Γιώργος Παυλόπουλος
«Ομαλή μετάβαση» της εξουσίας υποσχέθηκε ο Μπάιντεν, υποδεχόμενος τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο
Καθώς ολοκληρώνεται η επιλογή των προσώπων τα οποία θα στελεχώσουν τη νέα κυβέρνηση, αρκετοί επιμένουν – λανθασμένα – στη θεωρία ότι «κινητήρια δύναμη» του νέου προέδρου και των Ρεπουμπλικάνων είναι η εκδίκηση και όχι μια βαθιά τομή στις ΗΠΑ και τον ρόλο τους στο διεθνές καπιταλιστικό οικοδόμημα.
Έχουν περάσει δέκα και πλέον μέρες από τις εκλογές στις ΗΠΑ, οι οποίες έδωσαν μια καθαρή νίκη στον Ντόναλντ Τραμπ, τόσο σε ψήφους όσο και σε εκλέκτορες, αλλά και στους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι διασφάλισαν την πλειοψηφία στη Γερουσία και διατήρησαν εκείνη που ήδη είχαν στη Βουλή. Κι όμως. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο Τραμπ από τους αντιπάλους του και τα μίντια που τους στηρίζουν εξακολουθεί να είναι ο ίδιος – έστω κι αν αποδείχθηκε εξαιρετικά αναποτελεσματικός σε αυτή την κρίσιμη εκλογική μάχη.
«Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποδείξει με αμέτρητους τρόπους πόσο ακατάλληλος είναι για την προεδρία, ένας από τους πιο καθαρούς όμως έχει να κάνει με την ομάδα που επιλέγει, καθώς περιτριγυρίζεται από περιθωριακές φιγούρες, συνωμοσιολόγους και συκοφάντες, που βάζουν την πίστη σε αυτόν πάνω από όλα. Αυτή την εβδομάδα, αρκετοί από τους διορισμούς μελών της νέας κυβέρνησης ανέδειξαν με τον πιο έντονο τρόπο τους πιθανούς κινδύνους που ενέχει η εξάρτησή του από αυτόν τον κλειστό κύκλο», έγραφαν χαρακτηριστικά στο κεντρικό τους άρθρο οι New YorkTimes την Πέμπτη.
«Η εκδίκηση δεν μπορεί να συνιστά οδικό χάρτη για ένα πρόεδρο», σημείωνε από την πλευρά της η γαλλική le Monde, στο δικό της κεντρικό άρθρο την ίδια μέρα, υιοθετώντας την εκτίμηση ότι τα πρόσωπα που επιλέγει ο Τραμπ δεν έχουν να κάνουν κυρίως με πολιτικές επιλογές, αλλά με την πρόθεσή του να πάρει ρεβάνς από όσους τον επέκριναν και επιχείρησαν να τον θέσουν στο περιθώριο τα προηγούμενα χρόνια. Προσθέτει, μάλιστα, «ότι είναι αδήριτη ανάγκη οι Ρεπουμπλικάνοι να του το υπενθυμίσουν» – κι αυτό, παρά το γεγονός ότι έχει καταστεί εδώ και καιρό πως το κόμμα βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχό του, σε ασύγκριτα μεγαλύτερο βαθμό έναντι της πρώτης του θητείας, την περίοδο 2016-’20.
Οι πρώτες ενδείξεις, λοιπόν, οδηγούν στο συμπέρασμα πως η τακτική την οποία θα ακολουθήσουν οι Δημοκρατικοί και συνολικά οι αντίπαλοι του Τραμπ συνίσταται σε ένα «ανένδοτο» α λα αμερικανικά, προτάσσοντας την απειλή για τη δημοκρατία και τους θεσμούς. Κι αυτό ενώ ο ίδιος θα επιχειρεί να εφαρμόσει ένα πακέτο πολιτικών οι οποίες θα αναδιατάξουν τις εσωτερικές κοινωνικές συμμαχίες και τον ρόλο των ΗΠΑ διεθνώς, υπηρετώντας τις ανάγκες μεγάλου τμήματος του κεφαλαίου και της κερδοφορίας του – υλοποιώντας, με άλλα λόγια, τον «πυρήνα» του συνθήματος «Κάνουμε Πάλι Μεγάλη την Αμερική» (MAGA).
Η στάση αυτή, βεβαίως, έχει εξήγηση, η οποία δεν είναι άλλη από τη βαθύτερη συναίνεση που υπάρχει σε σημαντικές πλευρές του προγράμματος Τραμπ και Ρεπουμπλικάνων – όπως, άλλωστε, απέδειξε και το συναινετικό κλίμα κατά την υποδοχή του νέου προέδρου από τον Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο. Ειδικά στην εξωτερική πολιτική, για παράδειγμα, είναι σαφές πλέον ότι παρά την τεράστια οικονομική και στρατιωτική ισχύ τους, οι ΗΠΑ δεν έχουν την πολυτέλεια να διατηρούν όλα τα μέτωπα ανοιχτά και οφείλουν, σταδιακά, να επικεντρώσουν στο πιο σημαντικό γι’ αυτούς: Την Κίνα, η οποία αποτελεί τον πιο επικίνδυνο ανταγωνιστή τους, τη μοναδική σήμερα δύναμη που έχει τη δυνατότητα να τις κοιτάξει στα μάτια και να αμφισβητήσει την παγκόσμια ηγεμονία τους.
Δεν χωράει αμφιβολία ότι και με τον Τραμπ στην προεδρία, όπως συνέβη και με όλους τους μέχρι σήμερα προκατόχους του, η αμερικανική ισχύς θα συνεχίσει να στηρίζεται στους δίδυμους πυλώνες του δολαρίου και των αεροπλανοφόρων. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει πως τίποτα δεν έχει αλλάξει και, πολύ περισσότερο, πως τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει, ειδικά καθώς ούτε τα όπλα ούτε το νόμισμα των ΗΠΑ «αλωνίζουν» χωρίς ανταγωνιστές. Ούτε, βεβαίως, μπορεί και πρέπει να περιμένει κανείς πως η μέχρι σήμερα μοναδική πραγματικά παγκόσμια υπερδύναμη θα δεχθεί να εκχωρήσει ειρηνικά σημαντικό μέρος από τα προνόμιά της, την επιρροή της και τις αγορές που έχει υπό τον έλεγχό της.
Ποτέ δεν έχει συμβεί κάτι ανάλογο στην ιστορία του καπιταλισμού – και γενικότερα των οργανωμένων ανθρώπινων κοινωνιών – και τίποτα δεν μαρτυρά πως θα γίνει τώρα. Ειδικά καθώς ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός είναι αποφασισμένος να φάει και τις σάρκες του για να επιβιώσει σε ένα πλανήτη ο οποίος αναδεικνύει πλέον με κραυγαλέο τρόπο τα όριά του.
