Η πρώτη ταινία Top Gun, που ανέδειξε τον Τομ Κρουζ ως τον «μεγαλύτερο κινηματογραφικό σταρ» τη δεκαετία του ’80, κυκλοφόρησε τον Μάιο του 1986· λίγους μήνες μετά την πρώτη και λίγους μήνες πριν τη δεύτερη ιστορική συνάντηση Ρίγκαν και Γκορμπατσόφ για διαπραγματεύσεις σχετικά με «τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου». Παρά το γεγονός ότι το πολιτικό κλίμα άλλαζε ραγδαία, το πρώτο Top Gun, όπως ακόμα περισσότερο το Ρόκι 4 και η Κόκκινη Αυγή, αποτελούν τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της χοντροκομμένης αντισοβιετικής πολιτισμικής προπαγάνδας των ΗΠΑ στη δεκαετία του ‘80.
Στην πρώτη ταινία, ο χαρισματικός πιλότος με το προσωνύμιο «Μάβερικ», τον οποίο υποδύεται ο Τομ Κρουζ, μόλις έχει βγει από την ακαδημία πιλότων των ΗΠΑ, αντιμετωπίζει και κατατροπώνει τη νέα γενιά πολεμικών αεροσκαφών της Ρωσίας MiG-28 (μια παραλλαγή των αληθινών σοβιετικών μαχητικών).
Στη νέα ταινία, 36 χρόνια μετά, ο Κρουζ υποδύεται πάλι τον ίδιο χαρακτήρα, ο οποίος έχει αλλάξει ελάχιστα και ας κοντεύει τα 60. Βρίσκεται, ωστόσο, σε δυσμένεια και αντί για τον βαθμό ναυάρχου που θα περίμενε κανείς να έχει μετά από τόσα χρόνια υπηρεσίας παραμένει με τον ταπεινό βαθμό του σμηναγού του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Στην εποχή των drones, των κατευθυνόμενων πυρομαχικών και των «έξυπνων» πυραύλων, ένας πιλότος που ειδικεύεται στις αερομαχίες (cockfights) παλαιού τύπου μοιάζει με είδος προς εξαφάνιση, κατάλοιπο του ψυχρού πολέμου. O Μάβερικ όμως, φυσικά, τους διαψεύδει πανηγυρικά. Αφήνει το παλιό του αεροσκάφος F-14 για χάρη ενός F-18 Super Hornet και όχι ενός F-35 όπως κάποιοι περίμεναν. Ο κύριος λόγος είναι ότι τα F-35 είναι ιδανικά για πολλούς ρόλους, αλλά όχι για αερομαχίες και γρήγορους ελιγμούς.
Ακόμα και οι Ουκρανοί κινηματογραφιστές δήλωσαν… «τρομοκρατημένοι» από την πρωτοφανή μιλιταριστική αεροπορική επίδειξη που συνόδεψε την πρεμιέρα της ταινίας στο Φεστιβάλ των Καννών(βλ. βίντεο)
Ταινία που συνδυάζει τη «ρετρό νοσταλγία με σύγχρονες προπαγανδιστικές πινελιές
Η προβολή της ταινίας πήρε πολλαπλές αναβολές λόγω πανδημίας κάτι που, όπως όλα δείχνουν, αποτέλεσε «σοφή επιλογή» για το τμήμα μάρκετινγκ. Ούτε στα πιο τρελά τους όνειρα δεν μπορούσαν να φανταστούν οι παραγωγοί ότι η ταινία θα προβαλλόταν στους κινηματογράφους την ώρα που στην Ευρώπη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ο πιο καταστροφικός πόλεμος μετά τον Β’ παγκόσμιο, με πρωταγωνίστρια τη Ρωσία. Αν στη δεκαετία του ’80 υπήρχαν φωνές που καταδίκαζαν τα στερεότυπα του Χόλιγουντ για τους «κακούς Ρώσους», σήμερα το κλίμα μοιάζει ιδανικό. Το σενάριο γράφτηκε πολύ πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οπότε δεν είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στις εξελίξεις. Στην ταινία οι ΗΠΑ και όχι η Ρωσία είναι που πραγματοποιούν «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στο έδαφος τρίτης κυρίαρχης χώρας με πρόσχημα να σταματήσουν το πυρηνικό της πρόγραμμα. Η μεγάλη απειλή στη νέα ταινία έχει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν γενικά στη Ρωσία, την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, ωστόσο η ταυτότητα αυτή καλύπτεται από ένα πέπλο μυστηρίου. Ο Μάβερικ στην ταινία αντιμετωπίζει, μεταξύ άλλων εχθρικά αεροσκάφη «5ης γενιάς» (που παραπέμπουν στα Sukhoi Su-57), τα οποία η Ρωσία στην πραγματικότητα «προφυλάσσει» στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η νέα ταινία γυρίστηκε σε συνεργασία με το υπουργείο εθνικής Άμυνας των ΗΠΑ, το οποίο παρείχε μεταξύ άλλων εκτός από συμβούλους και τα αεροσκάφη, τις βάσεις και τους πιλότους. Όπως και η πρώτη ταινία έτσι και το σίκουελ συνδέεται με το πρόγραμμα στρατολόγησης στο πολεμικό ναυτικό και τη «σχολή Ικάρων» των ΗΠΑ. Σε μια υπερπαραγωγή που μετά την εντυπωσιακή της πρεμιέρα βρίσκεται σε τροχιά να ξεπεράσει σε εισπράξεις την αξία πολλών F-35, η κινηματογραφική της αξία είναι δευτερεύουσα. Πρόκειται για ένα εύπεπτο και καλοφτιαγμένο προϊόν μαζικής κατανάλωσης μιας «νέας γενιάς» πολιτισμικού ιμπεριαλισμού.
