Γιώργος Παυλόπουλος
Το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου των (πρόωρων) βουλευτικών εκλογών στη Γαλλία και η πρωτιά της Εθνικής Συσπείρωσης αποτελεί έτσι κι αλλιώς ένα πολιτικό σεισμό. Κι αυτό, ανεξάρτητα από το εάν η «κυβερνώσα Ακροδεξιά» της Μαρίν Λεπέν και του Ζορντάν Μπαρντελά καταφέρει να διασφαλίσει την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 289 εδρών την ερχόμενη Κυριακή – κάτι που μοιάζει δύσκολο, σε καμία περίπτωση όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί απίθανο.
Πρέπει να σημειωθεί, άλλωστε, ότι οι Ρεπουμπλικάνοι έδωσαν ουσιαστικά το μήνυμα της «ψήφου κατά συνείδηση» στους οπαδούς της παραδοσιακής γαλλικής Δεξιάς, απαλλάσσοντάς τους από την ενοχή της στήριξης προς την Λεπέν. Αλλά και ο ίδιος ο Μακρόν (ο οποίος ηττήθηκε αλλά δεν συνετρίβη) απέφυγε να δεσμευτεί ότι θα αποσύρει τους δικούς του υποψηφίους στον δεύτερο γύρο από τις περιφέρειες στις οποίες ήρθαν τρίτοι και δεν έχουν ελπίδες, κάνοντας γενικώς και αορίστως λόγο για ένα «δημοκρατικό και ρεπουμπλικανικό μέτωπο».
Ξεκάθαρη, αντιθέτως, είναι η στάση που τήρησαν όλες οι συνιστώσες του Νέου Λαϊκού Μετώπου, το οποίο είδε τις ψήφους του να αυξάνονται σε 9 εκατ. από τα 5,85 εκατ. του NUPES το 2022. Από τον Μελανσόν της Ανυπόταχτης Γαλλίας μέχρι τον σοσιαλιστή Γκλικσμάν, οι πάντες έσπευσαν να δηλώσουν πιστοί στη λογική και την τακτική όλων των προηγούμενων αναμετρήσεων. Δεσμεύτηκαν, με άλλα λόγια, ότι όπου οι υποψήφιοί τους είναι τρίτοι θα τους αποσύρουν, καλώντας πρακτικά τους ψηφοφόρους τους να στηρίξουν είτε εκείνους του Μακρόν είτε (σε πολύ λίγες περιπτώσεις) των Ρεπουμπλικάνων ή άλλων κομμάτων. Με στόχο, βεβαίως, να «μην έρθει η Ακροδεξιά στην εξουσία».
Τα νέα χαρακτηριστικά της Ακροδεξιάς
Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αμφισβήτησης όσον αφορά το πολιτικό συμπέρασμα από αυτή την αναμέτρηση. Το κόμμα της Λεπέν, μετά από μια διαδικασία «εκσυγχρονισμού» η οποία κράτησε πάνω από μια δεκαετία (ξεκίνησε το 2011, μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον ιδρυτή του Εθνικού Μετώπου και πατέρα της, Ζαν-Μαρί Λεπέν), κατάφερε επιτέλους όχι απλώς να μπει στα σπίτια εκατομμυρίων «μέσων Γάλλων», αλλά και να κερδίσει την ψήφο τους. Η ρωγμή που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια και αποτυπώθηκε στις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές του 2022 έγινε ρήγμα στις πρόσφατες ευρωεκλογές και οδήγησε σε ένα αποτέλεσμα που, ακόμη και τώρα, αρκετοί θεωρούν αδιανόητο για την πατρίδα του Διαφωτισμού.
Αυτό που εντυπωσιάζει και κάνει τη διαφορά δεν είναι μόνο το 33,2% που συγκέντρωσε το RN στον πρώτο γύρο, ξεπερνώντας τόσο το 18,7% του 2022 όσο και το 31,4% των ευρωκλογών. Κυρίως είναι το γεγονός ότι στις εκλογές στις οποίες καταγράφηκε η μεγαλύτερη συμμετοχή εδώ και τέσσερις δεκαετίες, υπερδιπλασίασε τις ψήφους του (από 4,25 εκατ. πριν τέσσερα χρόνια σε 10,65 εκατ. μαζί με τους συμμάχους του). Επιδεικνύοντας, παράλληλα, μια αξιοθαύμαστη συνέπεια στην ανοδική τάση των τελευταίων ετών, καθώς κάθε φορά που αυξάνεται η μαζικότητα (όπως συνέβη και στις ευρωεκλογές) το RN είναι ο μεγάλος κερδισμένος.
Αποδεικνύεται, έτσι, ότι η γαλλική Ακροδεξιά και η Λεπέν προσωπικά έχουν αρχίσει να αποκτούν μια σχετικά συμπαγή εκλογική (και πολιτική) βάση και δεν αντλούν τα ποσοστά τους πρωτίστως από τη δεξαμενή της ευκαιριακής διαμαρτυρίας. Ο δε «αντισυστημισμός» τους εδράζεται στα πραγματικά και μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η πλειοψηφία της κοινωνίας, δηλαδή ο «μέσος Γάλλος», για τα οποία είναι πλέον προφανές ότι έχει ενοχοποιηθεί το κυρίαρχο σύστημα εξουσίας, που τα τελευταία 7 χρόνια προσωποποιήθηκε με τον πιο βίαιο και αντιδημοκρατικό τρόπο στο πρόσωπο του Μακρόν.
Μεγάλη αναταραχή – υπέροχη κατάσταση;
Το σίγουρο είναι ότι η Γαλλία – και μαζί της η Ευρωπαϊκή Ένωση – εισέρχονται σε αχαρτογράφητα πολιτικά νερά. Έστω κι αν υπάρχει η εμπειρία της Τζόρτζια Μελόνι από τη γειτονική Ιταλία, που αποδεικνύει πως η «σοβαρή Ακροδεξιά» δεν αποτελεί πλέον… μπαμπούλα για το κεφάλαιο και το αστικό σύστημα εξουσίας, αλλά μάλλον πολύτιμη εφεδρεία.
«Μεγάλη αναταραχή, υπέροχη κατάσταση», θα μπορούσε ενδεχομένως να πει κανείς, ανακαλώντας το γνωστό απόφθεγμα του Μάο. Μόνο που για την κοινωνική πλειοψηφία, στη Γαλλία και την Ευρώπη, αυτό δεν ισχύει. Και ο λόγος είναι απλός: Για να μετατραπεί η πολιτική και κυβερνητική αναταραχή και κρίση σε υπέροχη κατάσταση για τους λαούς, πρέπει να μεσολαβήσει ο καταλύτης ενός «υποκειμένου» το οποίο θα είναι ικανό να οδηγήσει την ταξική πάλη σε κατεύθυνση ρήξης και ανατροπής και τις εξελίξεις σε διαφορετική κατεύθυνση. Και όχι σε ενωτικές «σούπες» και ευκαιριακές πολιτικές συγκολλήσεις.
Επειδή όμως αυτό δεν υπάρχει, τόσο η νίκη της Λεπέν όσο και συνολικά η βίαιη αναδιαμόρφωση του αστικού πολιτικού σκηνικού αποτελούν αντικειμενικά αντιδραστικές εξελίξεις. Σε πολλές χώρες, αλλά ειδικά στη Γαλλία, όπου οι κατακτήσεις του λαού της (πολλές από τις οποίες παραμένουν ζωντανές, παρά τις «μεταρρυθμίσεις» που έχουν προηγηθεί) αποτελούν «αγκάθι» στα πλευρά του κεφαλαίου και παράδειγμα προς αποφυγή.
