Δημήτρης Σταμούλης
▸«Πιλοτικό» πρόγραμμα που οδηγεί σε αντιδραστικές αλλαγές στο καθεστώς χορήγησης του επιδόματος ανεργίας προωθεί το επόμενο διάστημα το υπουργείο Εργασίας, όπως προβλέπει το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ και σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ.
Σε αντεργατική κατεύθυνση κινείται το «πιλοτικό» πρόγραμμα για το «νέο» επίδομα ανεργίας, το οποίο προωθεί τους επόμενους μήνες το υπουργείο Εργασίας, βάσει των απαιτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Όπως αναφέρεται, στόχος είναι το επίδομα «να προσαρμοστεί στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας, να παρακινεί περισσότερο στην εύρεση εργασίας και να γίνει πιο αποτελεσματικό, πιο δίκαιο, πιο ανταποδοτικό». Βέβαια δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα!
Το νέο επίδομα αποτελείται από τρία μέρη, το σταθερό μέρος που υπολογίζεται βάσει των αποδοχών και που ξεκινά από το 70% του νομοθετημένου κατώτατου ημερομισθίου ή του μέσου ημερομισθίου του δικαιούχου, και το μεταβλητό μέρος που εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης του δικαιούχου και τον μέσο όρο αποδοχών του (όταν είναι μεγαλύτερος από τον κατώτατο μισθό), ενώ η μέγιστη διάρκεια επιδότησης θα είναι έως δύο χρόνια. Τέλος, υπάρχουν και οι λεγόμενες πρόσθετες παροχές/προσαυξήσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν δώρο Χριστουγέννων, Πάσχα και προσαυξήσεις λόγω προστατευόμενων μελών και μονογονεϊκότητας.
Στην πραγματικότητα τα πράγματα γίνονται πολύ χειρότερα για τους ανέργους. Γιατί πρώτον, επιμηκύνει κατά δύο μήνες το διάστημα για να μπορεί κάποιος άνεργος να λάβει επίδομα, καθώς απαιτείται πλέον η πραγματοποίηση τουλάχιστον 175 ημερών ασφάλισης, αντί 125 ημερών που ίσχυε έως σήμερα, στους 14 μήνες πριν την απόλυση.
Δεύτερον, προβλέπει μεγαλύτερα ποσά για τους πρώτους μήνες της τακτικής επιδότησης, που σταδιακά στο 12μηνο θα μειώνονται. Τρίτον, επιδότηση πέραν του 12μηνου θα δικαιούνται πολλοί λιγότεροι, δηλαδή μόνο όσοι έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον τέσσερα χρόνια εργασίας και 900 ένσημα, πριν την απόλυσή τους. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως ο αριθμός των δικαιούχων, σε μια εποχή ελαστικοποίησης της εργασίας, που η πρόσληψη και η απόλυση μετά από μικρό χρονικό διάστημα είναι πρακτική την οποία εφαρμόζουν όλο και περισσότεροι εργοδότες, οι επιδοτούμενοι πέραν του 12μηνου θα είναι πολύ λιγότεροι.
Τέταρτον, το «εμπροσθοβαρές» επίδομα –περισσότερα στην αρχή, λιγότερα στο τέλος της επιδότησης– έρχεται να αντιστρέψει τις ανάγκες των ανέργων, αφού όσο περνάει ο καιρός, τόσο μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης έχει κάποιος που δεν βρίσκει δουλειά. Πέμπτον, συγχωνεύεται η τακτική επιδότηση με το επίδομα μακροχρονίως ανέργων, που σημαίνει ότι το τελευταίο ουσιαστικά καταργείται.
Συγχώνευση της τακτικής επιδότησης με το επίδομα μακροχρονίως ανέργων, το οποίο ουσιαστικά καταργείται
Σοβαρό πρόβλημα θα αντιμετωπίσουν οι απολυμένοι που εργάζονταν με μερική απασχόληση ή εκ περιτροπής εργασία, δηλαδή ένας στους τρεις εργαζόμενους σήμερα. Με βάση τα στοιχεία του ΕΦΚΑ για τον Δεκέμβριο 2023, οι εργαζόμενοι χωρίς πλήρη απασχόληση ήταν 645.000, υπερδιπλάσιοι σε σχέση με το 2011. Με βάση τη λογική της «ανταποδοτικότητας», που εισάγει το νέο καθεστώς επιδότησης και που λαμβάνει υπόψη το ύψος και τον χρόνο καταβολής των εισφορών, οι εργαζόμενοι που αμείβονται με 300 και 400 ευρώ πιθανώς θα λάβουν επίδομα μικρότερο και από το σημερινό!
Πίσω βέβαια από τα περί «παρακίνησης για εργασία» κρύβεται η προσπάθεια της κυβέρνησης να ρίξει στους ανέργους την ευθύνη για το ότι δε βρίσκουν εργασία και όχι στους εργοδότες που προσφέρουν κυρίως άθλιες θέσεις εργασίας με ελαστικούς όρους και μισθούς πείνας. Η «αποτελεσματικότητα» είναι δοκιμασμένη από την πολιτική της κυβέρνησης, που με αδρές επιδοτήσεις ενισχύει την εργοδοσία με τσάμπα εργαζόμενους και με διάφορα προγράμματα πρόσληψης ορισμένου χρόνου ρίχνει εικονικά τα επίσημα ποσοστά ανεργίας. Η πραγματικότητα δείχνει όμως ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι δεν λαμβάνουν ούτε ευρώ λόγω των όρων που τίθενται. Είναι χαρακτηριστικό ότι επιδότηση λαμβάνει μόλις το 17% των ανέργων. Συγκεκριμένα τον Νοέμβριο 2024, εγγεγραμμένοι πάνω από 12 μήνες ήταν 460.000 και κάτω από 12 μήνες 502.000, συνολικά 962.000, και επιδοτούμενοι ήταν μόλις 170.000, δηλαδή 1 στους 7!
Το νέο σύστημα είναι τόσο «δίκαιο» που δεν προβλέπει καμιά μέριμνα για όλους αυτούς, ούτε βέβαια τη συνολική αύξηση του επιδόματος. Μάλιστα, όταν στους επιδοτούμενους, ο ένας στους τρεις είναι εργαζόμενος σε εποχικά τουριστικά επαγγέλματα, με τα νέα κριτήρια, αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτούμενοι θα περιοριστούν περαιτέρω, αφού θα απαιτούνται παραπάνω μήνες εργασίας για να είναι δικαιούχοι. Πρόβλημα θα έχουν και οι εργαζόμενοι σε φροντιστήρια, αφού πρακτικά είναι αδύνατο να συμπληρώνουν 175 ημέρες ασφάλισης, ενώ μεγάλος αριθμός αναπληρωτών εκπαιδευτικών αλλά και χιλιάδες συμβασιούχοι σε Δημόσιο, νοσοκομεία και ΟΤΑ θα αντιμετωπίσουν ανάλογο πρόβλημα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 18-19 Ιανουαρίου
