Αιμιλία Τσαγκαράτου
«Είμαι ένας περήφανος ρατσιστής». «Οι Μεξικανοί μετανάστες είναι σκουπίδια». «Οι γυναίκες είναι αντικείμενα του σπιτιού». «Οι Μαύροι είναι πιο βίαιοι από τους λευκούς». Σύμφωνα με τους νέους κανόνες της εταιρείας Meta (πρώην Facebook), οι παραπάνω προτάσεις δεν εμπίπτουν πια στην κατηγορία των εκφράσεων που δεν μπορούσαν (θεωρητικά) να γραφτούν στο συγκεκριμένο μέσο, γιατί θεωρούνταν «ρητορική μίσους». Αντίθετα, οι χρήστες του Facebook και του Instagram μπορούν πια να χρησιμοποιούν ελεύθερα μια μεγαλύτερη γκάμα μειωτικών και προσβλητικών εκφράσεων που αφορούν φυλές, εθνικότητες, σεξουαλικό προσανατολισμό, στο όνομα της «άρσης των περιορισμών και της ελεύθερης χρήσης λόγου», σύμφωνα με τα στελέχη της εταιρείας.
Η παραπάνω απόφαση ανακοινώθηκε λίγες μέρες πριν την ορκωμοσία του Τραμπ, την οποία ο Μάρκ Ζάκερμπεργκ, διευθύνων σύμβουλος της Meta, χρηματοδότησε με ένα εκατ. δολάρια. Ο ίδιος δήλωσε ότι τώρα πια «θα πιάνουμε λιγότερα άσχημα πράγματα», αίροντας την «επαλήθευση στοιχείων» (fact-checking) που θεωρητικά ήταν απαραίτητη για μια δημοσίευση. Σε μία βιντεοσκοπημένη ανακοίνωση, ο Ζούκερμπεργκ «οριοθέτησε» τη νέα πολιτική χρησιμοποιώντας τον όρο «ελεύθερη έκφραση», έναντι της «λογοκρισίας» που ασκούσαν κατά τη γνώμη του οι ανεξάρτητοι ελεγκτές στοιχείων, οι οποίοι ήταν επιρρεπείς στην «πολιτική μεροληψία».
Διαβάζοντας κανείς τους κανόνες, είναι πραγματικά εντυπωσιακές οι «διαφοροποιήσεις» μεταξύ εκφράσεων και γενικεύσεων που επιτρέπονται ή δεν επιτρέπονται. Ενώ δεν μπορεί κάποιος να συγκρίνει ομάδες ή έθνη με ζώα, επιτρέπονται γενικεύσεις με τις οποίες ολόκληροι λαοί μπορούν να συνδέονται με την εγκληματικότητα ή την τρομοκρατία. Υπάρχουν, επίσης, παραδείγματα επιτρεπτών εκφράσεων όπως «αυτούς τους καταραμένους τους μετανάστες δεν μπορείς να τους εμπιστευτείς, είναι όλοι εγκληματίες» ή «βάζω στοίχημα ότι ο Χόρχε έκλεψε την τσάντα μου, οι μετανάστες είναι όλοι κλέφτες». Στις ίδιες οδηγίες αναφέρεται ότι «εκφράσεις ανωτερότητας επιτρέπονται όσο δεν αναφέρονται σε κατωτερότητα άλλων»!
Τα παραπάνω δεν σημαίνουν, φυσικά, ότι ο ρατσισμός και ο ακροδεξιός λόγος δεν πλημμύριζαν και πριν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συμβάλλοντας σε μεγάλο βαθμό και στην απήχησή τους σε πλατιές ομάδες χρηστών τους. Όπως επίσης, ότι ενώ ο Ζούκερμπεργκ και τα στελέχη του ισχυρίζονται ότι οι αλλαγές γίνονται στο όνομα της «ελευθερίας του λόγου», είναι πάρα πολλά τα παραδείγματα που η «ελευθερία» αυτή είχε συγκεκριμένο πρόσημο – όταν αναρτήσεις αφορούσαν, για παράδειγμα, στη Γάζα. Η συστηματική λογοκρισία αναρτήσεων με φιλοπαλαιστινιακό περιεχόμενο είχε καταγγελθεί και από τους ίδιους τους εργαζόμενους της Meta, ενώ οι Μουσουλμάνοι, Παλαιστίνιοι και Άραβες εργαζόμενοί της ζουν σε ένα ανασφαλές και εχθρικό περιβάλλον.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 1-2 Φεβρουαρίου
