Ματίνα Παπαχριστούδη
Τώρα ακριβώς είναι η ώρα για δημοσιογραφική ενημέρωση, παντού και με κάθε τρόπο. Τα μέσα διακίνησης αλλάζουν, μετεξελίσσονται, η ενημέρωση ωστόσο είναι αυτή που λειτουργεί ως «πλοηγός» στη σύγχυση της μαζικής υπερπληροφόρησης και παραπληροφόρησης. Και η ενημέρωση, όπως έχει πολλάκις αποδειχθεί, παρά τη χειραγώγηση των Μέσων και την προπαγάνδα, μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά από τη δημοσιογραφική τέχνη και τεχνική.
Οι ψηφιακές πλατφόρμες, όμως, οι οποίες στήριξαν τα κέρδη τους στη διακίνηση και τη διανομή ειδήσεων, φαίνονται έτοιμες πλέον να μετοικήσουν σε ένα εικονικό κατασκευασμένο ψηφιακό «μετασύμπαν». Η άμεση επίπτωση, τόσο για το Meta όσο και για τις άλλες πλατφόρμες, είναι ότι «σκοτώνουν» τις ειδήσεις. Μετακινούμενες σε αναδυόμενες πλατφόρμες, όπως το TikTok, όπου η μαζική πληροφόρηση υπόκειται χωρίς όρια και όρους στους κανόνες μιας βάρβαρης εμπορευματοποίησης, προσδοκούν ότι θα έχουν περισσότερα κέρδη.
Τα νεότερα από το μέτωπο των 11.000 απολύσεων στο «ψηφιακό εργοστάσιο» του Meta, σύμφωνα με το Nieman Lab, είναι ότι το Facebook μπήκε σε τροχιά αποχαιρετισμού των ειδήσεων. Ανάμεσα στους απολυθέντες βρίσκεται πλειάδα εργαζόμενων που είχαν ρόλο στη συνεργασία με τη βιομηχανία των ειδήσεων. Πολλές θέσεις στη διαχείριση προγραμμάτων στήριξης δημοσιογραφικών εγχειρημάτων-προγραμμάτων καταργήθηκαν.
Τα πρώτα δείγματα είχαν δοθεί ήδη από πέρυσι, όταν το Facebοok απέσυρε την υποστήριξη στη ροή ειδήσεων, μια κίνηση που εκτιμήθηκε ως πίεση στους εκδότες ειδήσεων που απαιτούσαν δικαιώματα. Όπως καταδεικνύεται οι κινήσεις δεν ήταν αθώες, αφού η πλατφόρμα σταμάτησε να πληρώνει τους εκδότες, έκλεισε το πρόγραμμα των ενημερωτικών δελτίων και τερμάτισε την υποστήριξη για τα Instant Articles.
Όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που το «κοινό» έχει ολοκληρωτικά μετακινηθεί στην ψηφιακή πληροφόρηση. Ευρήματα άλλων ερευνών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αναφέρουν πως ενώ το 2005 το διαδίκτυο χρησιμοποιούνταν ως μέσο για την ενημέρωση από το 18%, το 2019-2020 το ποσοστό ξεπέρασε το 65%.
Για αυτό και είναι κρίσιμη η μάχη της δημοσιογραφίας στα ψηφιακά μέσα διακίνησης και διανομής.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Γέφυρες συνεννόησης με τους εκδότες εφημερίδων έριξε με μεγάλη επιτυχία το Μέγαρο Μαξίμου. Ο πρωθυπουργός δεν συναντήθηκε μόνο με τη Βάνα Μπάρμπα, στο πλαίσιο της επιχείρησης «αντεπίθεση Μητσοτάκη» απέναντι στο βαρύ κλίμα των αποκαλύψεων για τις υποκλοπές. Ανακοίνωσε με δελτίο τύπου και φωτογραφίες, τη συνάντηση που είχε με την ηγεσία της ένωσης εκδοτών έντυπων Μέσων, με επικεφαλής τον πρόεδρό της, Νίκο Χατζηνικολάου.
Οι εκδότες βρήκαν την ευκαιρία να ζητήσουν εκ νέου ρυθμίσεις για τη συνέχιση λειτουργίας των εφημερίδων. Ο Μητσοτάκης τους παρέπεμψε στο σχέδιο νόμου του Οικονόμου για τους όρους διανομής της κρατικής διαφήμισης, το οποίο αποσύρθηκε για να διορθωθεί. Θυμίζουμε ότι σε αυτό προωθείται η σύσταση επιτροπής λογοκρισίας με τη συμμετοχή και εκπροσώπων από τις δημοσιογραφικές ενώσεις, που τα τελευταία χρόνια στηρίζουν αμέριστα την πολιτική Μητσοτάκη.
Η επιτυχία της κυβέρνησης Μητσοτάκη στα ΜΜΕ σχετίζεται με την απευθείας οικονομική στήριξη όλων των μίντια που διαθέτουν οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι της χώρας. Στο μεγάλο πλιάτσικο ιδιωτικοποιήσεων υπάρχουν ωστόσο αντικρουόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα. Πολλές τέτοιες συγκρούσεις φημολογείται πως βρίσκονται πίσω από την πρόσφατη αντιδικία Κυριάκου Μητσοτάκη – Βαγγέλη Μαρινάκη στο φόντο των αποκαλύψεων για τις υποκλοπές.
