Ματίνα Παπαχριστούδη
Ανέκαθεν, πριν τις βουλευτικές εκλογές, στον Τύπο και αργότερα στα ηλεκτρονικά Μέσα, κάθε πολιτικό κόμμα «έστελνε» έναν δικό του δημοσιογράφο για το πολιτικό ρεπορτάζ. Οι «κομματικοί» προσλαμβάνονταν για όσο διάστημα κρινόταν απαραίτητο, με στόχο να περάσουν τη γραμμή χωρίς «δημοσιογραφικά παράσιτα» — ερωτημάτων, αμφισβητήσεων ή, έστω, αποστασιοποίησης.
Η βαθιά οικονομική εξάρτηση του συνόλου των σημερινών μίντια από το κρατικό χρήμα κατέστησε τη χειραγώγηση Μέσων και δημοσιογράφων αχρείαστη. Αν στα μεγάλα συγκροτήματα των μίντια οι δουλειές και δουλείες του αφεντικού είναι αυτές που καθορίζουν την κυρίαρχη πολιτική γραμμή, στα δεκάδες ή εκατοντάδες μεσαία και μικρά ιντερνετικά Μέσα και τις εφημερίδες, κεντρικές και περιφερειακές που εξαρτώνται αποκλειστικά από το κρατικό, διαφημιστικό ή μαύρο πολιτικό χρήμα, αρχισυντάκτης είναι το Μαξίμου!
Είναι μια τεράστια και πολύ σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας Τύπου-ΜΜΕ και στον βαθμό εξάρτησής τους από την πολιτική εξουσία. Μια αλλαγή στην οποία ούτε τα άλλα κόμματα του Κοινοβουλίου αντιδρούν. Ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ, συμπεριφέρεται σαν να παίρνει μαθήματα χειραγώγησης από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αναφορικά με το πώς μπορεί να ελεγχθούν ολοκληρωτικά τα ΜΜΕ, ακολουθώντας μόνο την τακτική του επικοινωνιακού πολέμου.
Μπροστά στις επικείμενες εκλογές, το φαινόμενο των «τοποτηρητών» εξελίχθηκε. Οι… απεσταλμένοι προς πρόσληψη δημοσιογράφοι σε μεγάλες ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, κανάλια και εφημερίδες προέρχονται απευθείας από τα υπόγεια ή τα ανώγεια των υπηρεσιών ενημέρωσης του Μαξίμου, εργάζονται ήδη σε γραφεία Τύπου κυβέρνησης ή υπουργών. Προσλαμβάνονται όχι για να μεταφέρουν τη γραμμή ως ρεπόρτερ, αλλά σε ρόλο διευθυντή σύνταξης, προκειμένου να λογοκρίνουν άλλα ρεπορτάζ — αυτά που δεν εγκρίνουν οι εντολείς τους. Κυρίως θέματα διαμαρτυρίας ενάντια στην κυβερνητική πολιτική, ειδήσεις από σωματεία, κοινωνικές δράσεις κ.λπ. Συνήθως, δε, έχουν την ισχύ να απολύουν εργαζόμενους απλά επειδή είναι επίμονοι στο να κάνουν ρεπορτάζ ή επιμένουν στη γραμμή του δημοσιογραφικού πλουραλισμού.
Η χρηματοδότηση των ιστοσελίδων, μεταξύ αυτών και ορισμένων από τις διαφημιζόμενες ως «έγκυρες ή ανεξάρτητες» με έδρα εκτός της Ελλάδας και άγνωστο τρόπο μισθοδοσίας, ενόψει των εκλογών θα αυξάνεται ευθέως, ανάλογα με τον ρόλο που θα έχουν οι τοποτηρητές του Μαξίμου. Αυτοί που μετατρέπουν τους δημοσιογράφους σε «όργανα ανάρτησης» εγκεκριμένων πολιτικά ειδήσεων.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Άνοιξε το πουγκί της κρατικής διαφήμισης. Υπουργεία, δήμοι, περιφέρειες παίρνουν μαζικά το πράσινο φως για τα διαφημιστικά κονδύλια του 2023, με στόχο δημόσιες σχέσεις και επικοινωνιακές δράσεις. Πριν καν εκπνεύσει το 2022, δεκάδες φορείς του δημοσίου πήραν έγκριση για διάθεση τουλάχιστον 3,5 εκατ. ευρώ για τέτοιου είδους προγράμματα. Χρήματα που θα κατευθυνθούν σε διαφημιστικές και ΜΜΕ. Πρωταθλητές είναι τα υπουργεία και οι περιφέρειες της χώρας.
Μία ακόμη εκκρεμότητα έλυσε ο πρόσφατος νόμος για τα Μητρώα έντυπων και ηλεκτρονικών Μέσων, που αφορά στους τοποθετημένους από το Μαξίμου στην ΕΡΤ και το ΑΠΕ. Στον 5005/2022 (ΦΕΚ 236Α) επιτρέπεται η παράλληλη απασχόληση εργαζομένων στα δύο κρατικά Μέσα σε κάθε είδους ιδιωτικά ΜΜΕ, υπό τον όρο ότι δεν σχετίζεται με τη θέση τους στα κρατικά. Έτσι, ο διευθυντής του ΑΠΕ ή της ΕΡΤ μπορεί να εργάζεται και σε ιδιωτικό Μέσο.
Ψιθυρίζεται έντονα πως μεγάλα μίντια είναι άκρως ενοχλημένα με τη χαριστική πολιτική του υπουργείου Ανάπτυξης απέναντι στα ξένα κεφάλαια της οπτικοακουστικής παραγωγής. Αιτία είναι πως όλες οι εταιρείες προστρέχουν σε επιδοτήσεις από τον αναπτυξιακό νόμο για την κατασκευή στούντιο παραγωγής, αλλά, όπως ακούγεται, υπάρχει φωτογραφικό κριτήριο για επιδότηση έως και 55% μόνο για κατασκευή στούντιο στη Θεσσαλονίκη, που αφορά τη βουλγάρικη Nu Boyana Studios.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (17.12.22)
