Δημήτρης Σταμούλης
▸ Άλμα του ετήσιου πληθωρισμού στο 8,9% για την Ελλάδα
Σε κακοτράχαλα μονοπάτια εισέρχεται η ΕΕ καθώς η Κομισιόν προβλέπει χαμηλότερη ανάπτυξη και πληθωρισμό ρεκόρ. Μάλιστα παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η κατάσταση να χειροτερέψει πολύ ανάλογα με την εξέλιξη του πολέμου αλλά και της πανδημίας. Βάσει των προβλέψεων που ανακοινώθηκαν, η οικονομία της ΕΕ θα αναπτυχθεί κατά 2,7% το 2022 και θα φρενάρει στο 1,5% το 2023, ενώ ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός προβλέπεται να κορυφωθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2022, στο 7,6% στη ζώνη του ευρώ και στο 8,3% στην ΕΕ, προτού υποχωρήσει το 2023 σε 4% και 4,6% αντίστοιχα. Ειδικότερα για την Ελλάδα προβλέπει νέα εκτόξευση του πληθωρισμού στο 8,9% το 2022.
Μέσα στο δυσοίωνο αυτό φόντο, η κατεύθυνση του Eurogroup για δημοσιονομική πειθαρχία επιβεβαιώθηκε τις προηγούμενες ημέρες για το 2023, ενώ τα μέτρα στήριξης ούτε καθολικό χαρακτήρα θα έχουν πλέον ούτε εξασφαλισμένα θα πρέπει να θεωρούνται, καθώς θα πρέπει να υπάρχει «δημοσιονομικός χώρος».
Όπως όλα δείχνουν, στην ΕΕ οι κυρίαρχες οικονομίες του Βορρά διαμορφώνουν πλαίσιο στήριξης δύο ταχυτήτων, με τις υπερχρεωμένες χώρες του Νότου να μπορούν να υιοθετούν τα όποια ανεπαρκή και αποσπασματικά «μέτρα στήριξης» μόνον εάν δημιουργούν νέο δημοσιονομικό χώρο. Η «σιδερένια φτέρνα» της ΕΕ διαμηνύει ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει να ξεχάσουν το μοντέλο των γενικευμένων δαπανών της πανδημίας, και ότι θα πρέπει να απέχουν από οριζόντια μέτρα και ελαφρύνσεις, ενώ ακόμη και οι όποιες στοχευμένες παροχές προς τα πιο πληβειακά κοινωνικά στρώματα δεν θα πρέπει να απειλούν τη λεγόμενη βιωσιμότητα του χρέους.
Μπορεί να απέχουμε κάπου 12 χρόνια από την εποχή της επιβολής του μνημονιακού καθεστώτος στην Ελλάδα αλλά όλα δείχνουν ότι η επιμονή στην αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία εν μέσω δραματικής συρρίκνωσης του εργατικού εισοδήματος, αναβιώνει τα σενάρια στην ΕΕ περί νέου κινδύνου κρίσης χρέους, εάν δεν μπει τέλος στη δημοσιονομική χαλάρωση της πανδημίας. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως στον προϋπολογισμό που θα καταθέσει το φθινόπωρο, η κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί αυστηρά εντός των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων που προβλέπουν επιστροφή σε πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 1% το 2023.
Για να ληφθούν νέα μέτρα στήριξης, προαπαιτούμενο είναι να υπάρχει «δημοσιονομικός χώρος»
Την ίδια στιγμή βέβαια που οι «οικονομικοί δολοφόνοι» της ΕΕ ετοιμάζουν το τέλος των όποιων μέτρων στήριξης των λαών, οι εξελίξεις στο ενεργειακό προοιωνίζονται δραματικές. Οι ροές του ρωσικού φυσικού αερίου «πάγωσαν» λόγω της ετήσιας συντήρησης του Nord Stream 1, ενώ κερδίζει πόντους το σενάριο που λέει ότι μπορεί η Ρωσία να μην ανοίξει ξανά τις στρόφιγγες στις 21 Ιουλίου. Αυτό πρακτικά θα σημάνει ότι η Ευρώπη θα στερέψει από αέριο, οδεύοντας προς έναν παγωμένο χειμώνα και με το ευρωπαϊκό σχέδιο να έχει και πάλι ως βασικά θύματα τους λαούς και βασικές ζωτικές ανάγκες τους.
Η Κομισιόν δεν θα διστάσει να επιβάλει μείωση της χρήσης αερίου σε βιομηχανίες, να δώσει νέες κρατικές ενισχύσεις στο κεφάλαιο και, από κει που το φυσικό αέριο είχε αναχθεί σε πανάκεια στην ΕΕ, πλέον να επιδοτείται η στροφή σε άλλα καύσιμα. Αλλά το χειρότερο σενάριο προβλέπει ότι η εκρηκτική άνοδος των τιμών λόγω της περιορισμένης προσφοράς, θα οδηγήσει σε νέο, ευρύτερο κύμα ενεργειακής φτώχειας των λαών και σε παγωμένο χειμώνα και ακόμα πιο ακριβή ενέργεια.
Η ισοτιμία δε του ευρώ με το δολάριο, αναμένεται να έχει επίσης σημαντικές συνέπειες στο λαϊκό εισόδημα και να τροφοδοτήσει νέο πληθωριστικό ράλι. Κι αυτό καθώς σχεδόν τα μισά από τα αγαθά που εισάγονται στην ευρωζώνη τιμολογούνται σε δολάρια.
