Ματίνα Παπαχριστούδη
Σε μεγάλη δημοφιλή ιστοσελίδα στην οποία πρόσφατα αναρτήθηκε ένα από τα σημαντικά «ρεπορτάζ», σταλμένο από το Μέγαρο Μαξίμου, οι επικεφαλής τόλμησαν να αλλάξουν τον τίτλο. Το περιεχόμενο δεν πειράχτηκε, ήταν απόλυτα ίδιο με όσα αναρτήθηκαν την ίδια ώρα σε εκατοντάδες άλλες ιστοσελίδες. Κι όμως, η πηγή διανομής ενοχλήθηκε και, όπως μάθαμε, απαίτησε να μπει ο ίδιος ακριβώς τίτλος με τον οποίο το θέμα εστάλη. Όπερ και εγένετο.
Η διανομή και δημοσίευση στη συντριπτική πλειονότητα των μίντια των στημένων ειδήσεων του Μαξίμου και συγκεκριμένων υπουργείων στο πολιτικό, οικονομικό, αστυνομικό ρεπορτάζ είναι αναγνωρίσιμη. Αποτελεί μια πραγματικότητα στο χώρο της ενημέρωσης και όχι μόνο για τα ίδια τα Μέσα και τους ανθρώπους τους. Η προπαγάνδα «κατασκευάζεται» με τη μορφή ειδησεογραφίας-ενημέρωσης εκτός της παραγωγικής διαδικασίας των ΜΜΕ. Για αυτό και τα μίντια δεν χρειάζονται τη δημοσιογραφία, την έρευνα, τις αποκαλύψεις, τη λογοδοσία. Γι’ αυτό οι δημοσιογράφοι στα περισσότερα αστικά ΜΜΕ είναι από τους πλέον χαμηλά αμειβόμενους, σε καθεστώς πλήρους εντατικοποίησης και με άθλιες συνθήκες εργασίας. Γι’ αυτό και τα ίδια τα συνδικαλιστικά όργανα του κλάδου που διοικούνται από τη συμμαχία ΝΔ -ΣΥΡΙΖΑ αδιαφορούν για την υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, αλλά καλύπτουν πλήρως όσους απασχολούνται σε γραφεία Τύπου.
Η χειραγώγηση των ΜΜΕ κατέστη αχρείαστη μετά το 2019, καθώς αυξήθηκαν και στελεχώθηκαν με εκατοντάδες δημοσιογράφους και συμβούλους οι επικοινωνιακοί μηχανισμοί του κράτους, με αποκλειστικό έργο την παραγωγή ειδήσεων και ρεπορτάζ για όλα τα ελεγχόμενα μίντια. Το πόσοι ακριβώς απασχολούνται σε αυτούς τους μηχανισμούς παραμένει άγνωστο. Γνωστό είναι μόνο πόσοι απασχολούνται στα κρατικά ΜΜΕ — περίπου 600 δημοσιογράφοι στην ΕΡΤ (αριθμός που θα μειωθεί με τις τελευταίες αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδότησης), περί τους 500 στη Γενική Γραμματεία, περίπου 400 στο Αθηναϊκό Πρακτορείο. Άγνωστος παραμένει και ο αριθμός των συμβασιούχων τόσο στα κρατικά Μέσα όσο και στους διάφορους μηχανισμούς επικοινωνίας του Μαξίμου και των γραφείων Τύπου.
Ένας αριθμός που προκαλεί εντύπωση είναι αυτός που αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού για το 2024. Στον τομέα «επικοινωνία και ενημέρωση» της προεδρίας της κυβέρνησης αναγράφεται ο αριθμός 2.249 ατόμων, χωρίς άλλες λεπτομέρειες…
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Οι εξελίξεις με την ένταξη των προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης σε επικοινωνιακούς μηχανισμούς και μεγάλα μίντια διεθνώς, θα θέσουν σε αχρηστία και τους «ενσωματωμένους» δημοσιογράφους σε αυτούς. Η έκθεση του freedom house για το 2023 καταγράφει αύξηση της λογοκρισίας και καταστολής στο διαδίκτυο με την χρήση εφαρμογών ΑΙ. Tουλάχιστον 47 κυβερνήσεις –όπως σημειώνει– ανέπτυξαν «σχολιαστές» ειδικά για το διαδίκτυο.
Στην υπηρεσία της παραπληροφόρησης, της κατασκευής και των ψευδών ειδήσεων από τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, εμφανίστηκαν ανύπαρκτα «κανάλια» και «εκπομπές» στο διαδίκτυο με παρουσιαστές κατασκευές της τεχνητής νοημοσύνης. Η επισήμανση πως 55 από τις 70 χώρες που καλύπτονται από το Freedom on the Net, καταγράφεται σημαντική περιστολή της ελευθερίας έκφρασης και αύξηση της καταστολής, κρούει καμπανάκι και για την Ελλάδα.
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στοχεύει στην ανάπτυξη προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης για την «αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης στο Διαδίκτυο». Όταν η κυβέρνηση αποκλείει τα μίντια, δημοσιογράφους και φωτορεπόρτερ από την κάλυψη σημαντικών γεγονότων, όπως από την επίσκεψη Ερντογάν (την επίσκεψη κάλυψαν ελεγχόμενα μόνο ΕΡΤ και ΑΠΕ), η παρέμβαση ενός νέου Οργανισμού Κυβερνοασφάλειας εκτιμάται ως μια ακόμη ωμή επιχείρηση ελέγχου της δημοσιότητας και στα ψηφιακά δίκτυα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (9.12.23)
