική Αριστερά έτσι, νέτο σκέτο. Συνοδεύεται με τα: χωρίς αποζημίωση των ιδιωτών, αύξηση των δαπανών και του προσωπικού, φτηνές ή δωρεάν παροχές, εργατικό έλεγχο κ.λπ. – με αιτήματα τα οποία συγκροτούν ένα πλαίσιο σύγκρουσης με την αστική πολιτική, δεν χωρούν στο «στενό κορσέ» της και δεν μπορούν να αφομοιωθούν από κάποιο σοσιαλδημοκρατικό ή μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Μπορεί, όμως, να συνενώσει-συνεγείρει την εργαζόμενη πλειοψηφία στην πάλη για αυτό. Συνεπώς το ΚΚΕ παραβιάζει ανοιχτές θύρες όταν με κάθε ευκαιρία -αφορμή για το τελευταίο άρθρο ήταν η επανακρατικοποίηση των σιδηροδρόμων στη Βρετανία- μας… θυμίζει, λες και δεν το ξέρουμε, ότι πολλές κρατικοποιήσεις στον καπιταλισμό -ειδικά αυτές που γίνονται από τα πάνω- γίνονται για να διασωθούν συγκεκριμένοι καπιταλιστές ή να διευκολυνθεί συνολικά η λειτουργία των κεφαλαιοκρατικών σχέσεων. Και διαπράττει συνειδητή διαστρέβλωση-λαθροχειρία όταν ταυτίζει αυτού του τύπου τις κρατικοποιήσεις, που γίνονται με πρωτοβουλία του κεφαλαίου, με εκείνες που γίνονται από τα κάτω, κόντρα στο κεφάλαιο και την ΕΕ, με την πίεση του μαζικού κινήματος και με ένα πλαίσιο που συγκρούεται συνολικά με το κέρδος, την εκμετάλλευση και την ιδιωτική ιδιοκτησία.
Δεν κατανοεί του ΚΚΕ αυτή τη διαφορά; Φυσικά και την κατανοεί. Αλλά τότε; Πρόκειται για κάτι άλλο. Τόσο αυτή η… μη κατανόηση όσο και το προαναφερθέν διαζύγιο με την κοινή λογική αντανακλούν τον βαθύ ρεφορμισμό του ΚΚΕ και τη μη επαναστατική του λογική-πρακτική για τη σχέση τακτικής-στρατηγικής και οικονομικού-πολιτικού αγώνα.
Σε αυτήν τη λογική, το μαζικό κίνημα διεκδικεί μόνο οικονομικούς στόχους, η πολιτική είναι έργο των κομμάτων, επομένως αυτό που προτείνει το ΚΚΕ στους εργαζόμενους είναι να διεκδικούν τέτοιους στόχους, να «βγάζουν συμπεράσματα» και να το στηρίζουν στις εκλογές. Σε αυτήν τη λογική-πρακτική, η επαναστατική κατάσταση είναι κάτι αποκλειστικά αντικειμενικό, δεν είναι καθήκον του επαναστατικού κινήματος να την επιταχύνει και μέσα από την πάλη για στόχους που αντιπαρατίθενται στον πυρήνα της κάθε φορά αστικής στρατηγικής. Σε αυτή τη λογική η ωρίμανση του επαναστατικού κινήματος, ώστε τη στιγμή των αποφασιστικών αναμετρήσεων να μπορεί να ανταποκριθεί νικηφόρα, γίνεται μέσω της «διαφώτισης» της αυτοχαρακτηριζόμενης πρωτοπορίας και όχι μέσω της πάλης για τέτοιους οικονομικούς-πολιτικούς στόχους, σε αλληλεπίδραση με τη ιδεολογική, πολιτική και κινηματική δράση δυνάμεων που κατακτούν στην πράξη τον ρόλο της κομμουνιστικής πρωτοπορίας.
Και κάτι τελευταίο. Εγκαλεί το ΚΚΕ τις δυνάμεις της επαναστατικής Αριστεράς διότι σπέρνουν δήθεν αυταπάτες μιλώντας για επανακρατικοποίηση, αλλά αφήνοντας ανοιχτό το σε ποιο καθεστώς και από ποια εξουσία θα γίνει κάτι τέτοιο. Σε ό,τι αφορά την Κομμουνιστική Απελευθέρωση, αναφέρθηκε σε ποιο πλαίσιο εντάσσεται και με ποια λογική γίνεται αυτή η πάλη. Σε ό,τι αφορά το ΚΚΕ όμως; Θα λέγαμε, φωνάζει ο κλέφτης για να φοβηθεί ο νοικοκύρης. Γιατί το ΚΚΕ μάς μιλά ενίοτε περί δημόσιου φορέα (σε διάφορα πεδία), «χωρίς επιχειρηματικότητα», αλλά στο ερώτημα «πότε αυτό και από ποιον;», η απάντηση είναι: «στη λαϊκή εξουσία-οικονομία, με τον λαό στο τιμόνι». Δηλαδή σε ένα ασαφές καθεστώς, με ασαφή εξουσία – χωρίς επανάσταση, τσάκισμα του αστικού κράτους και οικοδόμηση εργατικής εξουσίας. Αν αξίζει ένα σχόλιο εδώ, είναι: ας μην ψάχνει αλλού τον ρεφορμισμό το ΚΚΕ, ας κοιτάξει πρώτα στον εαυτό του.
