«Ο άνθρωπος από όπου κι αν έρχεται, είτε από την Ουκρανία, είτε από τη Συρία είτε από οπουδήποτε, είναι άνθρωπος και πρέπει να του φερθούμε αναλόγως. Δεν πρέπει να κάνουμε διακρίσεις», λέει στο Πριν ο Δημήτρης Μυστακίδης. Ο τραγουδοποιός σημειώνει πως είναι θετικό που ξέσπασαν πάλι συλλογικοί αγώνες, στιγματίζει τη σεξιστική βία και υπογραμμίζει τον ρόλο της παιδείας. Ο Δ. Μυστακίδης χθες Δευτέρα απάντησε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο και στους επικριτές της συναυλίας για την Ειρήνη που θα πραγματοποιηθεί αύριο στα Προπύλαια
Συνέντευξη στην Θεοπίστη Καπέτα
▶ Ο καλλιτεχνικός κλάδος χτυπήθηκε πολύ κατά την περίοδο της πανδημίας. Πώς βλέπετε τον αγώνα που δόθηκε το προηγούμενο διάστημα και ποια πιστεύετε ότι θα είναι η συνέχεια;
Ο καλλιτεχνικός κλάδος δεν επλήγη μόνο, θα μπορούσα να πω ότι ρημάχτηκε. Πιθανότατα, μάλιστα, είναι ο κλάδος που είχε το μεγαλύτερο πρόβλημα από όλους τους άλλους. Από την άλλη, είναι πολύ θετικό ότι ξέσπασαν συλλογικοί αγώνες στον κλάδο μετά από χρόνια. Ήταν επίσης μια ευκαιρία να εξηγήσουμε στον κόσμο, να κατανοήσουμε ως κοινωνία, πως αυτό που κάνουμε εμείς οι μουσικοί είναι επάγγελμα. Ταΐζουμε τα παιδιά μας μέσα από αυτό, πληρώνουμε το ενοίκιο κ.λπ.
Έγιναν πολλοί αγώνες για να αποδείξουμε τα αυτονόητα. Αλλά από τα ουσιαστικά προβλήματα, όπως το εργασιακό ή το φορολογικό, δεν έχει λυθεί κανένα, γι’ αυτό και πρέπει να υπάρξει συνέχεια. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για συλλογική εργασιακή συνείδηση. Πρώτοι εμείς να καταλάβουμε και να αναγνωρίσουμε τα δικαιώματά μας και τις υποχρεώσεις μας.
▶ Το τελευταίο διάστημα έχουν έρθει στο φως πολλά «μελανά σημεία» του χώρου στο πλαίσιο του me too. Ποια πιστεύετε ότι είναι τα βασικά μέσα εξυγίανσης και αντιμετώπισης πέρα από τις υποχρεώσεις της πολιτείας;
Καταρχάς, να πω ότι δεν πρόκειται για ένα κλαδικό πρόβλημα, αλλά για ένα γενικότερο κοινωνικό πρόβλημα. Σίγουρα πολλά περιστατικά ήρθαν στην επιφάνεια από τον χώρο του θεάτρου, αλλά και τον μουσικό χώρο ενδεχομένως, παρόλο που δεν πήραν την ανάλογη έκθεση. Σήμερα υπάρχει μικρότερη ανοχή σε σχέση με άλλοτε. Βγήκαν στο φως ακραίες περιπτώσεις, όμως έχουμε μεγαλώσει μέσα στον σεξισμό και στην πατριαρχία. Η βία μπορεί να είναι σωματική, αλλά μπορεί να είναι και λεκτική ή συμπεριφορική. Πρέπει ο καθένας να προσέχει την συμπεριφορά του και να την «ελέγχει». Νομίζω ότι κάθε λογικός άνθρωπος προβληματίζεται και προσπαθεί να εντοπίσει αυτές τις συμπεριφορές στον ίδιο και να τις διορθώσει και το λέω σαν άντρας αυτό. Όλο αυτό όμως ξεκινάει από την παιδεία για μένα. Μας παρέχουν εκπαίδευση και όχι παιδεία. Όλοι οι άνθρωποι πιστεύω έχουν το καλό μέσα τους, αλλά ορισμένες ακραίες συνθήκες και καταστάσεις οδηγούν μερικούς στο να κάνουν το χειρότερο. Γι’ αυτό είναι και τόσο σημαντικό να υπάρχει παιδεία, μια ευρύτερη μόρφωση.
▶ Έχετε ασχοληθεί πολύ με το προσφυγικό και το έχετε αναδείξει πολλές φορές μέσα από τα τραγούδια σας. Πόσο θεωρείτε ότι έχει αγκαλιάσει αυτό το ζήτημα το κοινό σας και ευρύτερα η κοινωνία;
Πολύ, πάρα πολύ. Ο κόσμος αντιλαμβάνεται πόσο σημαντικό είναι. Πόσο έχουν πονέσει αυτοί οι άνθρωποι και ότι πρέπει να τους αγκαλιάσουμε.
▶ Μια νέα προσφυγική ροή καταφτάνει αυτές τις ημέρες από την Ουκρανία. Πώς θα σχολιάζατε τν διαφορετική αντιμετώπιση της Πολιτείας σε σχέση με τα προηγούμενα προσφυγικά κύματα (π.χ. Σύριους, Κούρδους κ.λπ.);
Η στάση τους είναι πολύ υποκριτική. Ο άνθρωπος από όπου κι αν έρχεται, είτε από την Ουκρανία, είτε από τη Συρία, είτε από οπουδήποτε, είναι άνθρωπος και πρέπει να του φερθούμε αναλόγως. Δεν έχει σημασία από πού έρχεται και δεν πρέπει να κάνουμε διακρίσεις.
▶ Λόγω της θέσης σας, αλλά και της διδασκαλίας σας, έρχεστε συνέχεια σε επαφή με τους νέους. Ποιο είναι το βασικότερο πράγμα που θέλετε να μοιραστείτε με τους μαθητές σας; Πού δίνετε μεγαλύτερη βάση;
Τα παιδιά που έρχονται έχουν κάνει την επιλογή τους και είναι προετοιμασμένοι για το τι θα αντιμετωπίσουν. Ως προς το μουσικό κομμάτι σίγουρα παρεμβαίνω για να τους διδάξω και να τους διορθώσω ενδεχομένως. Όμως ως προς το συμπεριφορικό πιστεύω ότι ο δάσκαλος λειτουργεί και ως παράδειγμα. Είμαι αυτό που είμαι, δηλαδή, και αυτό δείχνω, καλό ή κακό. Αυτό πάντως που λέω πάντοτε στους μαθητές μου, όπως το ίδιο λέω και στα παιδιά μου, είναι να κυνηγάνε το όνειρό τους. Να κάνουν αυτό που τους βοηθάει να ξυπνάνε καλά το πρωί, να μην προσαρμόζουν τον στόχο στην προσπάθεια.
▶ Είναι η τέχνη ένας τρόπος να ξεφεύγεις από την πραγματικότητα ή ένας τρόπος να την δεις με άλλο μάτι;
Για μένα η τέχνη ποτέ δεν είναι ένας τρόπος να ξεφεύγεις από την πραγματικότητα. Είναι ένας τρόπος για τη θύμηση όχι τη λήθη. Για να ξεχαστείς και να ξεφύγεις από την πραγματικότητα υπάρχουν άλλα πράγματα, όχι όμως το τραγούδι. Η μουσική πρέπει να είναι ψυχαγωγία, όχι διασκέδαση. Και είναι πάντα ανάγκη της τέχνης να σε κάνει να νιώθεις, να θυμάσαι. Γι’ αυτό και τα τραγούδια μου θέλω να είναι κρατήρες όχι αναπτήρες!
«Τόσο πολύ σας έχει πειράξει αυτή η συναυλία για την Ειρήνη;»
«Θεσσαλονίκη, δυστυχώς δεν είσαι φτωχομάνα»
Αφορμή για τη συνέντευξη στάθηκε το πρόσφατο τραγούδι του Δημήτρη Μυστακίδη Θεσσαλονίκη. Παιδί εργατικής οικογένειας, γεννήθηκε στον Εύοσμο τον Μάρτιο του 1970. Από το 1994 ως το 2004 ήταν μέλος του συγκροτήματος «Λοξή Φάλαγγα» του Νίκου Παπάζογλου, παίζοντας κιθάρα και λαούτο και από το 2002 είναι συνεργάτης του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Σήμερα, συμπληρώνοντας πάνω από τριάντα χρόνια επαγγελματικής ενασχόλησης με τη μουσική, θεωρείται ένας από τους καλύτερους πολυοργανίστες της ελληνικής σκηνής, αλλά και ο τραγουδοποιός που πήρε την κιθάρα από τον συνοδευτικό της ρόλο και την έκανε λαϊκή πρωταγωνίστρια, αναδεικνύοντας αναξιοποίητες εκφραστικές της δυνατότητες.
Θεσσαλονίκη
«…Και όλα φαντάζαν ζόρικα και η πόλη λατρεμένη / μα η βρωμιά απ’ τα παλιά
ήταν απλώς κρυμμένη / Την μπόχα που ανέδυε την είχαμε ξεχάσει
/ η νύφη του Θερμαϊκού κακά είχε γεράσει
Και να η στιγμή που γέμισε με μακεδονομάχους / τον φασισμό που έκρυβε τον έβγαλε με πάθος
Νομάρχη είχε γίγαντα που έσκαβε στη Φάρμα /
παπάδες του Μεσαίωνα στης εκκλησιάς το άρμα
Φασισταριά στα γήπεδα σκοτώνουν για την μπάλα / νταήδες πλουσιόπαιδα βιάζουνε για πλάκα
Η πόλη ξεπουλήθηκε σε κάποιους νταβατζήδες /
που τριγυρνούν σαν άρχοντες με φουσκωτούς γορίλες
Διώχνει προσφυγόπουλα μέσα απ’ τα σχολεία / η πόλη που στα σπλάχνα της φυλάει την ιστορία
Μια ιστορία που αν τη δεις, θα μάθεις και θα νιώσεις /
πως δεν αξίζει, φίλε μου, να τη σκορπάς σε δόσεις
Θεσσαλονίκη, δυστυχώς, δεν είσαι φτωχομάνα / είσαι πόλη μίζερη, φτωχή, λεπρή, ζητιάνα…»
