Γιώργος Μιχαηλίδης
H Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ ανακοίνωσε στην πρόσφατη έκθεσή της πως 828 εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη έζησαν σε καθεστώς πείνας για το έτος 2021 — αριθμός αυξημένος κατά 150 εκατομμύρια σε σχέση με την περίοδο πριν το ξέσπασμα της πανδημίας του Covid-19. Παράλληλα, όπως σημειώνει η οργάνωση Oxfam, οι δισεκατομμυριούχοι του τομέα των τροφίμων είδαν την ίδια περίοδο τα κέρδη τους να αυξάνονται κατά 382 δισ. δολάρια. Δεν πρόκειται, λοιπόν, απλά για το αποτέλεσμα του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά για μία τάση που έχει εμφανιστεί τουλάχιστον την τελευταία διετία και σχετίζεται με τη φύση και τις προτεραιότητες του σύγχρονου καπιταλισμού και την κλιματική κρίση.
Στην Αφρική, όπου συναντά κανείς τους μεγαλύτερους πληθυσμούς που υποφέρουν από την πείνα, η κατάσταση είναι τραγική. Μία πολύ μεγάλη περιοχή της ανατολικής Αφρικής, που περιλαμβάνει τη Σομαλία και εκτάσεις της Αιθιοπίας, αλλά και η περιοχή της λίμνης του Τσαντ και της ζώνης του Σαχέλ, μαστίζονται από την ακραία πείνα και τον υποσιτισμό των πληθυσμών τους. Οι στόχοι που έχει θέσει ο ΟΗΕ για να αντιμετωπιστεί η επισιτιστική κρίση σε χώρες όπως ο Νίγηρας, το Μάλι, η Νιγηρία, το Τσαντ και το Καμερούν έχουν καλυφθεί μόνο κατά το 17%, ενώ το αντίστοιχο πλάνο για την Αιθιοπία, τη Σομαλία και την Κένυα βρίσκεται στο 14% του τελικού στόχου.
Είναι προφανές ότι τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχουν άλλες προτεραιότητες αυτή τη στιγμή: Τα εξοπλιστικά τους προγράμματα και την εξασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας μπροστά στον δύσκολο χειμώνα που έρχεται. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι την κατάσταση στην Αφρική επιδει-νώνουν τοπικές εμφύλιες συγκρούσεις, όπως αυτή στο Τιγκράι της Αιθιοπίας, που εκτοπίζουν χιλιάδες ανθρώπους, οι οποίοι διαμένουν σε πρόχειρους καταυλισμούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου έξι εκατομμύρια παιδιά αντιμετωπίζουν τον υποσιτισμό αυτή τη στιγμή στην ανατολική και νότια Αφρική, σύμφωνα με την οργάνωση Save the Children, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι 350.000 εξ αυτών μπορεί να πεθάνουν μέχρι το τέλος του έτους. Πρόκειται για τις χειρότερες συνθήκες που έχει βιώσει η συγκεκριμένη περιοχή την τελευταία δεκαετία, με οργανώσεις και φορείς να υπολογίζουν ότι ένας άνθρωπος πεθαίνει κάθε λεπτό λόγω της πείνας.
Την ίδια στιγμή, οι ισχυρές ιμπεριαλιστικές χώρες ανταγωνίζονται για εδάφη και υποδομές απ’ άκρη σ’ άκρη της ηπείρου, ενώ αλληλοκατηγορούνται για τις υψηλές τιμές των τροφίμων. Θα φτάσει και στην Αφρική το κύμα των εξεγέρσεων από τη Σρι Λάνκα;
