Γιάννης Ελαφρός, από το αρχείο του Πριν
Η κλιματική αλλαγή έχει γίνει το αγαπημένο αφήγημα των κυβερνώντων, ειδικά μετά από έντονα ή ακραία καιρικά φαινόμενα. Μετά από καταστροφική πυρκαγιά έχει κλιματική κρίση, το υπόλοιπο έτος… καπιταλιστική αρπαχτή. Η κλιματική αλλαγή χρησιμοποιείται ακόμα κι όταν δεν υπάρχει λόγος, όπως για παράδειγμα στις πρόσφατες πυρκαγιές στην Αττική, όπου ούτε η θερμοκρασία, ούτε η ξηρασία του εδάφους, ούτε οι άνεμοι ήταν ιδιαίτερα υψηλοί. Σε κάθε περίπτωση όμως, η αναπτυσσόμενη κλιματική κρίση απαιτεί πραγματικά μέτρα ανάσχεσης και αντιμετώπισης και δεν μπορεί να καταλήγει σε φτηνό άλλοθι για την καταστροφική κυβερνητική και κρατική πολιτική.
Η Μεσόγειος αποτελεί hot spot της κλιματικής απορρύθμισης του πλανήτη, με τις μέσες θερμοκρασίες της ατμόσφαιρας και της θάλασσας να ανεβαίνουν με μεγαλύτερο ρυθμό απ’ ό,τι διεθνώς. Καθώς η περιοχή αποτελεί ένα εύθραυστο κλιματολογικό σύνορο, υπάρχει σαφής κίνδυνος να μετατραπεί σε διακεκαυμένη ζώνη. Τι κάνουν οι κυβερνήσεις τόσα χρόνια γι’ αυτό; Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να στρώσουν το χαλί για την ανεξέλεγκτη εγκατάσταση βαριών συστημάτων ανεμογεννητριών ή και φωτοβολταϊκών από το κεφάλαιο, συνήθως επιφέροντας βαριά βλάβη στο οικοσύστημα.
Μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης θα σήμαινε υπεράσπιση και του τελευταίου δέντρου παντού –και φύτευση όσων των δυνατών περισσότερων-, καθώς είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος καταπολέμησης του CO2. Θα σήμαινε μητροπολιτικά πάρκα υψηλού πρασίνου στο Ελληνικό, αλλά και σε Ελαιώνα, Γουδή, Τρίτση, αντί για νέες τσιμεντουπόλεις. Εθνικοποίηση του τομέα ενέργειας, για να είναι δημόσιο αγαθό. Ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών αντί για βασίλειο του ΙΧ. Νέο σχεδιασμό όλων των υποδομών, με κριτήριο την εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, ειδικά την αντιμετώπιση της ξηρασίας και των (πιο συχνών) ισχυρών καιρικών φαινομένων, δραστική ενίσχυση όλων των σχετικών υπηρεσιών, από το Πυροσβεστικό Σώμα μέχρι την ανασύσταση της διαλυμένης Δασικής Υπηρεσίας.
Πρωτοφανής καύσωνας, αλλά… business as usual
Εικόνες «αποκάλυψης» ζουν μεγάλα τμήματα της Ευρώπης, με πρωτοφανέρωτες καταστάσεις και θερμοκρασίες ρεκόρ. Στην Αγγλία «έσπασαν» τα θερμόμετρα, με τιμές πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου, ρεκόρ σε βάθος αιώνων. Επίμονα υψηλές θερμοκρασίες έχουν περισφίξει σε ένα καυτό «κουκούλι» τη νότια Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία με το θερμόμετρο να ανεβαίνει συχνά πάνω από τους 40 °C, φτάνοντας μέχρι και τους 47 °C! Καύσωνας σε Γερμανία, Ολλανδία και Σκανδιναβία, ενώ πλέον έρχεται και στην Ελλάδα και την Τουρκία, αν και η ανατολική Μεσόγειος επηρεάζεται από διαφορετικά μετεωρολογικά συστήματα. Πυρκαγιές κατακαίουν δάση, ποτάμια (π.χ. Πάδος) στεγνώνουν από παρατεταμένη ξηρασία (σε Ισπανία και βόρεια Ιταλία κρατεί από τον χειμώνα φέτος), χιλιάδες άνθρωποι μεταφέρονται από περιοχές που πλήττονται από πυρκαγιές και ακραία ζέστη, ενώ η γεωργική παραγωγή καταστρέφεται ή υποβαθμίζεται. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην υγεία, οδηγώντας ακόμα και στον θάνατο, συνήθως από καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό. Η Πορτογαλία έχει αναφέρει πάνω από 650 θανάτους μέχρι στιγμής σχετιζόμενους με τον καύσωνα, άλλους 510 η Ισπανία. Επιστρέφουν οι εφιαλτικές μνήμες από τον καύσωνα του 2003, όταν εκτιμάται πως πάνω από 70.000 άνθρωποι πέθαναν στην Ευρώπη, κυρίως φτωχοί ηλικιωμένοι χωρίς φροντίδα, σε σπίτια χωρίς κλιματισμό και αερισμό.
Δεν μπορεί να υπάρχει καμιά αμφιβολία και υποτίμηση. Η κλιματική κρίση είναι εδώ, συστατικό στοιχείο της συνολικής περιβαλλοντικής κρίσης που έχει προκαλέσει ο αχαλίνωτος ολοκληρωτικός καπιταλισμός της εποχής μας. Το μέλλον διαγράφεται πολύ ανησυχητικό. Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications από επιστήμονες του Κέντρου για τις Κλιματικές Επιπτώσεις στο Πότσνταμ κατέδειξε πως στη δυτική και κεντρική Ευρώπη εμφανίζονται πλέον πιο συχνοί και πιο ισχυροί καύσωνες, μάλιστα με ρυθμό ανόδου τρεις και τέσσερις φορές μεγαλύτερο απ’ ότι άλλες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου με ίδιο γεωγραφικό πλάτος.
Κυβερνήσεις, κεφάλαιο και διεθνείς οργανισμοί δεκαετίες τώρα που τεκμηριώθηκε η επικίνδυνη πορεία της κλιματικής αλλαγής δεν κάνουν ουσιαστικά τίποτα, πέρα από το να προσπαθούν να μετατρέψουν κι αυτή την κρίση σε ευκαιρία για κέρδη. Η όξυνση των διεθνών καπιταλιστικών ανταγωνισμών και η νέα εποχή πολέμων και ενεργειακής διαπάλης μετά την Ουκρανία ενταφιάζουν ακόμα και τα δικά τους σχέδια. Χαρακτηριστική είναι η απόφαση του ευρωκοινοβουλίου να θεωρήσει «βιώσιμα» (και άρα επιδοτούμενα) τα έργα πυρηνικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ενώ πολλές χώρες στρέφονται ξανά στη μαζική χρήση άνθρακα. Ακόμα και η κυβέρνηση Μητσοτάκη εγκαταλείπει την «απολιγνιτοποίηση», που άνοιξε διάπλατα τις θύρες για την εισβολή των αρπακτικών του πανάκριβου φυσικού αερίου.
[Από το αρχείο του Πριν, δημοσιεύτηκε στις 22/7/2022]
ΑΝΤΑΡΣΥΑ: Για άλλη μια φορά το «επιτελικό κράτος» των συμφερόντων καίει την Αττική και όλη τη χώρα
