Αιμιλία Τσαγκαράτου
Ο πόλεμος του Τραμπ ενάντια στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, τα οποία την περασμένη άνοιξη βρέθηκαν στο κέντρο μεγάλων κινητοποιήσεων ενάντια στη γενοκτονία στη Γάζα, εξαιτίας και των σχέσεων τους με το Ισραήλ, καλά κρατεί. Τελευταίος στόχος αυτής είναι το πασίγνωστο Χάρβαρντ, το οποίο η αμερικάνικη κυβέρνηση κάλεσε να «απολογηθεί» για το γεγονός ότι «δεν κατάφερε να αναχαιτίσει τον αντισημιτισμό».
Απαίτησε, επίσης, από αυτό να διακόψει τα προγράμματα που έχουν οποιαδήποτε σχέση με την πολιτική της «διαφορετικότητας, της ισότητας και της συμπερίληψης», όπως επίσης να συνεργαστεί πλήρως με το Yπουργείο Eσωτερικής Aσφάλειας που εφαρμόζει την (αντι)μεταναστευτική πολιτική. Επιπλέον, διέταξε την παρακολούθηση διαφόρων σχολών και των προγραμμάτων τους, μεταξύ αυτών της Παιδαγωγικής, της Ιατρικής και του Κέντρου Μεσανατολικών Σπουδών. Είχε προηγηθεί το πάγωμα των ομοσπονδιακών επιχορηγήσεων προς το πανεπιστήμιο, ύψους 2,2 δισ. δολαρίων. Η απάντηση του Χάρβαρντ μέσω δήλωσης του προέδρου του ήταν άμεση: «Έχουμε πληροφορήσει την κυβέρνηση ότι δεν θα αποδεχθούμε την προτεινόμενη συμφωνία. Το πανεπιστήμιο δεν θα παραδώσει την ανεξαρτησία του και τα συνταγματικά του δικαιώματα».
Η κίνηση αυτή του Χάρβαρντ φαίνεται να σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα πανεπιστήμιο της αμερικανικής (και όχι μόνο) ελίτ εναντιώνεται στον Λευκό Οίκο και τις απαιτήσεις του. Όπως σχολιάστηκε εύστοχα στα αμερικάνικα ΜΜΕ, «έχουμε συνηθίσει από το Χάρβαρντ να αποφοιτούν πρόεδροι των ΗΠΑ και όχι να τους αψηφά». Ήδη, πάντως, τα αποτελέσματα των περικοπών φαίνονται στο ίδρυμα, με διάφορα σημαντικά ερευνητικά προγράμματα – όπως του τμήματος Βιοϊατρικής και της έρευνας για την φυματίωση – να έχουν λάβει εντολή διακοπής.
Την ίδια στιγμή, το Κολούμπια που βρέθηκε πρώτο στο στόχαστρο με την απειλή για περικοπή 400 εκατομμυρίων δολαρίων συμφώνησε σε ένα «σχέδιο δράσης» σύμφωνα με τις απαιτήσεις της κυβέρνησης. Στην ίδια γραμμή κινούνται και άλλα πανεπιστήμια, όπως το Πρίνστον, το Νορθγουέστερν και το Κορνέλ, τα οποία όμως δηλώνουν τη συμπαράστασή τους στο Χάρβαρντ. Στη συνολική εικόνα, πρέπει να σημειώσουμε ότι μέχρι στιγμής, οι αρχές έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία ανάκλησης βίζας 525 φοιτητών, καθηγητών και ερευνητών σε περισσότερα από 80 πανεπιστήμια και κολέγια, με την κατηγορία της «υποστήριξης τρομοκρατικών οργανώσεων» και της «αντισημιτικής δράσης».
Φυσικά, μένει να δούμε αν το Χάρβαρντ θα συνεχίσει το «αντάρτικο» απέναντι στον Τραμπ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μιλάμε για το πιο πλούσιο πανεπιστήμιο του κόσμου, με ισχυρούς δεσμούς με την οικονομική και πολιτική ελίτ των ΗΠΑ– και με το Ισραήλ. Η κατάληξη της δήλωσης του προέδρου του ότι «είμαστε ανοιχτοί στο διάλογο» αφήνει πάνω στο τραπέζι όλα τα σενάρια.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 18-20 Απριλίου 2025
