Κώστας Καλαμπαλίκης
Κύλησε ένας χρόνος από την μέρα που ο χρόνος πάγωσε, που το νέο για την απώλεια του φίλου, συντρόφου και συναγωνιστή Σπύρου Χαϊκάλη άλλαξε τις ζωές μας για πάντα. Δύσκολο -και μάλλον ανέφικτο- καθήκον για κάποιον να προσπαθήσει να αποτυπώσει την έκταση αυτής της απώλειας στο χαρτί. Ο Σπύρος ήταν από την πάστα των ανθρώπων που λείπει εκκωφαντικά από την καθημερινότητα μας, από τις αναζητήσεις και τις αγωνίες μας, και με ιδιαίτερο τρόπο από το εγχείρημα της κομμουνιστικής επαναθεμελίωσης.
Ο Σπύρος ήταν πολύπλευρα στρατευμένος. Πρώτα και κύρια ήταν βαθιά στρατευμένος στην υπόθεση μιας άλλης κοινωνίας, «στο μπόι των ονείρων μας» όπως του άρεσε να λέει. Ήταν ένας πραγματικός επαναστάτης της εποχής μας, όχι χωρίς αντιφάσεις φυσικά, αλλά με μια ανεξάντλητη όρεξη, ζωντάνια και σπιρτάδα, ήδη από τα πρώτα του πολιτικά βήματα ως μέλος της Ανακίνησης-ΕΑΑΚ στους Πολιτικούς Μηχανικούς Πάτρας, την ένταξη του στη συνέχεια στο ΝΑΡ και στη νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση, την πρωτοπόρα του συμμετοχή στο μεγαλειώδες φοιτητικό κίνημα του 06-07 και στους μεγάλους λαϊκούς αγώνες την περίοδο του μνημονίου. Ο Σπύρος συμμετείχε ενεργά στην έντονη συζήτηση της αριστεράς την περίοδο που ήταν γραμματέας του Κεντρικού Συμβουλίου της νΚΑ, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην ψηλάφηση μιας επαναστατικής πολιτικής παρέμβασης στον κρίσιμο χώρο της νεολαίας με επικέντρωση στην εργατική νεολαία και αποφασιστική συμβολή στα πρώτα βήματα της οργάνωσης της νέας εργατικής βάρδιας. Είχε πάντα το καθαρό του βλέμμα στραμμένο στο μεγαλείο του συνολικού σκοπού, πότε δεν είδε καμία μάχη ως μια στενή προσπάθεια της συγκυρίας, ούτε για μικρό-κομματικό όφελος, ούτε ως δρόμο για την προσωπική του ανέλιξη, αλλά με γνώμονα να εκφράσει τα ευρύτερα και συνολικότερα συμφέροντα της τάξης μας. Όντας και ο ίδιος σπλάχνο από τα σπλάχνα αυτής της τάξης, διακρίνονταν για τη συντροφικότητα του, την ανιδιοτελή του συνεισφορά, το πλατύ του χαμόγελο, την ζεστή αγκαλιά του, και ακόμα και στις πιο δύσκολες αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της νΚΑ πάντα προσπαθούσε να ενώσει τους πάντες κάτω από τα συμφέροντα της τάξης.
Ο Σπύρος ήταν ένας στρατευμένος επιστήμονας, όχι τόσο γιατί η ερευνητική του δουλειά ήταν βραβευμένη, αυτό άλλωστε το γνώριζαν ελάχιστοι από όσους πορευτήκαν μαζί του στο μεγάλο μονοπάτι της κοινωνικής απελευθέρωσης. Αλλά γιατί πίστευε βαθιά ότι αν η επιστήμη δεν έχει σαν κέντρο την απελευθέρωση των δυνάμεων της εργασίας δεν έχει σκοπό. Ανέπτυξε πρωτοπόρα δραστηριότητα στην πράξη για την οργάνωση του χώρου των νέων ερευνητών αναδεικνύοντας την εκμετάλλευση που υπάρχει πίσω από τα φανταχτερά αποτελέσματα των επιστημονικών ανακαλύψεων, πάντα με τη ματιά του στην οργάνωση των «εργατών του πνεύματος».
Ο Σπύρος λείπει αφάνταστα στους συντρόφους, στους φίλους του, στην κομμουνιστική αριστερά, έλειπε από τα εκατομμύρια των απεργών της 28/2, θα λείπει σίγουρα και στο μέλλον κάθε φορά που θα αναζητούμε τη συμβολή του στο από εδώ και μπρος. Λείπει με ξεχωριστό τρόπο στην προσπάθεια για ένα νέο κομμουνιστικό εγχείρημα, καθώς η κριτική του ματιά και η έντονη του απαιτητικότητα σε σχέση με την οργάνωση, θα ήταν γόνιμη σε μια προσπάθεια που δεν εξελίσσεται σε πατημένα χνάρια αλλά πασχίζει να φτιάξει νέα μονοπάτια. Παραφράζοντας τον ποιητή, «μέρα Μαγιού μας μίσεψες»· η ανάμνηση σου θα επιζεί διαρκώς στο νου μας, ταυτισμένη με τη μεγαλύτερη γιορτή του εργατικού κινήματος παγκοσμίως.
Οι παρακαταθήκες του Σπύρου πολλές και πλούσιες, και με βάση αυτές θα πορευτούμε∙ υπόσχεσή που πρέπει να τηρηθεί. Και αν όπως λέει και το βιντεάκι που φτιάξαμε για το τελευταίο συνέδριο της νεολαίας Κομμουνιστική Απελευθέρωση δεν πρόλαβες να γνωρίσεις τα νέα συντρόφια που μπαίνουν τώρα στην μάχη, αυτά θα σε γνωρίσουν με τον τρόπο τους, θα μάθουν για σένα και το παράδειγμα σου. Άλλωστε θα προσπαθήσουμε να γίνουμε εμείς χιλιάδες αντίγραφά σου, όσο δύσκολο και να είναι αυτό το βάρος.
Δωρεά στη μνήμη του Σπύρου
Στην μνήμη του πολυαγαπημένου μας Σπύρου Χαϊκάλη, που έφυγε πρόωρα από την ζωή στις 15 Μαΐου 2024, οι Παναγιώτης Χαϊκάλης, Μαρία Χαϊκάλη και Κωνσταντίνα Γκόντρα καταθέτουν το ποσό των 1.000 ευρώ ως δωρεά στην Κομμουνιστική Απελευθέρωση.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ το σαββατοκύριακο 10-11 Μαΐου
