Γιώργος Μουρμούρης
▸Βαριά σύννεφα συγκάλυψης εξακολουθούν να ίστανται πάνω από τη δικαστική διερεύνηση για το έγκλημα στα Τέμπη με τους 57 νεκρούς, 21 ολόκληρους μήνες μετά το τραγικό δυστύχημα.
Σειρά λαθών και παραλείψεων από τις αρμόδιες κρατικές αρχές και τους εμπλεκόμενους φορείς βλέπουν διαρκώς το φως της δημοσιότητας εδραιώνοντας την πεποίθηση ότι δεν πρόκειται απλώς για γραφειοκρατικές αγκυλώσεις ή έλλειψη συντονισμού, αλλά για συνειδητή προσπάθεια να μην φωτιστούν όλες οι πτυχές της υπόθεσης.
Αποκαλυπτικά σε αυτή την κατεύθυνση ήταν τα όσα υποστήριξαν οι δικηγόροι και ερευνητές της Επιτροπής Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών (ΕΔΑΠΟ), σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου στην ΕΣΗΕΑ. Όπως, για παράδειγμα, η επισήμανση του γεγονότος ότι μόλις δύο μήνες μετά το δυστύχημα τα βιολογικά δείγματα των θυμάτων καταστράφηκαν με εισαγγελική εντολή, πριν οι ανεξάρτητοι ερευνητές προλάβουν να πραγματοποιήσουν οποιαδήποτε περαιτέρω ανάλυση.
Τα μέλη της ΕΔΑΠΟ, που συμμετείχαν στην παρουσίαση των νεότερων δεδομένων, υπογράμμισαν ότι η καταστροφή των δειγμάτων αίματος είχε ως αποτέλεσμα να μην μπορεί πια να διακριβωθεί αν κάποιο θύμα είχε εισπνεύσει διοξείδιο του άνθρακα πριν από τον θάνατό του. Μάλιστα η εισαγγελική εντολή προς τη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών για την καταστροφή των δειγμάτων δόθηκε εσπευσμένα καθώς, όπως τονίστηκε, σε ένα απλό τροχαίο το φιαλίδιο με το αίμα που λαμβάνεται από τον οδηγό διατηρείται για τουλάχιστον έξι μήνες.
Ερωτήματα εγείρουν και οι χειρισμοί των αρχών αλλά και των εμπλεκόμενων φορέων, και κυρίως του ΟΣΕ, αναφορικά με το βιντεοληπτικό υλικό που αποτύπωνε την πορεία της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Όπως τόνισαν οι δικηγόροι και πραγματογνώμονες, τη νύχτα του δυστυχήματος με εισαγγελική εντολή αναζητήθηκε υλικό από τις κάμερες της επιβατικής αμαξοστοιχίας. Δεν έγινε όμως το ίδιο και για την εμπορική αμαξοστοιχία: Η κατάσχεση των σκληρών δίσκων των καμερών που κατέγραφαν την πορεία της πραγματοποιήθηκε 6-7 μήνες μετά το δυστύχημα, με αποτέλεσμα οι δίσκοι να έχουν επανεγγραφεί πολλές φορές καθιστώντας αδύνατη την ανάκτηση του υλικού.
Άλλωστε, σε ένα εξόχως «ύποπτο» λάθος, ο ΟΣΕ απάντησε σε εισαγγελικό αίτημα αποστολής υλικού από τη φόρτωση της εμπορικής αμαξοστοιχίας με αρχεία καταγραφής από τον επιβατικό σταθμό, παρά το γεγονός ότι η φόρτωση του εμπορικού τρένου πραγματοποιήθηκε σε άλλο σημείο.
Μεγάλο και καίριας σημασίας ερώτημα εξακολουθεί να αποτελεί η αιτία που προκάλεσε το πύρινο «μανιτάρι» μετά τη σύγκρουση των δύο τρένων. Όπως άλλωστε επισημάνθηκε, από την ανάλυση των πραγματογνωμόνων έχει διακριβωθεί ότι πέντε έως επτά άτομα έχασαν τη ζωή τους από τη φωτιά και όχι από τη σύγκρουση. Οι αναλυτές της ΕΔΑΠΟ ξεκαθάρισαν ότι τα έλαια σιλικόνης που έφεραν οι μετασχηματιστές των ηλεκτραμαξών έχουν αποκλειστεί κατηγορηματικά ως υπεύθυνα για την έκρηξη. Ωστόσο η σχετική έκθεση του ΕΜΠ, που αναμένεται να ρίξει φως στα αίτια της «πυρόσφαιρας», δεν έχει ακόμα παραδοθεί.
Άλλωστε στον τόπο του δυστυχήματος δεν πραγματοποιήθηκαν άμεσα χημικές αναλύσεις, στερώντας κρίσιμα στοιχεία που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την προέλευση της φωτιάς. Το «ξεμπάζωμα» (η εκσκαφή και μεταφορά χώματος) και το «μπάζωμα» (το τσιμεντάρισμα και ασφαλτόστρωση του σημείου) που ακολούθησαν, καθώς και η εσπευσμένη μεταφορά των βαγονιών, οδήγησαν σε απώλεια ακόμα περισσότερωνστοιχείων.
Κρίσιμη παράμετρο αποτελεί το γεγονός ότι πολλά στελέχη οργανισμών και φορέων που εμπλέκονται στο δυστύχημα, 21 μήνες μετά εξακολουθούν να βρίσκονται στη θέση τους, με αποτέλεσμα να έχουν εν δυνάμει πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες της ανάκρισης και δυνητικά να μπορούν να επηρεάσουν την πορεία των ερευνών, αποκρύπτοντας στοιχεία ή παραπλανώντας τις αρχές.
Από τα μέχρι στιγμής στοιχεία άλλωστε αποτυπώνεται σε αδρές γραμμές η πλήρως προσχηματική λειτουργία των διαφόρων ελεγκτικών φορέων του πολυδιασπασμένου και ιδιωτικοποιημένου σιδηροδρόμου, καθώς η ελληνική Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) εξέδιδε βεβαιώσεις και πιστοποιητικά βασιζόμενη ως επί το πλείστον στα στοιχεία που τις προσκόμιζαν οι (τυπικά ελεγχόμενοι) ΟΣΕ και Hellenic Train, ενώ με τη σειρά του ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ERA) βασιζόταν στα στοιχεία που του προσκόμιζε η ΡΑΣ.
Σημαντικά καθυστέρησε και η ανάλυση των συγκλονιστικών ηχητικών καταγραφών από το 112, προς το οποίο πραγματοποιήθηκε αυτόματα κλήση από «έξυπνα» κινητά τηλέφωνα επιβατών δευτερόλεπτα μετά το δυστύχημα. Από τα ηχητικά αυτά μεταξύ άλλων προκύπτει ότι επιβάτες που επέζησαν από τη σύγκρουση ένιωθαν το οξυγόνο να εξαντλείται, γεγονός που ενισχύει τα ερωτήματα αναφορικά με το τι προκάλεσε τη φονική πυρκαγιά.
