Δημήτρης Τζιαντζής
▸ «Αμοιβαίες υποχωρήσεις» ζητούν ΝΑΤΟ και ΕΕ, που τονίζουν ότι προέχει η άρση του βέτο της Τουρκίας πριν τη σύνοδο της Μαδρίτης!
Δύο είναι οι αγαπημένες λέξεις των ελληνικών δελτίων ειδήσεων. «Παραλήρημα» και «κρεσέντο». Κάθε δήλωση Τούρκων αξιωματούχων βαπτίζεται «παραλήρημα» και κάθε σκαλοπάτι στην κλιμάκωση «κρεσέντο». Η προπαγάνδα αυτή των ΜΜΕ καλύπτει κάθε αναφορά σε ακρίβεια, ενεργειακή φτώχεια και απολύσεις. Η ίδια η ελληνοτουρκική διένεξη, ωστόσο, φαίνεται ότι μπαίνει στο ζύγι και στο πολύ μεγαλύτερο και επίκαιρο για τις μεγάλες δυνάμεις παζάρι για την επέκταση του ΝΑΤΟ, με την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Γερμανίας για την Τουρκία αποδεικνύει και η «μυστική» συνάντηση Τουρκίας, ΗΠΑ, Γαλλίας, Βρετανίας και Γερμανίας στο Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη στις 29 και 30 Ιουνίου. Όπως όλα δείχνουν, στο τραπέζι μπαίνουν οι αξιώσεις της Άγκυρας για την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας και οι οποίες περιλαμβάνουν όχι μόνο τη στάση της συμμαχίας απέναντι στους Κούρδους αυτονομιστές αλλά και τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο καιι την Ανατολική Μεσόγειο, μια πολύ επικίνδυνη εξέλιξη. Συνεχίζονται σήμερα Δευτέρα διαπραγματεύσεις για το αίτημα ένταξης στο ΝΑΤΟ της Σουηδίας και της Φινλανδίας, με την τουρκική αντιπροσωπεία να βρίσκεται στις Βρυξέλλες υπό την ηγεσία του «δεξιού χεριού» του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν και του τούρκου αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Βερολίνο επιθυμεί να παίξει ρόλο μεσολαβητή και πιέζει Αθήνα και Άγκυρα για ένα «συμβιβασμό» με μια συμφωνία που θα «αποκλιμακώσει την ένταση». Μια ναρκοθετημένη συμφωνία με «αμοιβαίες υποχωρήσεις», στη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία, είναι πάντως πολύ δύσκολη και η πίεση που ασκείται μπορεί εύκολα να οδηγήσει και σε αντίθετο αποτέλεσμα. Όταν ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Κρίστιαν Βάγκνερ ρωτήθηκε σχετικά με τη «γερμανική θέση για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών», η απάντηση ήταν διφορούμενη και σε γενικές γραμμές καλούσε τις δύο πλευρές να «τα βρούνε με διάλογο». Το διπλωματικό μπρα ντε φερ και το σκοτσέζικο ντους συνεχίζεται με νέες αμφίσημες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας Χουλουσί Ακάρ για νέες διερευνητικές επαφές και συνομιλίες με το κλίμα να «μυρίζει» παρασκήνιο και «μυστική διπλωματία».
Πάντως, το κυβερνητικό αφήγημα ότι «η Τουρκία είναι απομονωμένη» μοιάζει με αστείο. Ακόμα και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, χαρακτηρίστηκε… «πρέσβης της Άγκυρας» από την ελληνική αντιπολίτευση, καθώς στις δηλώσεις του κράτησε γι’ άλλη μια φορά ίσες αποστάσεις και προέτρεψε τις δύο πλευρές σε διάλογο, προφανώς με διευρυμένη ατζέντα, κάτι που θα συνιστούσε ήττα για την ελληνική διπλωματία.
Ο Γ. Στόλτενμπεργκ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ταγίπ Ερντογάν, καθιστώντας σαφές ότι προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ είναι να αρθεί με κάθε κόστος το τουρκικό βέτο στην ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας πριν τη Μαδρίτη!
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να ισχυρίζεται ότι ο ίδιος σε φραστικό επίπεδο δεν επιλέγει τις πολεμοκάπηλες κορώνες στις οποίες επενδύει ο Ερντογάν, ωστόσο οι ενέργειες της ελληνικής κυβέρνησης να αναδείξει σε πρώτο θέμα στις ΗΠΑ το εμπάργκο πώλησης όπλων στην Τουρκία οπωσδήποτε τροφοδότησαν την ένταση. Χαρακτηριστική, άλλωστε, ήταν και η τυχοδιωκτική επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης να ενθαρρύνει την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων ακόμα και στις παραμεθόριες περιοχές. Ο Κ. Μητσοτάκης μπορεί να μην κλείνει –ακόμα– δημοσιογράφους στη φυλακή, ωστόσο έχει διακηρύξει ότι η διαφωνία στα εθνικά θέματα ισοδυναμεί ουσιαστικά με… προδοσία και τα συστημικά ΜΜΕ βαφτίζουν κάθε αντίθετη άποψη ως υποστηρικτική του Ερντογάν και της Τουρκίας.
Καθώς ήδη βρισκόμαστε σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, η όξυνση στα ελληνοτουρκικά και η ορατή απειλή ανάφλεξης αξιοποιούνται από τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς με το σύνθημα: «Μητσοτάκης ή χάος» και «σταθερότητα ή σύρραξη».
Οι εξελίξεις, πάντως, και το αδιέξοδο στο οποίο έχει βρεθεί η ελληνική πλευρά δείχνουν ότι λύση στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά δεν μπορεί να είναι η μετατροπή όλης της επικράτειας σε αβύθιστο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ και η μόνιμη παραχώρηση ελληνικού εδάφους για «βάσεις του θανάτου».
Η Τουρκία είναι σαφέστατα πιο επιθετική, ωστόσο δεν είναι η μόνη χώρα στην περιοχή που επιχειρεί μέσα από την πολεμική κρίση να αναβαθμίσει τον ρόλο της και να αναδείξει την ατζέντα της. Στο όνομα της αντιμετώπισης της τουρκικής επιθετικότητας αλλά και των ευρύτερων φιλόδοξων γεωπολιτικών επιδιώξεών της, η Ελλάδα εμπλέκεται επικίνδυνα στη σύγκρουση στην Ουκρανία και διέρρηξε φιλικές σχέσεις δεκαετιών με τη Ρωσία, το Ιράν και τον αραβικό κόσμο. Στο ζήτημα της αποστρατικοποίησης των νησιών, η απάντηση του φιλειρηνικού κινήματος και στις δύο πλευρές του Αιγαίου δεν μπορεί να είναι παρά η πάλη για ειρήνη και αμοιβαίο αφοπλισμό και όχι για νέες κούρσες εξοπλισμών και «αγορών του αιώνα» — ειδικά όταν οι λαοί στενάζουν κάτω από το βάρος της ακρίβειας και της καπιταλιστικής κρίσης.
