Ανησυχία για τις επιπτώσεις της έκρηξης του φορτίου πυρομαχικών
▸Το γύρο του κόσμου έκανε η είδηση της συντριβής στην Καβάλα ενός ουκρανικού μεταφορικού αεροπλάνου τύπου Αντόνοφ με φορτίο 11,5 τόνους όπλων -σερβικής κατασκευής- με προορισμό το Μπαγκαντές το Σάββατο. Και οι 8 Ουκρανοί -μέλη του πληρώματος- του Αντόνοφ σκοτώθηκαν στην πτώση. Η πτώση των πυρομαχικών προκάλεσε πυρκαγιά και συνεχείς εκρήξεις των πυρομαχικών με αποτέλεσμα να σηκωθεί ένα πυκνό τοξικό σύννεφο σκόνης στην περιοχή προκαλώντας προβλήματα αναπνοής, με έντονη μυρωδιά καμένου υλικού, σε αρκετούς κατοίκους σε όλη την περιοχή ανάμεσα σε Παλαιοχώρι και Αντιφίλιππους. Στο σκοτάδι βυθίστηκαν για αρκετές ώρες, λόγω εκτεταμένης διακοπής της ηλεκτροδότησης, οι Αντιφίλιπποι, το Χορτοκόπι και το Παλαιοχώρι. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του ΔΕΔΔΗΕ, χρειάστηκαν αρετές ώρες για να αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση στην περιοχή κατά το μεγαλύτερο μέρος, ενώ παρέμεναν εκτός τάσης επτά υποσταθμοί που επηρεάζουν δέκα επιχειρήσεις και είκοσι κατοικίες σε περιοχή πλησίον του τόπου του ατυχήματος. Αξίζει να σημειωθεί η παραδοχή ότι η τοποθέτηση ηλεκτρογεννήτριας σε αντλιοστάσιο της περιοχής από το ΔΕΔΔΗΕ προκάλεσε και πρόβλημα υδροδότησης.
Ο στρατός έσπευσε από την πρώτη στιγμή να αποκλείσει τον χώρο ενώ δόθηκαν οδηγίες στους κατοίκους να φορέσουν μάσκες υψηλής προστασίας μέχρι να διαπιστωθεί αν το αεροσκάφος μετέφερε επικίνδυνο ή ραδιενεργό υλικό, ενώ ανησυχία προκλήθηκε στον ντόπιο πληθυσμό από τις αναθυμιάσεις της πυρκαγιάς και το μπλακ άουτ στην πληροφόρηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι το αρχηγείο της Πυροσβεστικής ζήτησε αρχικά την άμεση απόσυρση όλων των δυνάμεων της πυροσβεστικής, καθώς δεν ήταν γνωστή η τοξικότητα του φορτίου.
Το αεροσκάφος όπως έγινε αργότερα γνωστό -όχι από επίσημη ενημέρωση- μετέφερε εκπαιδευτικά βλήματα όλμων 60mm M62, εκπαιδευτικά βλήματα όλμων 82mm M62 και φωτιστικά βλήματα όλμων 82mm M67, ενώ στο σημείο που συνετρίβη εντοπίστηκε μια λευκή σκόνη. Ο στρατός και η ΕΛ.ΑΣ ισχυρίζονται ότι η λευκή σκόπη που εντοπίστηκε στο σημείο συντριβής δεν είναι επικίνδυνη ωστόσο δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα αν είναι γύψος που βρισκόταν στο εσωτερικό των βλημάτων όλμων, καπνογόνος φώσφορος ή λευκή σκόνη προωθητικών δακτυλίων όλμων.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της σερβικής εταιρείας Valir, οι εκπαιδευτικοί όλμοι 60mm περιέχουν είτε σκέτο ΤΝΤ είτε το εξαιρετικά τοξικό μείγμα εκρηκτικών RDX/TNT. https://t.co/woH7ptJfzZ
— Ευρυδίκη Μπερσή (@ebersi) July 17, 2022
Mιλώντας το πρωί της Δευτέρας στην τηλεόραση ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, επέστησε την προσοχή όλων στον πιθανό κίνδυνο από τοξικές ουσίες που παρήγαγε η καύση των πυρομαχικών. «Τόσο από την καύση των εκρηκτικών όσο και των πλαστικών και μεταλλικών υλικών του αεροσκάφους εκλύονται ουσίες που μπορούν να έχουν τοξικό περιεχόμενο. Αυτές στο μεγαλύτερό τους ποσοστό καταπίπτουν στο έδαφος» είπε.
Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας της Σερβίας, το αεροσκάφος κουβαλούσε πυρομαχικά παραγωγής της ιδιωτικής εταιρείας όπλων Valir και ισχυρίστηκε ότι η μεταφορά έγινε μετά από ειδική συμφωνία με το υπουργείο Άμυνας του Μπαγκλαντές «σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες» και διέψευσε τους ισχυρισμούς ότι γινόταν λαθρεμπόριο όπλων. Ακόμα τονίστηκε ότι η μεταφορά όπλων δεν είχε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία ωστόσο προκαλεί εντύπωση που δίνεται ειδική άδεια από το υπουργείο Άμυνας της χώρας σε εταιρείες και πλήρωμα -εν μέσω γενικής απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα για όλους τους άντρες σε ηλικία στράτευσης- να μεταφέρουν πυρομαχικά σε τρίτες χώρες.
Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη ουκρανική αεροπορική εταιρεία πραγματοποιεί πτήσεις τσάρτερ σε όλο τον κόσμο και συνεργάζεται στενά με τον ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ για την παράδοση «επείγοντος φορτίου» και μεταπώλησης όπλων σε τρίτες χώρες. Αυτό γίνεται συνήθως μέσω φθηνών αεροσκαφών ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών όπως τα Αντόνοφ για μεγιστοποίηση του κέρδους. Η συντριβή στην Καβάλα είναι το τρίτο περιστατικό με Αντόνοφ μέσα σε μόλις έναν μήνα.
