Σταύρος Μαραγκουδάκης
▸ Αγώνας χωρίς όρια, για τις σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων, σε σύγκρουση με κεφάλαιο, κυβερνήσεις και ΕΕ
Οι φετινές εκδηλώσεις της Εργατικής Πρωτομαγιάς θα διεξαχθούν σε μια πολύπλοκη συγκυρία. Οι πρόσφατη κατάρρευση της Silicon Bank και της Credit Suisse ξύπνησε τους εφιάλτες για έναν νέο σπασμό της καπιταλιστικής κρίσης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, μαζί με πλήθος άλλων πολεμικών συγκρούσεων παγκόσμια, αυξάνοντας τον αριθμό των θυμάτων, εκτινάσσοντας τους εξοπλισμούς των αντιμαχόμενων μπλοκ. Οι ανταγωνισμοί του κεφαλαίου για την ενέργεια, τις αγορές και τις νέες σφαίρες επιρροής συνοδεύονται από την έκρηξη του πληθωρισμού και της ακρίβειας αλλά και μέτρα έντασης της εκμετάλλευσης της εργασίας και της φύσης, λεηλασίας του δημόσιου πλούτου, ιδιωτικοποίησης των κοινωνικών αγαθών και υποταγής τους στην κερδοφορία του κεφαλαίου. Σε αυτό το πλαίσιο κινούνται οι πολιτικές που εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο.
Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι κινούνται ξανά. Τεράστιες κινητοποιήσεις στην Ευρώπη, σε Γαλλία, Βρετανία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Γερμανία αλλά και στη Λατινική Αμερική, την Ασία και σ’ όλο τον κόσμο αναδεικνύουν τον κλονισμό των πολιτικών συστημάτων των χωρών που δυσκολεύονται να συνεχίσουν να κυβερνούν τους λαούς όπως παλιά τόσο στις χώρες που αναδείχθηκαν σε αδύναμους κρίκους, όσο και στις πλέον κραταιές οικονομίες. Η κίνηση όμως αυτή δεν έχει την απαιτούμενη συνέχεια και χειραφετητική προγραμματική κατεύθυνση. Ακόμα και στη Γαλλία που το πολιτικό σύστημα συγκλονίζεται, δεν εμφανίζεται με μαζικούς όρους μια επαναστατική γραμμή που να θέσει τώρα –μέσα στη φωτιά της μάχης– ένα συνολικό πρόγραμμα πολιτικών στόχων και συνολικών διεκδικήσεων για την κάλυψη των αναγκών των εργαζόμενων που θα συνδέονται με την ήττα του κεφαλαίου και την ανατροπή του καπιταλισμού.
Στην Ελλάδα η φετινή Εργατική Πρωτομαγιά θα πραγματοποιηθεί 20 μέρες πριν από τις εκλογές που προκήρυξε η κυβέρνηση της ΝΔ, στο τέλος μιας καταστροφικής για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα τετραετίας. Μιας τετραετίας που έρχεται να προστεθεί στην υπερδεκαετή επίθεση κυβερνήσεων-ΕΕ- κεφαλαίου, που όμως περιλάμβανε μια σειρά πρωτοφανή στιγμιότυπα. Πανδημία και χιλιάδες νεκρούς σε καιρό ειρήνης, πυρκαγιές να καταπίνουν τεράστιες δασικές εκτάσεις, έκρηξη τιμών, στασιμότητα (δηλαδή πραγματική μείωση) μισθών και εισοδημάτων, καταστολή των κοινωνικών και εργατικών αγώνων. Η εργατική τάξη και η νέα γενιά αντιμετώπισαν μια επίθεση σε όλη τη γραμμή του μετώπου.
Μια πραγματική αντιπολίτευση θα έπρεπε να απαντήσει με μια αντίστοιχης ποιότητας και κλίμακας αντεπίθεση, προγραμματική και εφ’ όλης της ύλης, κινηματική με το στίγμα του συνεχούς και ανυποχώρητου αγώνα μέχρι τη νίκη. Υπό αυτή την έννοια, η φετινή Πρωτομαγιά έχει ιδιαίτερο συμβολικό και διδακτικό χαρακτήρα. Γιατί ιστορικά αποτέλεσε μια καμπή στην ιστορία του εργατικού κινήματος που σημαδεύτηκε από την πρώτη εμφάνιση σε παγκόσμια κλίμακα του προγράμματος της ανεξάρτητης εργατικής πολιτικής. Τα «τρία οκτάρια», 8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ανάπαυση και 8 ώρες ελεύθερο χρόνο, δεν ήταν μια δίκαιη
διευθέτηση του εργάσιμου χρόνου. Ήταν η προγραμματική αιχμή που συμπύκνωνε τη διεκδίκηση από πλευράς της εργατικής τάξης μιας εντελώς διαφορετικής ζωής στην κατεύθυνση της απελευθέρωσης από τα δεσμά της μισθωτής σκλαβιάς, επιδιώκοντας μια ουσιαστική ρήξη με τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Ήταν μια προσέγγιση της πλήρους χειραφέτησης της εργασίας από το κεφάλαιο.
Στις σημερινές συνθήκες, που αντί για βελτίωση αντιμετωπίζουμε την οπισθοδρόμηση με την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης της εργασίας, χρειαζόμαστε ένα αντίστοιχης κλίμακας πρόγραμμα στόχων, που θα εκφράζει τις σημερινές ανάγκες των εργαζόμενων και της νεολαίας. Συμπυκνώνοντας τις σημερινές δυνατότητες της έκρηξης της επιστήμης σε όφελος του λαού με τη διεκδίκηση 6ωρου-30ωρου, πραγματικών αυξήσεων στους μισθούς με μείωση των κερδών του κεφαλαίου και διασφάλιση των βασικών κοινωνικών αγαθών για όλους.
Η ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών της εργατικής τάξης προϋποθέτει την απώλεια πλούτου και δύναμης από το κεφάλαιο και τη σύγκρουση με τον καπιταλισμό, το σύστημα πολιτικής του εκπροσώπησης και τα κέντρα επιβολής της γραμμής του, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Πρέπει να συνοδεύεται από τη λογική της συνέχισης και κλιμάκωσης των αγώνων με ένταση των μορφών και όξυνση της σύγκρουσης, ώστε να επιδιώκουμε συνειδητά την αποσταθεροποίηση του πολιτικού συστήματος και της δυνατότητας του να επιβάλλει τη δολοφονική του πολιτική. Αυτό το άλμα της εργατικής τάξης δεν μπορεί να υλοποιηθεί από υποταγμένα συνδικάτα. Πολύ περισσότερο από συνδικαλιστικές ηγεσίες που κινούνται στην κατεύθυνση του κοινωνικού εταιρισμού και είναι ενσωματωμένες ιστορικά στα πλαίσια του αστικού συστήματος. Δεν μπορεί να δώσει απάντηση ούτε ο αγωνιστικός ρεφορμισμός που αρνείται να βάλει αιτήματα που οδηγούν στη σύγκρουση με την αστική πολιτική σε όλα τα επίπεδα. Που αποφεύγει τη σύγκρουση, μένει σε συμβολικούς αγώνες με στόχο την «ανακούφιση» και όχι την ανατροπή και τη νίκη, ενώ παραπέμπει την ελπίδα στην κοινοβουλευτική εκπροσώπηση με τους εργαζόμενους θεατές.
Να ισχυροποιηθεί το πολιτικό αντικαπιταλιστικό, επαναστατικό και σύγχρονα κομμουνιστικό ρεύμα
Είναι λοιπόν η ανεξάρτητη δράση πλατιά των εργαζομένων, με βάση εφόρμησης μαχητικά και ριζοσπαστικά συνδικάτα, που θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν σε άλλο επίπεδο και να αποτελέσουν το ιστορικό υποκείμενο προώθησης μιας τέτοιου τύπου γραμμής για το εργατικό κίνημα. Όμως για να υπάρξει, να εξοπλιστεί και να οργανωθεί αυτό, πρέπει να υπάρχει ένα δυνατό αντικαπιταλιστικό επαναστατικό και σύγχρονα κομμουνιστικό πολιτικό ρεύμα που θα το τροφοδοτεί και θα τροφοδοτείται την εργατική πάλη και θα έχει στόχο την ανατροπή.
Γι’ αυτό είναι καθοριστικό να συγκροτείται παραπέρα, σε κάθε μάχη, αυτό το πολιτικό ρεύμα. Και στις επερχόμενες εκλογές να εμφανιστεί πιο ισχυρό, δίνοντας πνοή πραγματικής ρήξης. Να συμβάλει στον προσανατολισμό των αγώνων την επομένη των εκλογών, όταν ο νέος πολιτικός συσχετισμός της αστικής διακυβέρνησης θα προσπαθήσει να επιβάλει το δρομολογημένο από την ΕΕ Σύμφωνο Σταθερότητας, με νέα πακέτα λιτότητας, νέα μνημόνια. Τότε δεν θα παίξει ρόλο ο ένας ή οι πέντε βουλευτές παραπάνω των δυνάμεων της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης. Τότε η μόνη διέξοδος για τους εργαζόμενους θα είναι ο δρόμος του μαζικού αγώνα, η σύγκρουση, η αποσταθεροποίηση της πολιτικής του κεφαλαίου και η ανατροπή της.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στις 28/4/2023
