Δημήτρης Σταμούλης
▸Μαύρη επέτειος 10 ετών από το εργοδοτικό έγκλημα στα ΕΛΠΕ Ασπροπύργου
Από 1η Απρίλη και έως 30 Ιούνη, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία του «shutdown» στα ΕΛΠΕ (Helleniq Energy, πλέον) Ελευσίνας, η οποία αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία γενικής συντήρησης των εγκαταστάσεων που εκτελείται περίπου κάθε πέντε χρόνια από κάθε διυλιστήριο. Το τρίμηνης διάρκειας «shutdown» των ΕΛΠΕ, όπως είπαν στο Πριν εργαζόμενοι στην εταιρεία, αποτελεί ίσως ένα από τα μεγαλύτερα στην ιστορία τους, καθώς θα διαρκέσει έναν μήνα παραπάνω απ’ ό,τι συνήθως. Πρόκειται για εργασίες πολύ επικίνδυνες, που απαιτούν τη σωστή οργάνωση των εργασιών και τον συντονισμό των διαφόρων ομάδων εργαζομένων, οι οποίοι στη συγκεκριμένη περίπτωση εκτιμάται ότι ανέρχονται σε περίπου 3.000!
Η πλειονότητα αυτών των εργαζομένων θα συμμετέχουν στη διαδικασία περιστασιακά, όσο διαρκεί το «shutdown», δηλαδή πρόκειται για εργαζόμενους που δεν είναι επαρκώς εξοικειωμένοι με τον συγκεκριμένο χώρο εργασίας, ενώ πολλοί από όσους συμμετέχουν κυρίως σε εργολαβικά συνεργεία, δεν έχουν την απαιτούμενη εμπειρία από τις συγκεκριμένες εργασίες, καθώς έρχονται από άλλους κλάδους. Επίσης ένας άλλος παράγοντας σοβαρής επικινδυνότητας είναι η μεγάλη συγκέντρωση εργαζόμενων πολλών διαφορετικών συνεργείων στον ίδιο χώρο εργασίας, υπό συνθήκες ακραίας εντατικοποίησης, με εκτέλεση βαριών και ανθυγιεινών εργασιών με άμεσο τον κίνδυνο ανάφλεξης ή έκρηξης.
Μιλώντας στο Πριν εργαζόμενος των ΕΛΠΕ, τόνισε ότι το ζήτημα της υπερεντατικοποίησης της εργασίας αυξάνει κατακόρυφα τους κινδύνους για εργατικά «ατυχήματα». Καθιερωμένη εργοδοτική πρακτική είναι σε κάθε «shutdown», προκειμένου να μειωθεί ο χρόνος που οι μονάδες των διυλιστηρίων θα μείνουν εκτός λειτουργίας, οι εργαζόμενοι να αναγκάζονται να δουλέψουν 10ωρα, 12ωρα, ακόμα και 16ωρα, συχνά χωρίς μία μέρα ξεκούρασης. Στην Ελευσίνα αυτές τις μέρες, οι εργασίες συντήρησης ξεκινούν από τις επτά το πρωί και τελειώνουν στις επτά το βράδυ, χωρίς διαλείμματα, ενώ βάρδιες εργάζονται και κατά τη διάρκεια της νύχτας, με αντίστοιχα εξοντωτικά ωράρια. Η εργοδοσία τόσο των ΕΛΠΕ (και του έτερου μεγάλου διυλιστηρίου, Motor Oil, σε ανάλογες περιπτώσεις) όσο και των εργολαβικών εταιρειών που εκτελούν τις επιμέρους εργασίες συντήρησης, επιδιώκουν να συμπιέζουν τον χρόνο για να ολοκληρωθεί η γενική συντήρηση.
Ενδεικτικό των συνθηκών υπερεντατικοποίησης στις εργασίες του «shutdown» είναι και το γεγονός ότι το υπουργείο Εργασίας έδωσε έγκριση στο αίτημα των ΕΛΠΕ για χιλιάδες επιπλέον ώρες υπερωριακής εργασίας, για την περίοδο Μάρτης – Ιούλης 2025. Συγκεκριμένα, το υπουργείο ενέκρινε την υπερωριακή εργασία «για 493 εργαζόμενους έως 65.076 ώρες συνολικά πλέον των νόμιμων ορίων υπερωριακής απασχόλησης»! Μάλιστα το αίτημα αυτό αφορά μόνο τους «μόνιμους» εργαζόμενους, οι οποίοι καλούνται να δουλέψουν την περίοδο αυτή για 60 και περισσότερες ώρες τη βδομάδα. Πρόκειται για άλλη μια απόδειξη του πώς λειτουργεί η πολιτική της λεγόμενης «διευθέτησης» του χρόνου εργασίας, προς όφελος των αναγκών των εταιρειών και σε βάρος των ανθρώπινων συνθηκών εργασίας.
Μεγάλο μέρος των εργαζόμενων στο «shutdown» είναι εργολαβικοί και κυρίως μετανάστες από βαλκανικές χώρες (Αλβανία, Ρουμανία κ.α.), που αναλαμβάνουν και τις πιο «βρόμικες» δουλειές, όπως σωληνουργοί, ηλεκτροσυγκολλητές και καθαριστές σε πύργους και αντιδραστήρες. Σε όλο το διυλιστήριο, κατά τη διάρκεια των εργασιών συντήρησης «υπάρχουν 20-30 ταχύτητες εργαζομένων, πολλοί από αυτούς ανειδίκευτοι και κακοπληρωμένοι», όπως είπε στο Πριν εργαζόμενος των ΕΛΠΕ.
Υπό ανάλογες συνθήκες ακραίας εντατικοποίησης συνέβη και το εργοδοτικό έγκλημα στα ΕΛΠΕ Ασπροπύργου πριν από ακριβώς 10 χρόνια, στις 8 Μάη 2015, όταν ξέσπασε πυρκαγιά ύστερα από διαρροή και ανάφλεξη σε μονάδα του διυλιστηρίου, κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης και ακολούθησαν εκρήξεις. Έξι συνολικά εργαζόμενοι μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία, εκ των οποίων οι τέσσερις (ο ένας μετανάστης) εξέπνευσαν μετά από μερικούς μήνες. Ανάλογο «δυστύχημα» συνέβη και στις 31 Γενάρη 2020 στη Motor Oil, πάλι σε περίοδο συντήρησης, μετά από έκρηξη στο ιατρείο του Τμήματος Χημικών, με αποτέλεσμα τέσσερις εργαζόμενοι που έκαναν διάλειμμα, να τραυματιστούν σοβαρά εκ των οποίων, ο ένας πέθανε μετά από δέκα μήνες.
Τα πιο πάνω εγκλήματα υπογραμμίζουν ότι οι συνθήκες άκρατης εντατικοποίησης, παραβίασης της 8ωρης-5νθήμερης εργασίας και οργάνωσης των εργασιών με γνώμονα τον χρόνο περαίωσής τους και τα κέρδη των εταιρειών (1 δισ. στα ΕΛΠΕ το 2024) με το λιγότερο δυνατό «κόστος» για την εργοδοσία και όχι τις ανάγκες των εργατών για αξιοπρεπείς μισθούς και συνθήκες εργασίας και ξεκούρασης, δημιουργούν το εκρηκτικό μείγμα για την εκδήλωση «ατυχημάτων» με θύματα αθώους εργαζόμενους.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 10-11 Μαΐου
