Χρίστος Κρανάκης
Τσουνάμι απολύσεων, περικοπών θέσεων εργασίας και «εθελούσιων» εξόδων
Περισσότερες ώρες εργασίας και εντατικοποίηση δίχως όρια: αυτό ζητά ο Έλον Μασκ από τους εργαζόμενους του Twitter, αλλιώς θα δουν το δρόμο της εξόδου. Μόνο που αυτά τα φαινόμενα δεν συμβαίνουν μόνο στο Twitter αλλά και σε όλες τις λεγόμενες Bic Tech, της «μεγάλης τεχνολογίας». Μεγάλα τα επιδιωκόμενα κέρδη, μεγάλη και η εκμετάλλευση…
Ένας από τους πλέον πολυδιαφημισμένος κλάδους του καπιταλισμού βρίσκεται σε κρίση. Για την ακρίβεια, σε κρίση βρίσκονται οι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοί του διεθνώς, με δεκάδες χιλιάδες από αυτούς να βλέπουν την «πόρτα» της εξόδου. Ο λόγος για τους τεχνολογικούς κολοσσούς, τα θεμέλια των οποίων δοκιμάζονται από τους οικονομικούς σεισμούς που σείουν την παγκόσμια οικονομία, τη «βουλιμία» των διοικήσεών τους αλλά κυρίαρχα τον εκρηκτικό ρυθμό τεχνολογικής ανάπτυξης του σήμερα που ούτε οι «κορωνίδες» του καπιταλισμού δεν μπορούν να «δαμάσουν».
Το ρεπορτάζ των τελευταίων ημερών, πλούσιο! Τα μεγαθήρια των μεγαθηρίων του τεχνολογικού κλάδου βλέπουν τις μετοχές τους να καταρρέουν, τα επενδυτικά τους πλάνα να αναθεωρούνται, τα τμήματά τους να καταργούνται και τα κέρδη τους να εξασθενούν (παρότι συνεχίζονται). Από ταξική σκοπιά, το πλέον σοβαρό είναι ότι όλα τα παραπάνω μεταφράζονται σε μαζικές απολύσεις. Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί γενικόλογα πως όλα αυτά είναι απότοκο της νέας (;) οικονομικής κρίση και του πολέμου στην Ουκρανία. Θα είχε δίκιο, αλλά μόνο εν μέρει. Το τι έφταιξε και οδηγηθήκαμε σε αυτή τη κατάσταση μπορεί να αναλυθεί μόνο «ακτινογραφώντας» κάθε περίπτωση ξεχωριστά και συγκρίνοντας τα σημεία απόκλισης και σύγκλισής τους. Συνεπώς:
Meta: Η μητρική εταιρεία των Facebook, Instagram, WhatsApp αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα. Έχει ανακοινώσει πως θα απολύσει 11.000 εργαζομένους της, αριθμός που αντιστοιχεί στο 13% του συνολικού προσωπικού της. Οι απολύσεις φέρεται να αφορούν και τους τρεις βασικούς πυλώνες της εταιρείας (FB, Insta, WA) αλλά και όσους εργάζονται για την προώθηση του πολυδιαφημισμένου metaverse. Ακόμα, οι προσλήψεις νέων εργαζομένων παγώνουν ως τον Μάρτη του 2023. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες της Meta εμφανίζονται εδώ και μήνες ασθενικοί με την ετήσια μείωση εσόδων να παγιώνεται στο 4% και την πτώση των καθαρών εσόδων να φτάνει το 52% το τρίτο τρίμηνο του 22, ποσοστό που μεταφράζεται σε μείωση 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων του συνολικού κεφαλαίου. Μάλιστα τα πράγματα διαφαίνονται ακόμα πιο δύσκολα καθώς η εταιρεία δηλώνει πως οι απώλειες της αναμένεται να «αυξηθούν σημαντικά» το 2023. Τα κακά νούμερα φέρνουν και εκνευρισμό μεταξύ των μετόχων της Meta που κατηγορούν όλο και περισσότερο τον CEO, Μαρκ Ζούκεμπεργκ, για τα σχέδιά του περί αύξησης των εταιρικών δαπανών για το project metaverse.
Twitter: Η κατά 50% μείωση του προσωπικού από τον μεγιστάνα Έλον Μασκ – μέσω email (!) – είναι γνωστή. Αυτή πραγματοποιήθηκε προκειμένου να ελεγχθούν τα κόστη της εταιρείας, η οποία χάνει κοντά 4 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως καθώς την τελευταία φορά που το Twitter ανέφερε κέρδη αυτά ήταν μειωμένα κατά 1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ακόμα πάντως δεν διαφαίνεται «φως στον ορίζοντα» καθώς η τάση φυγής των χρηστών του Twitter προς το συγγενές Mastodon ενδέχεται να μαζικοποιηθεί και να στοιχίσει ακόμα πιο πολλά…
AMAZON: Ο γίγαντας του e-commerce ξεκίνησε αυτή τη βδομάδα να απολύει περί των 10.000 εργαζομένων του – 3% του συνολικού προσωπικού δυναμικού. Ενώ την Τετάρτη γνωστοποιήθηκε πως «προτείνει» σε άλλους εργαζομένους της προγράμματα «εθελουσίας» εξόδου προκειμένου να μειώσει ακόμα πιο πολύ το προσωπικό της. Επιπλέον βάζει στο «πάγο» μια σειρά επενδυτικών δραστηριοτήτων που είχε ανακοινώσει παλιότερα. Η Amazon κατέγραψε ιστορική αρνητική πρωτιά πριν λίγες μέρες καθώς έγινε η πρώτη εισηγμένη στο χρηματιστήριο εταιρεία που χάνει πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Οι βασικοί λόγοι έγκειται στην επιστροφή στις διά ζώσης εμπορικές συναλλαγές μετά το πέρας της πανδημίας αλλά και την πίεση που ασκείται εξ Ανατολών καθώς οι κινεζικές πολυεθνικές Pinduoduo και ByteDance (ιδιοκτήτρια του TikTok) επέκτειναν τις εμπορικές συναλλαγές μέσω διαδικτύου σε χώρες της Δύσης.
Alphabet: Η μητρική των Google και Youtube δεν έχει ακόμα προχωρήσει σε απολύσεις. Παρόλα αυτά, έχει ζητήσει από μέρος των εργαζομένων της να αιτηθούν για νέα ενδοεταιρικά καθήκοντα εάν επιθυμούν να παραμείνουν ενώ τα οικονομικά της στοιχεία για το τρίμηνο Ιούλιος – Σεπτέμβρης καταγράφουν την πλέον ασθενή τριμηνιαία ανάπτυξη της εταιρείας εδώ και περίπου μια δεκαετία.
Τέλος, η Disney πάγωσε τις προσλήψεις και προετοιμάζεται για απολύσεις, ενώ και η Microsoft απέλυσε 1.000 άτομα.
Τα νούμερα όμως δυστυχώς ξεχνιούνται εύκολα. Αυτό που μένει είναι το «γιατί;». Γιατί οι άλλοτε παντοδύναμες εταιρείες τώρα αναγκάζονται να απολύσουν κόσμο και γιατί εργαζόμενοι που πληρούν όλα τα απαραίτητα προσόντα (πτυχία, τεχνολογική κατάρτιση, γνώσεις IT κ.λπ.) τώρα περισσεύουν; Αρχικά λοιπόν, αυτή η κατάσταση έχει να κάνει με τη μετα-covid εποχή. Όλες οι παραπάνω εταιρείες προσέλαβαν προσωπικό προκειμένου να καλύψουν τις πρόσκαιρα αυξημένες απαιτήσεις του κοινού εν μέσω lockdown (τηλεμπόριο, αυξημένη χρήση social media κ.λπ.), ενώ τώρα που επέστρεψε η διά ζώσης καθημερινότητα «αποτινάσσουν» το πλεονάζον εργατικό δυναμικό τους. Κατά δεύτερον, πιέζονται από τον υψηλό πληθωρισμό καθώς οι χρήστες δεν είναι διατεθειμένοι να δαπανήσουν όσα δαπανούσαν προηγουμένως στις τεχνολογικές παροχές των big tech. Το ίδιο συμβαίνει και με τους επαγγελματίες διαφημιστές που διαθέτουν μικρότερα ποσά για την ψηφιακή διαφήμιση. Κατά τρίτον, η επί χρόνια ασυδοσία των κολοσσών αυτών που επί της ουσίας έκλεβαν προσωπικά δεδομένα και παρακολουθούσαν τον χρήστη προκειμένου να πουλήσουν στον υψηλότερο πλειοδότη διαφημιστή το προφίλ και τις καταναλωτικές του προτιμήσεις πλέον – ως ένα βαθμό τουλάχιστον- έχει κάπως μπλοκαριστεί. Ενδεικτικά είναι τα εκατομμύρια των προστίμων που έχει αναγκαστεί να πληρώσει η Google επί του θέματος τα τελευταία δύο χρόνια. Τέταρτον και κατά πολύ σημαντικότερο, με την κρίση αυτή στην «καρδιά« του καπιταλισμού φανερώνεται πως το σύγχρονο στάδιό του απελευθερώνει τέτοιας έκτασης εκρηκτικές τεχνολογικές δυνατότητες που καθιστούν τους ρυθμούς εξέλιξης άπιαστους ακόμα και για τις πιο πρωτοπόρες εταιρείες.
