Φάκελος: Κρίση στην Ουκρανία
Γιώργος Παυλόπουλος
Κλιμακώνονται ταυτόχρονα τόσο τα πολεμικά παιχνίδια όσο και το διπλωματικό «παζάρι», με όλα τα σενάρια να μένουν ανοιχτά. Πονταρίσματα και μπλόφες στο «πόκερ» για την αναδιανομή των σφαιρών επιρροής ανάμεσα στα καπιταλιστικά κέντρα.
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται τα πολεμικά παιχνίδια και οι ασκήσεις γύρω από την Ουκρανία και εντός της, με τη συμμετοχή τόσο πολλών και τόσο ισχυρών οπλικών συστημάτων που μπορούν –στην κυριολεξία– να την ισοπεδώσουν σε περίπτωση που ξεσπάσει πόλεμος. Ειδικά οι επόμενες ημέρες έχουν χαρακτηριστεί υψηλού κινδύνου, καθώς ένα «ατύχημα», προσχεδιασμένο ή μη, μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, προκαλώντας αλυσιδωτές εκρήξεις. Πολύ περισσότερο, καθώς οι Αμερικανοί έχουν αρχίσει να στέλνουν επιδεικτικά περισσότερο στρατό σε μια σειρά χώρες, ενώ κάτι ανάλογο –αν και σε μικρότερο βαθμό– κάνουν και άλλα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, το διπλωματικό «παζάρι» συνεχίζεται με επίσης αμείωτη ένταση. Ειδοποιός διαφορά σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα είναι ότι οι Ευρωπαίοι, κυρίως Βερολίνο και Παρίσι, προσπαθούν εναγωνίως να πάρουν το πάνω χέρι και να έχουν αποφασιστικό λόγο στις περαιτέρω εξελίξεις. Έτσι, μετά την επίσκεψη του Μακρόν στη Μόσχα και το Κίεβο, τη σκυτάλη παίρνει ο Σολτς. Έχοντας πρώτα περάσει από την Ουάσιγκτον και συναντήσει τους επικεφαλής των κυβερνήσεων των τριών χωρών της Βαλτικής (Εσθονίας, Λετονίας και Λιθουανίας), ο Γερμανός καγκελάριος μεταβαίνει στους ίδιους προορισμούς με τον Γάλλο πρόεδρο τη Δευτέρα και την Τρίτη. Αυτή την εβδομάδα, επίσης, πραγματοποιήθηκε τριμερής σύνοδος κορυφής της Γερμανίας και της Γαλλίας με την Πολωνία, η οποία στο συγκεκριμένο μέτωπο παίζει ιδιαίτερο ρόλο — ενώ μπορεί και να «σύρει» τις περισσότερες από τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης.
Η αγωνία και η κινητικότητα των Ευρωπαίων είναι λογική και αναμενόμενη — αν και μάλλον εμφανίστηκαν με καθυστέρηση. Η αιτία, δε, παραμένει τόσο πολιτική όσο και οικονομική. Ειδικά το γερμανικό κεφάλαιο, όπως επανειλημμένως έχουμε υπογραμμίσει, τρέμει το σενάριο του πολέμου όπως… ο διάολος το λιβάνι. Έχοντας ποντάρει το μέλλον του και την κερδοφορία του στην «πράσινη οικονομία» και έχοντας επιλέξει –σε αντίθεση με τη Γαλλία– να στηρίξει τη μετάβαση σε αυτήν στο φυσικό αέριο για τις επόμενες τρεις δεκαετίες, προφανώς γνωρίζει ότι ο Πούτιν το κρατά στο χέρι, καθώς προμηθεύει στη μεγαλύτερη χώρα της Ευρώπης το ένα τρίτο του αερίου που καταναλώνει.
Παράλληλα, τόσο το Βερολίνο όσο και το Παρίσι, με την εμπειρία που έχουν αποκομίσει από την εισβολή την οποία πραγματοποίησαν το 2003 στο Ιράκ οι ΗΠΑ, η Βρετανία και οι «πρόθυμοι σύμμαχοί τους», που κόντεψε να διαλύσει την ΕΕ, γνωρίζουν ότι ίσως αυτή τη φορά τα πράγματα θα είναι χειρότερα, εάν φτάσουν σε ανάλογο σημείο.
Ήδη, εξάλλου, το ευρωπαϊκό καπιταλιστικό οικοδόμημα βρίσκεται σε βαθιά και πολύχρονη κρίση, όπως αποδεικνύεται από την αδυναμία του να καταλήξει και να ακολουθήσει ενιαία γραμμή σε όλα τα μεγάλα θέματα —από την οικονομία και τη φορολογία μέχρι την ενέργεια και από τη διεύρυνση μέχρι τον ευρωστρατό και τις πολεμικές βιομηχανίες.
Βερολίνο και Παρίσι προσπαθούν να μπουν σε ρόλο «οδηγού», έχοντας την πικρή εμπειρία της εισβολής στο Ιράκ το 2003
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είναι σαφές ότι εκτός από το περιεχόμενο της όποιας συμφωνίας στο Ουκρανικό, που θα πρέπει να δίνει σε κάθε πλευρά το δικαίωμα να ισχυριστεί ότι κέρδισε με τη στάση και την τακτική της, υπάρχει άλλη μία εξαιρετικά σημαντική πλευρά στο μπρα-ντε-φερ που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη: Το ποιος ή ποιοι θα πιστωθούν τον ρόλο του καλύτερου και πιο αποτελεσματικού διαμεσολαβητή — αποδεικνύοντας τόσο το κύρος τους σε προσωπικό επίπεδο (κάτι που έχουν κάθε λόγο να επιδιώκουν και ο Μακρόν και ο Σολτς και ο Ερντογάν) όσο και τη σημασία και την επιρροή της χώρας της οποίας ηγούνται.
Με άλλα λόγια: Είναι διαφορετικό, όταν και εάν έρθει εκείνη η στιγμή, οι εμπλεκόμενοι να δώσουν τα χέρια στο Παρίσι ή το Βερολίνο και άλλο η σεμνή… τελετή να λάβει χώρα στην Άγκυρα ή την Κωνσταντινούπολη. Και επειδή όλα αυτά συνθέτουν ένα περίπλοκο παζλ, δεν είναι πιθανό το αδιέξοδο να αρθεί σύντομα και ο ήχος από τα τύμπανα του πολέμου να γίνει πιο απόμακρος. Ακόμη και τότε, πάντως, είναι απίθανο οι αντιθέσεις που γέννησαν αυτή την κρίση να έχουν επιλυθεί ριζικά και με βιώσιμο τρόπο. Κάτι που σημαίνει, πρακτικά, ότι θα υπάρξει και επόμενος γύρος, αργά ή γρήγορα.
