Γιώργος Μουρμούρης
▸ Το παρ’ ολίγον δυστύχημα στις Αχαρνές επιβεβαιώνει την τραγική κατάσταση στο σιδηροδρομικό δίκτυο
Τις επικίνδυνες συνθήκες που εξακολουθούν να επικρατούν στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, έναν χρόνο μετά το έγκλημα στα Τέμπη, φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα παρ’ ολίγον δυστύχημα στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Τα Νέα, το περιστατικό σημειώθηκε το μεσημέρι της 23ης Δεκεμβρίου 2023 όταν συρμός του Προαστιακού, προερχόμενος από Κιάτο, και υπεραστικό τρένο που πλησίαζε στην Αθήνα από τη Θεσσαλονίκη, βρέθηκαν να κινούνται σε συγκλίνουσες γραμμές επειδή, για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία, ο μηχανοδηγός του Προαστιακού παραβίασε τον ερυθρό σηματοδότη. Το δυστύχημα αποφεύχθηκε χάρη στην έγκαιρη παρέμβαση του υπεύθυνου τηλεδιοίκησης του ΣΚΑ, ο οποίος σε έντονο τόνο ζήτησε από τον μηχανοδηγό που παραβίασε το κόκκινο φωτόσημα να ακινητοποιήσει την αμαξοστοιχία.
Ακολούθησε το γνωστό μπαλάκι ευθυνών μεταξύ ΟΣΕ και Hellenic Train, με τον διαχειριστή της υποδομής να αποδίδει το παρ’ ολίγον δυστύχημα σε λανθασμένους χειρισμούς του προσωπικού της ιδιωτικής εταιρείας και την ιταλική επιχείρηση να κάνει λόγο για ολισθηρότητα των γραμμών.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που μετά βεβαιότητας προκύπτει από το συγκεκριμένο περιστατικό είναι η σημασία της τηλεδιοίκησης και των λοιπών συστημάτων ασφαλείας. Κυβερνητικοί παράγοντες, με πρώτο τον πρώην υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Καραμανλή, καθώς και στελέχη των εμπλεκόμενων εταιρειών είχαν επιχειρήσει επανειλημμένα στο μεσοδιάστημα που μεσολάβησε από το έγκλημα των Τεμπών να υποβαθμίσουν τη σημασία των συστημάτων αυτών, αποδίδοντας την ευθύνη για το έγκλημα με τους 57 νεκρούς αποκλειστικά στο ανθρώπινο λάθος του σταθμάρχη της Λάρισας. Ωστόσο, το συμβάν στις Αχαρνές υπενθυμίζει ότι το ανθρώπινο λάθος αποτελεί πάντοτε ένα ενδεχόμενο, ειδικά σε ένα αποδιαρθρωμένο σιδηροδρομικό σύστημα, τα τραγικά αποτελέσματα του οποίου μπορεί να αποσοβήσει η ύπαρξη συστημάτων ασφαλείας.
Από την άλλη, το περιστατικό είναι ενδεικτικό της τραγικής κατάστασης που επικρατεί στον σιδηρόδρομο καθώς πολλοί από τους παράγοντες που συντέλεσαν στο έγκλημα των Τεμπών εξακολουθούν να είναι παρόντες, όπως η πολυδιάσπαση των σιδηροδρόμων σε μια σειρά ανταγωνιστικών μεταξύ τους εταιρειών. Αξίζει να σημειωθεί ότι μία ημέρα μετά τη συμπλήρωση έτους από τα Τέμπη, συρμός του Προαστιακού ακινητοποιήθηκε έξω από τη Ραψάνη λόγω σοβαρού προβλήματος στα φρένα, με την Hellenic Train που ελέγχει και την ΕΕΣΣΤΥ, την εταιρεία συντήρησης των τρένων, να υποβαθμίζει το σοβαρό περιστατικό.
Αλλά και από πλευράς ΟΣΕ όμως τα προβλήματα παραμένουν, καθώς σε ένα μεγάλο κομμάτι του άξονα Αθηνών-Θεσσαλονίκης μήκους 120 χιλιομέτρων, από το Λιανοκλάδι ως τη Λάρισα, δεν λειτουργεί η σηματοδότηση ενώ η τηλεδιοίκηση βλέπει κάποια μικρά τμήματα της γραμμής μετά τις καταστροφές που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel. Η τηλεδιοίκηση άλλωστε παραμένει ανενεργή και σε άλλα τμήματα της γραμμής υψηλών ταχυτήτων, όπως το Λιόσια-Κόρινθος-Κιάτο.
Έναν χρόνο μετά τα Τέμπη, το αίτημα για κρατικοποίηση των σιδηροδρόμων σε μια ενιαία εταιρεία υπό εργατικό έλεγχο, έξω από τα δεσμά του κέρδους, παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ. Αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για τη δημιουργία σύγχρονου και ασφαλούς σιδηροδρομικού δικτύου.
