Ντίνα Χαριτάτου
▸Προετοιμάζουν νέες αυξήσεις τιμών το καλοκαίρι, που οι ανάγκες για δροσισμό είναι μεγάλες, λόγω χρηματιστηρίων και κερδοσκοπίας
Ενώ μπαίνουμε στην καρδιά του καλοκαιριού και η ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος για να καλυφθούν οι ανάγκες δροσισμού, ειδικά σε συνθήκες αυξημένων θερμοκρασιών μεγαλώνει, οι τιμές του ρεύματος στην Ελλάδα τραβούν την ανηφόρα και τείνουν να γίνουν απαγορευτικές στους εργαζόμενους και τα φτωχά λαϊκά στρώματα. Οδηγώντας σε οδυνηρές περικοπές στη χρήση των μέσων δροσισμού, με αποτέλεσμα και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής αλλά και συνέπειες στην υγεία.
Ήδη τον Ιούνιο υπήρξε άνοδος των κυμαινόμενων τιμολογίων σε μια κλίμακα από 11% έως και 70% (!), ανάλογα με την εταιρεία παροχής. Αλλά σύμφωνα με δημοσιεύματα που προετοιμάζουν το έδαφος για νέες υπέρογκες αυξήσεις, οι τιμές τον Ιούλιο και τον Αύγουστο θα απογειωθούν. Οι δικαιολογίες που βρίσκονται γι’ αυτό είναι πολλαπλές, συχνά αστείες. Για παράδειγμα, αναφέρεται ως λόγος πως αυξήθηκε η ζήτηση, όπως κατά 19% την πρώτη βδομάδα του Ιουνίου. Τι πιο παράξενο άραγε από το να αυξάνεται η ζήτηση ρεύματος εν μέσω υψηλών θερμοκρασιών… Αποτελεί κι αυτό μια απόδειξη πως το ηλεκτρικό έχει γίνει με τον χειρότερο τρόπο ένα εμπόρευμα, που η ζήτηση αυξάνει την τιμή.
Βεβαίως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, γιατί η ζήτηση ανεβαίνει σε όλη την Ευρώπη αλλά είναι η Ελλάδα που φιγουράρει στις πρώτες θέσεις με το ακριβότερο ρεύμα. Τη Δευτέρα 10/6 είχε τη δεύτερη ακριβότερη μέση χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην Ευρώπη με 96,69 ευρώ μεγαβατώρα, μετά την Ιρλανδία, που ήταν στα 105 ευρώ/μεγαβατώρα. Την Τρίτη 11/6 η μέση χονδρεμπορική τιμή στην Ελλάδα υποχώρησε στα 95,61 ευρώ/μεγαβατώρα και ήταν η πέμπτη ακριβότερη στην Ευρώπη.
Το αρμόδιο υπουργείο διακινεί πως φταίει η άνοδος της τιμής του εισαγόμενου πανάκριβου φυσικού αερίου στο ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας TTF, λόγω προβλημάτων… στις εξαγωγικές υποδομές φυσικού αερίου από τη Νορβηγία. Βεβαίως είναι περίεργο πως τα προβλήματα στη Νορβηγία πλήττουν τόσο βαριά την Ελλάδα!
Αποδεικνύεται πως η τιμή του ρεύματος, από τη στιγμή που μετατράπηκε σε εμπόρευμα και σε χρηματιστηριακό προϊόν, έχει γίνει αντικείμενο στυγνής κερδοσκοπίας και τζογαρίσματος, μέσα από τα πολλαπλά χρηματιστήρια (το ολλανδικό, που συγκεντρώνει την αγοραπωλησία του 80% του ορυκτού αερίου στην ΕΕ και το ελληνικό), αλλά και την εξωφρενικά αρπακτική ρύθμιση στην Ελλάδα, όπου η μέση τιμή διαμορφώνεται με βάση το πιο ακριβό είδος ενέργειας. Δηλαδή εάν στο μείγμα μπει το ορυκτό (φυσικό) αέριο, που είναι και το πιο ακριβό σήμερα, τότε όλοι οι πάροχοι πληρώνονται (χρυσοπληρώνονται δηλαδή) με βάση την τιμή του αερίου!
Ταυτόχρονα, υπάρχει μια νέα απειλή για σταθερή άνοδο των τιμολογίων, λόγω του ελλείμματος που έχει διαμορφωθεί στον ΕΛΑΠΕ, στον λογαριασμό από τον οποίο επιδοτούνται οι εταιρείες παραγωγής ΑΠΕ. Το έλλειμμα ήταν ήδη 450 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο και υπολογίζεται να φτάσει τα 600 εκατ. στο τέλος του έτους. Σήμερα, το τέλος ΕΤΜΕΑΡ που πληρώνουμε στους λογαριασμούς ρεύματος κυμαίνεται στα 17 ευρώ/μεγαβατώρα (μwh). Υπάρχουν εισηγήσεις για να πάει στα 24 ευρώ/μwh, με την ηγεσία του ΥΠΕΝ να προσανατολίζεται στα 20 ευρώ/μwh, δηλαδή σε μια αύξηση 17,5%, διόλου ευκαταφρόνητη!
Μετά τις ευρωεκλογές όλα επανεξετάζονται, αλλά το μοντέλο παραμένει το ίδιο και η τρύπα προς τους ιδιώτες «πρέπει» να καλυφθεί. Τις προηγούμενες μέρες η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) κατέληξε και στο μέγεθος των «υπερεσόδων» των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας –με βάση και τα έκτακτα μέτρα του κράτους την περίοδο από τον Αύγουστο του 2022 έως και τον Δεκέμβριο του 2023– και τι επιπλέον φόρο πρέπει να πληρώσουν. Το ποσό δεν είναι μεγάλο (όπως αναμενόταν), καθώς σύμφωνα με πληροφορίες θα είναι γύρω στα 250 εκατ. ευρώ για όλη αυτή την περίοδο. Το μεγαλύτερο μέρος της έκτακτης φορολογίας αφορά την ΔΕΗ, περίπου 200 εκατ. Ευρώ. Βεβαίως, όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, σύντομα, το ποσό αυτό θα επιστραφεί στη ΔΕΗ ΑΕ, καθώς θα εξοφληθούν χρέη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς την εταιρεία.
Η ουσία είναι πως, ενώ το ρεύμα θα έπρεπε να είναι δημόσιο αγαθό και να παρέχεται από μια ενιαία δημόσια υπηρεσία σε τιμή προσιτή για τον λαό, σήμερα είναι αντικείμενο άγριας κερδοσκοπίας και είδος πολυτελείας.
