Λίτσα Φρυδά
Από τη μία κατάργηση της μισητής αστυνομίας ηθών από την άλλη εκτέλεση διαδηλωτή και καταδίκη αρκετών ακόμη σε θάνατο. Το σύστημα παίζει παιχνίδια, το κίνημα όμως δεν πτοείται και συνεχίζει δυναμικά
Για κατάργηση της διαβόητης αστυνομίας ηθών και μια συνάντηση υψηλού επιπέδου του ιρανικού κοινοβουλίου και του δικαστικού σώματος για να συζητήσουν τον νόμο για το χιτζάμπ μίλησε το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου ο γενικός εισαγγελέας του Ιράν, Τζαφάρ Μονταζέρι.
Ο ίδιος είπε ότι θα υποβληθεί σχετική έκθεση εντός δεκαπενθημέρου, κάτι που αρχικά ερμηνεύτηκε ως ένδειξη πιθανής κατάργησης του σχετικού νόμου. Διεθνή μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να χαιρετίσουν την «ανακοίνωση» ως νίκη των Ιρανών που διαδηλώνουν μαζικά κατά του καθεστώτος εδώ και δύο μήνες, μετά τον θάνατο της 22χρονης Κούρδισσας Μαχσά (Ζίνα) Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί από την αστυνομία ηθών για ανυπακοή προς τους κανόνες του χιτζάμπ.
Υπενθυμίζεται ότι ο αγώνας των Ιρανών γυναικών κατά της υποχρεωτικής χιτζάμπ ξεκινά ουσιαστικά λίγο μετά την εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, με χιλιάδες Ιρανές να κατεβαίνουν στους δρόμους, όταν ο πρώτος ηγέτης του θρησκευτικού καθεστώτος, Αγιατολάχ Χομεϊνί, ανακοίνωσε ότι οι γυναίκες μπορούσαν να εισέρχονται στους χώρους εργασίας τους μόνο αν φορούσαν τη μαντίλα. Οι διαμαρτυρίες καταστέλλονταν εξαρχής βίαια από τις μονάδες καταστολής και τις φιλοκαθεστωτικές δυνάμεις, που αργότερα θα σχημάτιζαν την αστυνομία ηθών –ιδρύθηκε επισήμως το 2006 υπό τον τότε πρόεδρο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ– η οποία έγινε πασίγνωστη για την τρομοκράτηση των πολιτών. Έγινε, δε, το κύριο εργαλείο καταναγκαστικής εφαρμογής του ιρανικού νόμου για τη χιτζάμπ και επιβολής των συντηρητικών κανόνων, με πρόσβαση στην εξουσία, τα όπλα και τα κέντρα κράτησης.
Τα επόμενα χρόνια, όμως, το αίτημα των γυναικών δεν περιορίζεται στην κατάργηση της μαντίλας και ο ρόλος της αστυνομίας ηθών φαίνεται να μετατοπίζεται κυρίως στην καταστολή των διαδηλώσεων. Έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι από τότε που άρχισαν οι φετινές μαζικές διαδηλώσεις η αστυνομία ηθών έχει, σύμφωνα με μαρτυρίες, ουσιαστικά εξαφανιστεί από τους δρόμους της Τεχεράνης, μειώνοντας σημαντικά την ικανότητα του κράτους να ρυθμίζει τους ενδυματολογικούς κώδικες των γυναικών. Γι’ αυτό και υπάρχουν πολλές φωτογραφίες γυναικών που κυκλοφορούν χωρίς χιτζάμπ σε δημόσιους χώρους.
Αν υφίσταται «υπαναχώρηση» του καθεστώτος στο ζήτημα της αστυνομίας ηθών και της μαντίλας, μοιάζει με κίνηση απελπισίας στην προσπάθειά του να αναχαιτίσει την τεράστια πίεση που ασκεί το κίνημα με τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις και μπροστά στην αδυναμία του να την αντιμετωπίσει. Οι Ιρανοί διαδηλωτές πάντως δεν πείθονται για αυτό. Αν και η κατάργησή της θα ήταν πράγματι μια νίκη, υπάρχουν άλλα πολύ πιο σημαντικά αιτήματα για θεμελιώδεις αλλαγές που τους οδηγούν στους δρόμους.
Ακτιβιστές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δηλώνουν ότι οι διαδηλώσεις θα συνεχιστούν σε όλη τη χώρα, μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους για ελεύθερη και ανεξάρτητη δικαιοσύνη, ελευθερία του λόγου, δίκαιες εκλογές, θεμελιώδεις οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις και κυρίως για κατάργηση του υποχρεωτικού χιτζάμπ. Ενώ Καταγγέλλουν την υποτιθέμενη «νίκη» και ως «κόλπο δημοσίων σχέσεων» του ιρανικού καθεστώτος για να φιμώσει τους διαδηλωτές. Άλλωστε, η «ξαφνική» εκτέλεση ενός από αυτούς στις 7 Δεκεμβρίου δικαιώνει απόλυτα τις επιφυλάξεις τους.
✊Γυναίκα-ζωή-ελευθερία! Σχολή καλών τεχνών της Τεχεράνης#IranProtests pic.twitter.com/8YD8M8LzDx
— Πριν (@PRINgr) December 16, 2022
Η εξέγερση παραμένει ζωντανή σε κάθε πόλη και κωμόπολη της χώρας
Έτσι, η αρχική (δικαιολογημένη) χαρά που κατέκλυσε τον κόσμο στο άκουσμα της είδησης περί κατάργησης της αστυνομίας των ηθών, τώρα μεταφράζεται σε οργή και αγανάκτηση για τη βαρβαρότητα της εξουσίας και τις δόλιες μεθόδους αποπροσανατολισμού και κατευνασμού που υιοθετεί.
Το θετικό, πάντως, είναι πως η εξέγερση που ξεκίνησε με τη δολοφονία της Ζίνα Αμινί, πλέον πυροδοτεί μια συνολική κοινωνική ανυπακοή σε ολόκληρη τη δομή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που επεκτείνεται σε κάθε πόλη και κωμόπολη της χώρας.
Αυτό επιβεβαιώνει και η πρωτοφανής ανταπόκριση στο κάλεσμα για συμμετοχή στην τριήμερη εθνική πολυκλαδική απεργία (6-8 Δεκεμβρίου). Το παζάρι της Τεχεράνης και πολλά καταστήματα κατέβασαν ρολά, οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, με τους φοιτητές να πρωτοστατούν για άλλη μια φορά, παρά την άγρια καταστολή των τελευταίων ημερών στις πανεπιστημιουπόλεις και τις φοιτητικές εστίες. Το κίνημα στο Ιράν δεν πτοείται, γιατί το διακύβευμα δεν είναι απλά η επιβίωση, αλλά η ζωή και
η ελευθερία.
