Αφροδίτη Τζιαντζή
▸Τα ΣΔΙΤ της τεχνικής εκπαίδευσης – Το δημόσιο κερνάει, οι ιδιώτες πίνουν
Η νέα συνταγή ΣΔΙΤ για την τεχνική εκπαίδευση ακούει στο όνομα «Ακαδημίες Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης». Το νομοσχέδιο για την ίδρυσή τους δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί, ωστόσο το περίγραμμά του έχει παρουσιαστεί σε υπουργικό συμβούλιο και σε δημοσιεύματα στον Τύπο.
Οι νέες Ακαδημίες θα μπορούν να ιδρύονται σε όλη τη χώρα από το Δημόσιο, σε συνεργασία με επιχειρήσεις ή φορείς, όπως τα εμπορικά και τα βιομηχανικά επιμελητήρια.
Ενώ θα στελεχώνονται από το προσωπικό των δημόσιων ΣΑΕΚ (Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης – πρώην ΙΕΚ), το πρόγραμμα σπουδών και το εκπαιδευτικό υλικό θα καταρτίζεται αποκλειστικά από τους ιδιώτες, που ονομάζονται «συνεργαζόμενοι οικονομικοί φορείς». Κάθε «Ακαδημία» θα μπορεί να προσφέρει εκπαίδευση σε μία ή περισσότερες ειδικότητες, καλύπτοντας συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς.
Το κράτος εκτός από τη μισθοδοσία των εκπαιδευτικών -που θα διδάσκουν τα εγχειρίδια των επιχειρήσεων -και του διοικητικού προσωπικού, θα μεριμνά και για την ανεύρεση κτιριακών υποδομών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τα νέα ΣΑΕΚ-ΣΔΙΤ θα μπορούν να λειτουργούν και εντός των επιχειρήσεων -που θα έχουν λάβει τη σχετική άδεια. Προφανώς αυτή θα είναι η περίφημη συνεισφορά του «συνεργαζόμενου οικονομικού φορέα», για την παροχή «υλικοτεχνικού και μηχανολογικού εξοπλισμού και την εξασφάλιση της πρακτικής άσκησης ή μαθητείας των καταρτιζόμενων».
Το νομοσχέδιο για τις «Ακαδημίες Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης», προανήγγειλε εκ νέου ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης, σε ομιλία του στο Εμπορικό Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθήνας (ΕΒΕΑ) στις 12 Μαρτίου. Ο ίδιος έκανε σαφές στο στίγμα των επερχόμενων αλλαγών: «Η εκπαίδευση μετατοπίζεται διεθνώς από το σχολείο και το πανεπιστήμιο προς τη δια βίου μάθηση. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για κάθε εκπαιδευτικό σύστημα: να δίνει στους πολίτες τις δεξιότητες και τα εργαλεία για να μπορούν να ανταποκρίνονται στις νέες εξελίξεις».
Η πολυδιαφημισμένη «δια βίου μάθηση», που συχνά εμφανίζεται και με τον ορισμό «upskilling – reskilling» (αναβάθμιση δεξιοτήτων – επανακατάρτιση), δεν είναι παρά δια βίου ανακύκλωση δεξιοτήτων «περιορισμένης ευθύνης», με βραχεία ημερομηνία λήξης, κομμένων και ραμμένων στα μέτρα της κάθε ιδιωτικής επιχείρησης.
Αντί για γενική παιδεία και τεχνικές γνώσεις σε ένα ευρύτερο αντικείμενο, που θα μπορούν να εμπλουτίζονται, ο δια βίου «καταρτιζόμενος» θα αποκτά μόνο επί μέρους δεξιότητες, οδηγώντας έτσι στην αέναη πολυδιάσπαση, όχι μόνο των εκπαιδευτικών προσόντων αλλά και των επαγγελματικών δικαιωμάτων.
Πρόκειται για την ίδια λογική της «σαλαμοποίησης», που ακολουθήθηκε στις ιδιωτικοποιήσεις των δημόσιων υποδομών – όπως ο σιδηρόδρομος, εφαρμοσμένη στο χώρο και της τεχνικής εκπαίδευσης. Αντί για πτυχία με ενιαία κατοχυρωμένα δικαιώματα, οι απόφοιτοι των κάθε λογής «ημι-ιδιωτικών» Ακαδημιών, κόλετζ και παρα-κόλετζ, θα έχουν μια κουρελού, από σεμινάρια και καταρτίσεις, στα πρότυπα του «σκοιλ-ελικικού». Αντί για σταθερή και μόνιμη δουλεία με αξιοπρεπείς μισθούς, οι νέοι που πετιούνται εκτός της ανώτατης δημόσιας παιδείας αλλά και εκτός του γενικού Λυκείου, που λειτουργεί με όλο και πιο ταξικά κριτήρια, θα βολοδέρνουν μεταξύ εποχικής απασχόλησης και ανεργίας.
Παράλληλα στο όνομα της «αυτονομίας της εκπαιδευτικής μονάδας» και της αξιολόγησης, θα δημιουργούνται σχολεία και σχολές πολλών ταχυτήτων. Η επιβίωσή τους θα εξαρτάται άμεσα από τη σύνδεσή τους με τις επιχειρήσεις, και αν θα μπορούν να βρουν ιδιωτική χρηματοδότηση. Όπως τα Ωνάσεια Σχολεία δημιουργούν νέες γκρίζες ζώνες εντός της δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, έτσι και οι «Ακαδημίες Κατάρτισης», εισάγουν το ίδιο γκρίζο καθεστώς και στη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που επιχειρείται κάτι τέτοιο. Υπενθυμίζεται ότι ημι-ιδιωτικές επαγγελματικές σχολές μαθητείας (ΕΠΑΣ), λειτουργούν ήδη εντός των εγκαταστάσεων της Οnex στα ναυπηγεία της Ελευσίνας και της Σύρου, σε συνεργασία με τη ΔΥΠΑ.
Η φιλοσοφία της μαθητείας αυτού του τύπου, θυμίζει τους Μοντέρνους Καιρούς του Τσάρλι Τσάπλιν, μόνο που στη θέση της «αυτόματης ταΐστρας» είναι οι ίδιοι οι μαθητευόμενοι. Αντί για σφαιρική γνώση του αντικειμένου, αποκτούν μόνο περιορισμένες ειδικότητες. Τι να τους κάνει η κάθε Onex τους μηχανολόγους, που θα ξέρουν κάθε μέρος της διαδικασίας -και θα σηκώνουν και κεφάλι- όταν μπορεί να έχει μαθητεύσαντες ελασματουργούς ή ηλεκτροσυγκολλητές, που ο καθένας θα ξέρει μόνο ένα κομμάτι της δουλειάς; Και πιο φθηνοί θα είναι και πιο εύκολα αντικαταστάσιμοι. Τα ΣΔΙΤ-εργοτάξια κατάρτισης, δεν θα είναι παρά κιμαδομηχανές «δεξιοτήτων», που θα αλέθουν την επόμενη βάρδια του φθηνού, ανακυκλώσιμου εργατικού δυναμικού.
Ευτυχώς όμως η νεολαία που εξεγείρεται ενάντια στα εγκλήματα που έφεραν οι ιδιωτικοποιήσεις δεν θα καταπιεί αμάσητη και αυτή τη μπανανόφλουδα. Ο αγώνας για ποιοτική, δημόσια και δωρεάν παιδεία, που αντιστοιχεί στις δυνατότητες και τις ανάγκες της εποχής μας, περιλαμβάνει τον αγώνα για ουσιαστική αναβάθμιση και της τεχνικής εκπαίδευσης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 15-16 Μαρτίου
