Νίκος Μανάβης
▸Σε νέα φάση ο αγώνας των κατοίκων του νησιού
Σε ολοκληρωτική καταστροφή της Χίου θα οδηγήσει η υλοποίηση του κυβερνητικού σχεδιασμού να μετατραπεί το βόρειο τμήμα του νησιού ένα ανοιχτό ορυχείο αντιμονίου, όπου παράλληλα θα γίνεται και η επεξεργασία του. Η κυβέρνηση, γνωρίζοντας πως δεν θα μπορούσε να αποσπάσει την συναίνεση των κατοίκων του νησιού, άνοιξε το ζήτημα σιγά σιγά και με προσεκτικά βήματα το 2020. Ακολούθησε μια διαδικασία διαβούλευσης, η οποία κρατήθηκε «μυστική», ώστε να μην υπάρξουν ακόμη και σ’ αυτό το τυπικό επίπεδο αντιδράσεις.
Το αρχικό σχέδιο αφορούσε μία έκταση 3.800 στρεμμάτων και η διαδικασία εξόρυξης θα ήταν υπόγεια, χωρίς να γίνεται επεξεργασία του μεταλλεύματος στο νησί. Όσο τα χρόνια περνούσαν ο σχεδιασμός άλλαζε. Ακόμη και οι πιο αστείες περιβαλλοντικές αναστολές της κυβέρνησης μπήκαν στην άκρη. Έτσι ο διαγωνισμός που προκηρύχθηκε στις αρχές του 2025, προβλέπει την ανάπτυξη της εξόρυξης σε μια έκταση 63,32 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Ένα πολύ μεγάλο τμήμα της έκτασης αυτής περιλαμβάνεται σε ζώνη του δικτύου Natura 2000. Δηλαδή σε περιοχές που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές για την οικολογική ισορροπία της περιοχής.
Για να μην μείνει καμία αμφιβολία για τις κυβερνητικές προθέσεις, έγκαιρα έγινε νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει πως δεν απαγορεύονται οι εξορύξεις στις περιοχές του δικτύου Natura 2000, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. Φυσικά, η ρύθμιση αυτή δεν αφορά μόνο το νησί της Χίου αλλά όλη την Ελλάδα και δείχνει πως για την κυβέρνηση προτεραιότητα είναι να δημιουργήσει πεδία κερδοφορίας για το κεφάλαιο, ακόμη κι αν αυτό οδηγεί στην καταστροφή ολόκληρων περιοχών.
Κάτω από την πίεση κινητοποιήσεων των κατοίκων του νησιού, το περιφερειακό συμβούλιο Βορείου Αιγαίου και το δημοτικό συμβούλιο της Χίου, με αποφάσεις τους, ζήτησαν το πάγωμα του διαγωνισμού και των προσπαθειών εξόρυξης. Πέρα από τις κινητοποιήσεις, οι κάτοικοι της Χίου έχουν καταθέσει δύο προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας, καθώς τα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους δείχνουν πως η εξόρυξη του αντιμονίου θα είναι καταστροφική για κάθε μορφή ζωής σ’ όλο το νησί της Χίου. Η εξέταση τους αναμένεται να γίνει τον Μάϊο.
Αλλά οι κυβερνητικοί σχεδιασμοί δεν σταματούν εδώ. Στις 14 Απριλίου η ιστοσελίδα Business Daily προανήγγειλε «ενημερωτική αντεπίθεση» από την πλευρά της κυβέρνησης, η οποία θα ξεδιπλωθεί μετά το Πάσχα και θα έχει ως στόχο να δείξει πως η εξόρυξη του αντιμονίου είναι μια ευκαιρία για τον τόπο, η οποία δεν πρέπει να πάει χαμένη. Στην πραγματικότητα όμως, εκείνο που οδηγεί την κυβέρνηση στην προσπάθεια να σπάσει το μέτωπο ενάντια στις εξορύξεις, είναι η αύξηση της τιμής του μετάλλου κατά 300% μέσα σε ένα χρόνο. Αλλά και η πιθανή ακόμη μεγαλύτερη αύξηση της τιμής του τα επόμενα χρόνια, καθώς πρόκειται για μέταλλο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή πυρομαχικών, μπαταριών αυτοκινήτων και ημιαγωγών.
Το κίνημα των κατοίκων της Χίου, όλο το προηγούμενο διάστημα είχε την ευκαιρία να δει ποιοι είναι οι πραγματικοί του σύμμαχοι ενάντια στην εξόρυξη του αντιμονίου. Η κυβερνητική «αντεπίθεση», εκ των πραγμάτων, θα βάλει σε νέα διάσταση το θέμα. Οι πιέσεις προς την τοπική κοινωνία και τους τοπικούς άρχοντες θα αυξηθούν. Η λογική του μαστίγιου και του καρότου θα επανέλθει, με πρόσχημα την «ανάπτυξη» αλλά και μπόλικες δόσεις «πατριωτισμού». Σ’ αυτή τη νέα περίοδο, το κρίσιμο είναι η συνολική άρνηση κάθε πτυχής του κυβερνητικού σχεδιασμού με ανυποχώρητο αγώνα διαρκείας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 26-27 Απριλίου
