Δημήτρης Γεωργάκης*
▸ Πώς φτάσαμε στο «λουκέτο» λόγω… Καλατράβα, με ορίζοντα την πλήρη ιδιωτικοποίηση
Ξαφνικά έσκασε η είδηση: το περιβόητο στέγαστρο Καλατράβα, μπορεί να «πέσει». Σε ζωντανές συνδέσεις από τον περιβάλλοντα χώρο του ΟΑΚΑ, οι δημοσιογράφοι αναρωτιούνται: «μα γιατί δεν βάζουν κορδέλες και αφήνουν τον κόσμο να τρέχει και να περπατάει γύρω από το γήπεδο;». Τι ήταν αυτό που «έσκασε» ξαφνικά;
Αν ξετυλίξουμε το κουβάρι των γεγονότων ανάποδα, τα πράγματα θα γίνουν πιο ξεκάθαρα. Τη Δευτέρα 2/10 ο υφυπουργός αθλητισμού κ. Βρούτσης ανακοίνωσε συνοπτικά τα παρακάτω:
α) Είναι αναγκαία νέα δεύτερη μελέτη, την οποία αναλαμβάνει το ΤΕΕ, για να επιβεβαιώσει (ή να διαψεύσει;) την πρώτη.
β) Το ΟΑΚΑ κλείνει για άγνωστο χρονικό διάστημα (!) και μετατρέπεται σε «άδειο κέλυφος», με την απομάκρυνση όλων των αθλητικών δραστηριοτήτων και των ομοσπονδιών που το χρησιμοποιούσαν. Επίσης ακυρώνονται μεγάλες εκδηλώσεις και συναυλίες που είχαν προγραμματιστεί. Άρα μηδενίζονται τα έσοδα.
γ) Θα δοθούν ποσά που θα χρηματοδοτήσουν διάφορες θιγόμενες αθλητικές ομοσπονδίες.
δ) Θα υπάρξει επιτάχυνση της κατασκευής του νέου πολυδύναμου κλειστού γυμναστηρίου στη συμβολή των οδών Σπύρου Λούη και Κύμης (μέσω ΣΔΙΤ).
ε) Έχει υπογράψει ΚΥΑ με την οποία για τη λειτουργία των αθλητικών εγκαταστάσεων δεν επιτρέπεται πλέον η διεξαγωγή αγώνων σε κλειστά γυμναστήρια και ανοικτά γήπεδα άνω των 2.000 θεατών χωρίς πιστοποιητικό πυροπροστασίας και άδεια στατικότητας. Γεγονός απίθανο, αφού συνάγεται ότι μέχρι σήμερα δεν
διέθεταν τις προϋποθέσεις λειτουργίας.
Συνεχίζουμε προς τα πίσω: Την Παρασκευή 29/9 ο κ. Βρούτσης δίνει μια «θεατρική παράσταση» κατά την οποία διακόπηκαν δύο εκδηλώσεις στο Ποδηλατοδρόμιο και στην αίθουσα Κασιμάτη, βγάζοντας έξω εκατοντάδες χρήστες των εγκαταστάσεων, γιατί υποτίθεται κινδύνευαν άμεσα. Όλα αυτά απέκτησαν τεράστια δημοσιότητα, με πρωτοσέλιδους τίτλους ότι «τα στέγαστρα του ΟΑΚΑ μπορεί να καταρρεύσουν άμεσα». Επισήμανση: δεν υπήρξε κάποιο γεγονός που να φόβισε. Δεν έπεσε κάτι…
Τη Δευτέρα 25/9 κοινοποιείται στον υπουργό και στη διοίκηση του ΟΑΚΑ το πόρισμα της μελέτης που «παρήγγειλε» το ΤΑΙΠΕΔ (είναι ο οργανισμός που έχει αναλάβει το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας της Ελλάδας) για τη στατική επάρκεια του ΟΑΚΑ. Στο πόρισμα αναφέρεται ότι: «[…] η μεταλλική κατασκευή του Στεγάστρου […] δεν ανταποκρίνεται στο κανονιστικά ελάχιστο επιτρεπόμενο επίπεδο στατικής επάρκειας». Πρέπει να επισημανθεί ότι όλα τα κτίρια που χτιστήκαν κάποια χρόνια πριν, δεν ανταποκρίνονται απόλυτα στα νέα κανονιστικά πλαίσια –δηλαδή
στους νέους κανόνες κατασκευής– που τίθενται μετά το χτίσιμό τους. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι όλα τα παλιά κτίρια κινδυνεύουν με κατάρρευση.
Και συνεχίζουν τα συμπεράσματα της μελέτης με την παρακάτω απίθανη διατύπωση: «Η υπολογιστική αυτή ανεπάρκεια δεν σχετίζεται με κακοτεχνίες ή/και ανεπαρκείς συνδέσεις των φορέων κατά τη φάση της κατασκευής, αλλά αναφέρεται στην ιδεατή δομική κατάστασή που, υποθετικά, είχε το Στέγαστρο αμέσως μετά την ολοκλήρωσή του, σε εφαρμογή της 7ης έκδοσης της στατικής του μελέτης».
Ερωτήματα πολλά:
α) Γιατί η «θεατρική παράσταση» της κυβέρνησης δόθηκε 5 ημέρες αργότερα;
β) Γιατί δεν αξιολογήθηκε πρώτα το πόρισμα της μελέτης αυτής από ανεξάρτητους φορείς;
γ) Γιατί δεν ζητήθηκαν επισήμως εξηγήσεις από τους κατασκευαστές;
δ) Γιατί ενώ η διεξαγωγή της μελέτης διήρκησε 16 μήνες, δόθηκαν μόνο τα τελικά συμπεράσματα. Το ΤΑΙΠΕΔ, η διοίκηση του ΟΑΚΑ και το υπουργείο δεν είχαν ενημερωθεί νωρίτερα;
Σταθερά βήματα προς την ιδιωτικοποίηση
Συνεχίζουμε το ταξίδι πίσω στον χρόνο: τον Νοέμβριο του 2022, το κλειστό Γυμναστήριο του Μπάσκετ παραχωρείται στην ΚΑΕ ΠΑΟ με νόμο.
Τον Ιούλιο του 2021 ο πρωθυπουργός, από τον περιβάλλοντα χώρο του ΟΑΚΑ, ανακοινώνει ότι θα ξοδευτούν 57 εκατ. ευρώ (!) από το Ταμείο Ανάκαμψης για έργα αναβάθμισης του ΟΑΚΑ στα πλαίσια του προγράμματος «ΟΑΚΑ 2.0». Ναι! Τόσα χρήματα θα ξοδευτούν στο ΟΑΚΑ, όχι σε νοσοκομεία ή σχολεία. Ούτε σε αντιπλημμυρικά έργα. Τον Φεβρουάριο του 2021, το γήπεδο Τένις πωλείται σε ιδιωτική εταιρεία για ευτελές ποσό. Με τον τρόπο αυτό, ξεκινάει μια πορεία όπου μέσα σε μια διετία, οι δύο από τις επτά αθλητικές εγκαταστάσεις του ΟΑΚΑ θα ιδιωτικοποιηθούν. Ο τότε υφυπουργός Αθλητισμού κ. Αυγενάκης δηλώνει: «το Τένις αποτελεί ένα μοντέλο για τη συνολική αξιοποίηση του ΟΑΚΑ».
Το ταξίδι στο παρελθόν έχει ενδιαφέρον: Φεβρουάριος 2019, με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Οι μνημονιακοί θεσμοί δημοσιεύουν την τελευταία έκθεση επιτήρησης. Στην έκθεση αναφέρεται συγκεκριμένα το ΟΑΚΑ και το γεγονός της μη αξιοποίησής του –δεν κατάφεραν δηλαδή να το πουλήσουν– από το ΤΑΙΠΕΔ. Παραδέχεται ότι υπάρχουν νομικά και γραφειοκρατικά προβλήματα, αλλά θέτει έναν «οδικό χάρτη» ενεργειών με στόχους: α) τη μετατροπή του ΟΑΚΑ σε αξιόλογο περιουσιακό στοιχείο και β) την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών, ώστε το ΟΑΚΑ και οι εγκαταστάσεις του να μπορούν να αξιοποιηθούν και εμπορικά — όχι μόνο αθλητικά. Την ίδια περίοδο, η κυβέρνηση έχει επιλέξει την Dimand (μεγάλη εταιρεία του real estate) ώστε να παραδώσει μια μελέτη «στρατηγικής» για το ΟΑΚΑ. Η μελέτη αναλώνεται σχεδόν εξολοκλήρου στο πώς θα γίνει δυνατό να παρακαμφθούν τα νομικά εμπόδια για την αξιοποίηση του ΟΑΚΑ από ιδιώτες. Μετά από μερικούς μήνες, ο κ. Αυγενάκης ως νέος υπουργός της ΝΔ θα δηλώσει ότι θα αξιοποιήσει το έργο που άφησε η προηγούμενη κυβέρνηση, μόνο στο σκέλος που αφορά τη μελέτη της Dimand.
Η προηγούμενη μνημονιακή δεκαετία (2009-2019), με τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, είχε οδηγήσει το ΟΑΚΑ στην πλήρη απαξίωση και εγκατάλειψη. Παντελής έλλειψη συντήρησης των υποδομών και των εγκαταστάσεων σε βαθμό μεγάλης επικινδυνότητας. Αυτό συνεχίστηκε αδιάλειπτα μέχρι και σήμερα. Ισχύει, λοιπόν, ότι τα στέγαστρα δεν έχουν συντηρηθεί μέχρι σήμερα, ως μεταλλικές κατασκευές. Επίσης, την περίοδο αυτή είχαμε τη μετατροπή του ΟΑΚΑ σε ένα μικρό shop in shop. Κάτι σαν mall για ιδιώτες που θέλουν να επενδύσουν στον αθλητισμό. Ουσιαστικά χάνει σταδιακά τον όποιο δημόσιο χαρακτήρα του είχε απομείνει. Αφού γεγονός είναι ότι διαχρονικά το ΟΑΚΑ αποτελούσε έναν έμμεσο μηχανισμό μεταφοράς χρήματος από το κράτος στις ΠΑΕ και τις ΚΑΕ που το χρησιμοποιούσανε, καθώς και στον «περίεργο» κόσμο των μεγάλων αθλητικών ομοσπονδιών. Τα χρέη όλων αυτών προς το ΟΑΚΑ ξεπερνούν τα 11 εκατ. ευρώ.
Τέλος, φτάνουμε στην εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων. Όπου η διασπάθιση του κοινωνικού πλούτου από το μεγάλο κεφάλαιο, σε κατά βάση άχρηστα έργα, στο όνομα της τότε μεγάλης ιδέας, παίρνει άλλα χαρακτηριστικά ποιοτικά και ποσοτικά. Άλλωστε, κατά κοινή ομολογία, είναι μια από τις αιτίες που οδηγούν μετά από λίγα χρόνια στην ουσιαστική χρεοκοπία της Ελλάδας.
Τελικά ποιος ήταν ο στόχος;
Επιστρέφουμε στο σήμερα, ώστε να αναρωτηθούμε για το τι τελικά κρύβονταν πίσω από το «παιχνίδι» που στήθηκε:
α) Η κοινωνία εμπεδώνει ότι δεν τις ανήκει τίποτα. Κάθε τι δημόσιο πρέπει να παραδοθεί στους ιδιώτες. «Τουλάχιστον έτσι δεν θα πληρώνουμε τη συντήρησή του», είναι το βασικό συμπέρασμα.
β) Το κεφάλαιο θησαυρίζει –στην κυριολεξία– και στη φάση της «ανόδου» (trickle up) και στη φάση της μιζέριας και της καταστροφής. Στη φάση αυτή βρισκόμαστε σήμερα. Η κοινωνική καταστροφή συνεχίζεται, οδηγώντας μεγάλα κοινωνικά στρώματα στην απελπισία. Η διασπάθιση του κοινωνικού πλούτου στην πραγματικότητα εντείνεται, αφού οι αντιστάσεις έχουν καμφθεί.
Είναι χαρακτηριστικό ότι για τη συντήρηση των στεγάστρων έχουν προβλεφτεί ήδη 14,5 εκατ. ευρώ, στα πλαίσια των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης που λέγαμε. Όμως δεν τους φτάνουν ούτε αυτά. Θέλουν πολύ περισσότερα. Θέλουν όλο το ΟΑΚΑ και κυρίως τον περιβάλλοντα χώρο. Γι’ αυτό επιλέξανε το κλείσιμό του. Βέβαια, το κόστος είναι μεγάλο και το πολιτικό ρίσκο που ανέλαβε η κυβέρνηση σημαντικό. Ήδη φημολογείται ότι ο έλεγχος της μελέτης από το ΤΕΕ μπορεί να οδηγήσει σε «άνοιγμα» των εγκαταστάσεων ξανά. Όμως η ζημία έχει ήδη γίνει!
*πρώην μέλος ΔΣ σωματείου εργαζομένων ΟΑΚΑ
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (14.10.23)
