Αρχοντούλα Βαρβάκη
▸Τρεις συνεχόμενες Κυριακές ανοίγουν τα εμπορικά καταστήματα και τα σούπερ μάρκετ μέσα στον Δεκέμβρη, με τους εργαζόμενους να τραβούν ένα ακόμη «γολγοθά» μέσα στα Χριστούγεννα. Κατάργηση της Κυριακάτικης αργίας και ξεχείλωμα του ωραρίου στο όνομα.. τόνωσης της καταναλωτικής κίνησης.
Ενώ η αγοραστική μας δύναμη πέφτει συνεχώς, με την κυβέρνηση να παρακολουθεί ατάραχη την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια στην αγορά, τα καταστήματα ανοίγουν τρεις συνεχόμενες Κυριακές μέσα στον Δεκέμβρη, για να εξυπηρετήσουν μια ανάγκη που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει και για να εξαντλήσουν τους εργαζόμενους. Οι εικονικές (λόγω υψηλού πληθωρισμού) αυξήσεις των μισθών δεν αρκούν για τις γιορτινές αγορές και η αύξηση του χρόνου λειτουργίας των καταστημάτων δεν μπορεί να το ανατρέψει αυτό. Δεν είναι παρά «χειροτέρευση της εργασιακής μας συνθήκης», όπως τονίζει ο Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου – Ψηφιακών Μέσων Αττικής (ΣΥΒΧΨΑ) σε σχετική του ανακοίνωση.
«Παραβιάζεται το δικαίωμα στην ξεκούραση, παραβιάζεται η ομαλότητα στις οικογενειακές, προσωπικές, φιλικές σχέσεις του εργαζόμενου», σημειώνει ο ΣΥΒΧΨΑ, ενώ εκτιμά πως το μέτρο δεν επηρεάζει την κίνηση της αγοράς. «Η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, η κατάργηση της Κυριακάτικης αργίας, το ξεχείλωμα του ωραρίου των καταστημάτων και τις υπόλοιπες ημέρες δεν προσφέρει τίποτα στην καταναλωτική κίνηση {…} Είναι χαρακτηριστικό πως όταν ανοίγουν τα καταστήματα την Κυριακή, υπάρχει μια κίνηση σε πολύ λίγους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους, ενώ στους παράλληλους δρόμους και στενά τα μαγαζιά βαράνε μύγες. Λίγο κουνιέται το πράγμα την Κυριακή και τις επόμενες ημέρες που ακολουθούν πλήρης νέκρα», σημειώνει.
Τα αιτήματα του ΣΥΒΧΨΑ είναι η νομοθετική κατοχύρωση της αργίας της Κυριακής αλλά και της αργίας στις 2 του Γενάρη καθώς και να αυξηθούν οι μισθοί και όχι οι ημέρες και οι ώρες εργασίας.
Το μέτρο αφορά φυσικά και τα super market (επιχειρήσεις με μεγάλο αριθμό εργαζομένων για τα δεδομένα της ελληνικής οικονομίας), κάποια από τα οποία έχουν και σημαντικές ελλείψεις στο προσωπικό τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, σύμφωνα με το φετινή έκδοση του Πανοράματος των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ και τους επίσημους ισολογισμούς 35 εταιρειών, πρόκειται για τον κλάδο όπου το 2022 υπήρξαν συνολικές πωλήσεις αξίας 11,18 δισ. ευρώ. Μάλιστα ήταν αυξημένες κατά 8,44% συγκριτικά με το 2021, ενώ το 2022 ήταν η έκτη συνεχόμενη χρονιά σημαντικής ανόδου των κλαδικών πωλήσεων, με την αύξηση την τελευταία πενταετία να υπερβαίνει το 43% και τα 3,39 δισ. ευρώ.
Τα όρια του πενθήμερου και του 40ωρου έχουν ξεπεραστεί προ πολλού
Οι τρεις συνεχόμενες Κυριακές του Δεκέμβρη είναι και για αυτούς τους εργαζόμενους, που σήκωσαν τα προηγούμενα χρόνια μεγάλο βάρος λόγω της πανδημίας, ένα ακόμα βήμα προς την ακόμα μεγαλύτερη εντατικοποίηση της δουλειάς τους. Και βέβαια η κατάργηση της κυριακάτικης αργίας δεν αφορά μόνο όσους εργάζονται στο εμπόριο, καθώς ήδη έχει εφαρμοστεί και σε άλλους κλάδους, ενώ η επέκταση και η κανονικοποίησή της μπορεί να απειλήσει και την προσαύξηση (75%) που υπάρχει στην αμοιβή για κυριακάτικη εργασία και η οποία ήδη δεν καταβάλλεται πάντοτε από τους εργοδότες.
Στην περίπτωση των καταστημάτων, η συνεχής αύξηση της κυριακάτικης εργασίας μέσα στον χρόνο εξυπηρετεί τα μεγάλα εμπορικά κέντρα, τα οποία απορροφούν τον χρόνο ψυχαγωγίας, μετατρέποντάς τον σε χρόνο κατανάλωσης και κερδίζοντας πελάτες. Δεν πρόκειται όμως για δημιουργία νέας ζήτησης προϊόντων, αλλά για την επικράτησή τους στην αγορά και τον περιορισμό των μικρότερων καταστημάτων, που δυσκολεύονται να τα ανταγωνιστούν.
Χαμένοι είναι πάντα οι εργαζόμενοι, των οποίων τα δικαιώματα καταπατώνται, όταν ο σταθερός γνώμονας της ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων είναι το κέρδος των ισχυρών. Τα όρια του πενθήμερου και του 40ωρου έχουν ξεπεραστεί προ πολλού, αλλά ακόμα και η αντικατάσταση της κυριακάτικης αργίας από ένα ρεπό μέσα στη βδομάδα (που δίνεται και για να μην πληρωθεί ο εργαζόμενος το επιπλέον μεροκάματο) δεν αναπληρώνει τον χαμένο χρόνο.
Ο χρόνος ξεκούρασης πρέπει να είναι κοινός για όλους τους εργαζόμενους, για να είναι αξιοποιήσιμος χρόνος συνάντησης και όχι απλά μια ατομική παύση της εργασίας. Αυτό τον ρόλο παίζει η κυριακάτικη αργία, που στο εμπόριο καθιερώθηκε περισσότερο από έναν αιώνα πριν και χρειάστηκαν προσπάθειες πολλών ετών, για να καταργηθεί. Η κατάργησή της προωθεί μονάχα τη συνεχή επέκταση της εργασίας, την εντατικοποίηση του ρυθμού της, την αδυναμία των εργαζομένων να ελέγχουν τον χρόνο τους και τις συνθήκες εργασίας τους.
