Δημήτρης Σταμούλης
«Η Ελλάδα είναι πρώτη στην ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας», ανακοίνωσε η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που έχει το θράσος να μιλά για «προσιτές τιμές» στις δαπάνες των καταναλωτών για την ενέργεια! Βέβαια, τα κυβερνητικά «fake news» καταρρίπτονται από την ίδια την ευρωπαϊκή «ΡΑΕ», η οποία σε έκθεσή της εμφανίζει στην Ελλάδα το τρίτο υψηλότερο κόστος οικιακού ρεύματος σε ολόκληρη την Ευρώπη για το 2022, μετά την Πορτογαλία και τη Νορβηγία. Τα ελληνικά νοικοκυριά, δηλαδή, βρίσκονται στα υψηλότερα «πατώματα» επιβάρυνσης αναφορικά με το ενεργειακό κόστος σε όλη την Ευρώπη.
Η ίδια έρευνα δείχνει πως σχεδόν τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν αδυναμία να ζεστάνουν τις κατοικίες τους και ότι τα μισά φτωχά νοικοκυριά αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Επιπλέον, τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το 6% του εισοδήματός τους, για να πληρώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος. Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση, πίσω από τη Βουλγαρία και τη Γερμανία, και όσον αφορά στο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος που δαπανάται για τους λογαριασμούς φυσικού αερίου, καθώς το εν λόγω ποσοστό εκτινάχθηκε στο 13% το 2022, από 3% που ήταν το 2020. Όμως, με βάση τα τελευταία στοιχεία της ΡΑΕ, την Τρίτη (12/10) η Ελλάδα είχε την πιο ακριβή τιμή στο ρεύμα στην Ευρώπη, με 295,77 ευρώ/μεγαβατώρα, ενώ πίσω της ακολουθούσαν Ρουμανία και Βουλγαρία με 289,67 ευρώ/MWh.
Στα επίπεδα του 1993 «σκαρφάλωσε» ο πληθωρισμός στη χώρα μας τον Σεπτέμβριο, καθώς διαμορφώθηκε στο 12%, με βάση τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ. Η δεινή πραγματικότητα για τους εργαζόμενους και τον λαό απεικονίζεται ανάγλυφα από την εκρηκτική αύξηση των τιμών στο φυσικό αέριο κατά 332%, ενώ ακολούθησε το πετρέλαιο θέρμανσης με 65,1%, το ρεύμα με 30%, τα καύσιμα και λιπαντικά με 17,7%, τα στερεά καύσιμα με 16,1%. Επίσης, η μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο αυξήθηκε κατά 58,7% και η μεταφορά επιβατών με ταξί κατά 32,9%. Μεταξύ Σεπτεμβρίου και Αυγούστου 2022, το φυσικό αέριο ακρίβυνε κατά 34,8%, τα στερεά καύσιμα κατά 4,7% και το πετρέλαιο κίνησης κατά 1,8%.
Ένα άλλο στοιχείο που δείχνει προς τα πού κινούνται τα πράγματα διεθνώς αλλά και στη χώρα μας, είναι ότι οι τιμές παραγωγού τον Αύγουστο στην ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 43,3% και στην ΕΕ κατά 43% σε ετήσια βάση. Ειδικότερα, στον τομέα της ενέργειας, οι τιμές παραγωγού στην Ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 116,8% και στην ΕΕ κατά 115,4%, σηματοδοτώντας τη συνέχιση του «τσουνάμι» στους λογαριασμούς ενέργειας που θα κληθούν να πληρώσουν οι ευρωπαϊκοί λαοί.
Αυτά τα αριθμητικά δεδομένα συνηγορούν στο ότι πραγματικά φέτος θα έχουμε έναν από τους πιο δύσκολους χειμώνες εδώ και πολλές δεκαετίες όσον αφορά την οικονομική δυνατότητα των λαϊκών νοικοκυριών να εξασφαλίσουν συνθήκες στοιχειώδους θερμικής άνεσης στα σπίτια τους. Η κυβέρνηση μπορεί να επαίρεται για το πόσα «παραπάνω» εκατ. ευρώ θα διαθέσει φέτος για το επίδομα θέρμανσης, αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτά που θα δώσει, σε όσους τελικά τα λάβουν, θα είναι «σταγόνα στον ωκεανό» στο συνολικό κόστος για αξιοπρεπή θέρμανση.
Μπροστά σε νέα έκρηξη τιμών
Στην «πρεμιέρα» του πετρελαίου θέρμανσης η τιμή διαμορφώθηκε στο 1,33 έως 1,38 λεπτά το λίτρο μετά την επιδότηση των 25 λεπτών στην αντλία. Δηλαδή περίπου 19% πιο ακριβά από την τιμή στην περσινή πρεμιέρα, η οποία χωρίς επιδότηση κυμαινόταν στο 1,16 ευρώ το λίτρο.
Όσον αφορά τους δικαιούχους του επιδόματος, θα είναι περισσότεροι και θα λάβουν μεγαλύτερα ποσά, κατά την κυβέρνηση. Ας δούμε όμως ορισμένες «κρίσιμες» λεπτομέρειες: Από το επίδομα αποκλείεται, για παράδειγμα, ζευγάρι με ένα παιδί που οι δύο γονείς αμείβονται με 850 ευρώ έκαστος, καθώς προφανώς λογίζονται… εύποροι και δεν χρειάζονται κανένα επίδομα. Η πλατφόρμα myΘέρμανση για την υποβολή των αιτήσεων των δικαιούχων θα ανοίξει κάπου στις αρχές Νοεμβρίου, ενώ οι πρώτες πληρωμές του επιδόματος θα καταβληθούν στα νοικοκυριά που θα έχουν αγοράσει πετρέλαιο θέρμανσης κάπου στα Χριστούγεννα ή στο τέλος τους έτους! Σε όσες δηλαδή περιοχές έχουν πέσει ήδη οι θερμοκρασίες, τα νοικοκυριά θα επωμισθούν εξολοκλήρου το κόστος της θέρμανσης. Αλλά και η περίφημη επιπλέον στήριξη, με βάση τα παραδείγματα της κυβέρνησης, αποδεικνύεται πενιχρή. Το βασικό επίδομα είναι αυξημένο κατά μόλις 50 ευρώ σε σχέση με πέρσι, ενώ, π.χ.,νοικοκυριό με δύο παιδιά στη Φλώρινα θα λάβει φέτος επίδομα μόλις 80 ευρώ υψηλότερο, που επαρκεί για αγορά μόλις 50-60 λίτρων πετρελαίου θέρμανσης. Η επιδοματική λογική της κυβέρνησης και της ΕΕ είναι εντελώς υποκριτική για τις λαϊκές ανάγκες.
Με βάση αυτή την κατάσταση με το πετρέλαιο, πολλά νοικοκυριά θα στραφούν στα καυσόξυλα. Ωστόσο, πλέον και στον τομέα αυτό οι τιμές θυμίζουν… χρηματιστήριο. Μπορεί οι δημοπρασίες από τους δασικούς συνεταιρισμούς να ξεκινούν από χαμηλά, ωστόσο οι προσφορές των εμπόρων τις εκτινάσσουν στα ύψη. Ενδεικτικά, τα ξύλα από δρυ φέτος, μετά τις δημοπρασίες, πωλούνται 90 ευρώ το κυβικό (από 38 πέρσι), η οξιά 80 ευρώ (από 35) και το πεύκο 51 ευρώ (από 22). Η υψηλή ζήτηση από τη μια και η χαμηλή προσφορά λόγω έλλειψης ξύλων, από την άλλη, αρκούν για να δημιουργήσουν ένα εκρηκτικό μείγμα ακρίβειας.
Όσον αφορά τα καύσιμα, ο τερματισμός της επιδότησης των 15 λεπτών ανά λίτρο για το ντίζελ κίνησης, που είχε ξεκινήσει πριν από έξι μήνες, είχε ως συνέπεια την εκτίναξη της τιμής στα πρατήρια. Με βάση το κυβερνητικό Παρατηρητήριο Τιμών, η αμόλυβδη (95 Οκτανίων) είχε μέση τιμή 2 ευρώ/λίτρο στις 7 Οκτωβρίου, το ντίζελ κίνησης 1,99 ευρώ και το υγραέριο κίνησης 0,982 ευρώ. Σε κάποιους νομούς, αλλά και σε περιοχές της Αττικής και αλλού, παρατηρήθηκε το φαινόμενο το ντίζελ να είναι πιο ακριβό από την αμόλυβδη (π.χ. Γρεβενά, Καστοριά, Φλώρινα).
Δεδομένου ότι ο ΟΠΕΚ+ συμφώνησε να μειώσει την παραγωγή αργού κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, καθώς το καρτέλ των πολυεθνικών του πετρελαίου επιδιώκει να φρενάρει την προηγούμενη πτώση των τιμών, εκτιμάται ότι αυτή η επιλογή θα οδηγήσει σε νέα έκρηξη τιμών και θα εκτινάξει ακόμα περισσότερο το ενεργειακό κόστος που θα κληθούν να πληρώσουν οι λαοί.
