Έκτωρ-Ξαβιέ Δελαστίκ
▸ Χωρίς αντίκρισμα οι ισχνές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό
Διαθέσιμες είναι οι πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat για τον πληθωρισμό του μήνα καθώς και η ανάλογη έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ. Τα στοιχεία της Eurostat είναι καταλυτικά για την Ελλάδα, με πληθωρισμό 3,9% σε σχέση με τον προηγούμενο Οκτώβριο, τη στιγμή που ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης είναι στο 2,9%.
Ενημέρωση: Σε υπερδιπλάσιο ποσοστό εκτινάχτηκε ο πληθωρισμός τον Οκτώβριο σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Τον Οκτώβριο ο τιμάριθμος διαμορφώθηκε στο 3,4% από 1,6% τον Σεπτέμβριο, 2,7% τον Αύγουστο και 2,5% τον Ιούλιο.
Άλλωστε, έχουμε μιλήσει ξανά από τις σελίδες του Πριν για τους λόγους βάση των οποίων ο «πληθωρισμός των φτωχών» είναι πάντα υψηλότερος από τον γενικό.
Τα διαθέσιμα στοιχεία για τις τιμές της ενέργειας από τον περσινό Οκτώβριο, την υποδεικνύουν ως κύριο παράγοντα πίσω από τον υψηλό πληθωρισμό Γαλλίας και Σλοβακίας (αυξήσεις 5% και 5.5% αντιστοίχως). Υπενθυμίζουμε πως τον Σεπτέμβριο η πτώση στις τιμές της ενέργειας ήταν ο κύριος παράγοντας που απέκρυπτε τις άνω του 5% αυξήσεις σε τρόφιμα, ένδυση-υπόδηση και υγεία 2022-2023 (στοιχεία δείκτη τιμών καταναλωτή ΕΛΣΤΑΤ). Το μεταπλημμυρικό «θαύμα Σεπτεμβρίου» όμως έγινε δυνατό με μια συνολική μείωση στις τιμές ενέργειας κατά 18,3% σε σχέση με πέρυσι, με βάση τα στοιχεία της Eurostat. Η αντίστοιχη μείωση από τον περσινό Οκτώβριο εκτιμάται σε 6,9% — και έρχεται ο χειμώνας.
Συζητάμε με το δεδομένο πως μπορεί μεν να βλέπουμε τις τιμές αυξημένες τον Σεπτέμβριο του 2023 κατά 16,34% σε σχέση με το 2020, αλλά δεν βράζουμε όλοι στο ίδιο καζάνι. Η κατά 27,82% αύξηση στα τρόφιμα, 23,63% στις μεταφορές, 22,14% στην ένδυση και υπόδηση και 18,47% στη στέγαση βρίσκονται ακριβώς στις κατηγορίες που αποτελούν τη μερίδα του λέοντος της λαϊκής κατανάλωσης. Σε αυτό το σημείο ανοίγει το ζήτημα του από πού καλύπτονται αυτές οι αυξήσεις, ποιες τσέπες αδειάζουν και ποιες τσέπες γεμίζουν.
Απαντούν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την «Αποταμίευση Νοικοκυριών και Μη Κερδοσκοπικών Ιδρυμάτων που εξυπηρετούν Νοικοκυριά». Το 2022 αποταμίευσαν το 2,1% του διαθέσιμου εισοδήματός τους. Το 2023, αυτός ο λόγος αποταμίευσης ήταν -4%. Με άλλα λόγια, το 2023 οι λογαριασμοί των νοικοκυριών μειώθηκαν κατά 5,475 δισ. ευρώ, δεδομένης της συνεχούς πληθωριστικής επέλασης. Τα δε στοιχεία που δημοσιεύει το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων από το 2022 για το ύψος των καταθέσεων σε ελληνικές τράπεζες είναι καταλυτικά. Η μόνη κλίμακα καταθετών που στην αρχή του 2023 είχε αυξήσει τον όγκο χρημάτων της ήταν η κλίμακα των καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ, με όλες τις κατώτερες κλίμακες να εμφανίζουν απώλειες.
Πώς μεταφράζονται όλα όσα έχουμε πει όσον αφορά την οικονομική ανισότητα στην Ελλάδα; Επιστρέφοντας για άλλη μια φορά στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, βλέπουμε στην «Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών: Έτος 2022» πως η οικονομική ανισότητα (δείκτης Gini) εκτινάχθηκε με σταθερό ρυθμό από την αρχή της οικονομικής κρίσης. Παγιώθηκε σε εξαιρετικά υψηλά για τη χώρα επίπεδα κατά τη μνημονιακή περίοδο από το 2012 και μετά. Υπήρξε μια σταδιακή μείωση κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, η οποία αντιστράφηκε αμέσως μετά την εκλογή της ΝΔ το 2019. Οι δύο αυξήσεις του κατώτατου μισθού από τη ΝΔ το 2022 φαίνονται να έριξαν τον δείκτη οικονομικής ανισότητας ελαφρά, χωρίς όμως ούτε αυτή η πρόσκαιρη μείωση ούτε η προηγούμενη σταδιακή μείωση να φτάσουν ποτέ σε αναίρεση της μνημονιακής ανισότητας.
Πρέπει πάντα να έχουμε στο επίκεντρο της σκέψης μας πως οι ισχνές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό έχουν δυσανάλογα μεγάλο αποτέλεσμα σε αυτούς τους δείκτες. Μια φτωχή οικογένεια παραμένει σήμερα σαφώς φτωχότερη απ’ ό,τι ήταν τα προηγούμενα χρόνια, έστω και αν καλύφθηκε ένα μικρό μέρος της απόστασης από τα εύπορα στρώματα και τον συσσωρευμένο πλούτο. Οι τελευταίοι δύο, άλλωστε, πάντοτε είχαν το σκόντο να κρατήσουν το κεφάλι τους έξω από το κύμα της ακρίβειας.
