Γιάννης Ελαφρός
Φάκελος: Πόλεμος στην Ουκρανία
Σοκ προκλήθηκε σε όλο τον κόσμο από τη μαζική και πολύπλευρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τα μαύρα σύννεφα από τους βομβαρδισμούς έριξαν τη βαριά σκιά τους σε όλη την Ευρώπη. Η 24η Φεβρουαρίου 2022 θα μείνει στην ιστορία ως η μέρα που έγινε ένα μεγάλο βήμα στη νέα εποχή των ανοικτών πολεμικών συγκρούσεων για τα συμφέροντα του κεφαλαίου στον 21ο αιώνα. Για «νέα περίοδο όπου οι καπιταλιστικοί ανταγωνισμοί θα επιλύονται όλο και πιο συχνά με προσφυγή στα όπλα», μιλάει το ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση.
Πρόκειται για έναν πόλεμο στην Ευρώπη, όχι βεβαίως τον «πρώτο» μετά το 1945, όπως λένε πολλοί δυτικοί, θέλοντας να ξεχάσουν την αιματοβαμμένη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, που υποδαύλισαν, όπως και την τουρκική επέμβαση στην Κύπρο. Η απόλυτα καταδικαστέα εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι μια ανοικτή πολεμική κίνηση από ένα άλλο κράτος σε άλλο κι όχι μια εμφύλια έκρηξη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία αποκαλύπτουν σε όλους/ες πώς εκδηλώνονται πόλεμοι στην εποχή μας, πόλεμοι με χρήση των τακτικών –πολύ πιο καταστροφικών– στρατιωτικών δυνάμεων, που διαλύουν χώρες και ζωές. Ο καπιταλισμός σέρνει τον πόλεμο όπως η χελώνα το καβούκι της, δεν θα υπάρχει εποχή όπου όλα θα λύνονται με οικονομική διαπάλη, κυρώσεις και ψηφιακού χαρακτήρα αντιπαραθέσεις.
Ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός της εποχής μας βρίσκεται σε μια υπεραντιδραστική πορεία για να απαντήσει στις ισχυρές κρισιακές του τάσεις (δομικές αλλά και ιστορικές). Ως συνέπεια, η τρομερή όξυνση των αστικών ανταγωνισμών σε όλα τα επίπεδα, έχει αποτέλεσμα και στρατιωτικούς πόλεμους — που είναι οι δίδυμοι αδελφοί του ταξικού πολέμου που έχει εξαπολύσει το κεφάλαιο κατά της εργασίας, η οποία πληρώνει το πιο ακριβό τίμημα.
Τα αντίπαλα καπιταλιστικά-ιμπεριαλιστικά μπλοκ προσπαθούν να ντύσουν τα αποκρουστικά τους συμφέροντα με ιδεολογικά φύλλα συκής. Έτσι, οι ΗΠΑ και ειδικά η νέα διοίκηση Μπάιντεν στήνουν το «στρατόπεδο της ελευθερίας και της δημοκρατίας» απέναντι στα «αυταρχικά καθεστώτα» της Κίνας, της Ρωσίας κ.λπ. Από την άλλη, η Ρωσία μιλάει για τα δικαιώματα του έθνους, καταπατώντας όμως στο εσωτερικό της τα δικαιώματα των πολιτών της.
Για το εργατικό κίνημα και τη μαχόμενη Αριστερά δεν υπάρχουν κακοί και καλοί ιμπεριαλισμοί, ούτε λιγότερο κακοί, ούτε «χρήσιμοι». Το ίδιο αφορά και το ζήτημα του «επιτιθέμενου»-«αμυνόμενου», που μπορεί να οδηγεί στην απομόνωση επεισοδίων και να χάνεται η συνολική εικόνα. Ειδικά στους σύγχρονους πολέμους και ανταγωνισμούς, όπου οι ρόλοι αυτοί εναλλάσσονται με ταχύτητα.
Αυτό αφορά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που πολλοί ευρωπαϊστές αντιμετωπίζουν σαν να πιάστηκε στον ύπνο ενώ έχει καλές προθέσεις. Δεν είναι καθόλου έτσι. Δεν ξεχνάμε τον ρόλο της ΕΕ και στην Ουκρανία, ειδικά η Γερμανία έπαιξε κρίσιμο ρόλο στο «ΕυρωΜαϊντάν» αλλά και στη Γιουγκοσλαβία, ενώ και η Γαλλία πρωτοστάτησε στη διάλυση της Λιβύης, στις επεμβάσεις στο Σαχέλ κ.λπ.
Το πιο κρίσιμο για το κίνημα είναι η πάλη ενάντια στη συμμετοχή της δικής του χώρας στα πολεμικά σχέδια κεφαλαίου και ιμπεριαλισμού
Σήμερα είναι ζήτημα μεγάλης κρισιμότητας η ανάδυση ενός ταξικού εργατικού πόλου κι ενός αντιπολεμικού κινήματος με διεθνιστικά χαρακτηριστικά, ανεξάρτητου από κάθε πλευρά των αντιμαχόμενων αστικών πλευρών και πρώτα απ΄ όλα από εκεί που είναι πιο δύσκολο, αλλά και πιο απαραίτητο: Από την αστική τάξη της χώρας του. Γι’ αυτό είναι θλιβερή η στάση κομμάτων, όπως του ΚΚ Ρωσικής Ομοσπονδίας με επικεφαλής τον Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, που σέρνεται πίσω από τη γραμμή του Πούτιν (συχνά κάνει και τον «λαγό»). Γι’ αυτό, από την άλλη, μας γεμίζουν υπερηφάνεια οι τοποθετήσεις εργατικών κι αριστερών κομμάτων στην Τουρκία, όπως των συντρόφων του Κόμματος Εργασίας (ΕΜΕΡ), που τονίζουν στην ανακοίνωσή τους για το Ουκρανικό: «Η θέση του κόμματος του Ερντογάν είναι γνωστή σ’ αυτά τα ζητήματα. Ξέρουμε την πολιτική τους στη Μέση Ανατολή και στη Συρία. Ο αγώνας των λαών και της εργατικής τάξης είναι η μοναδική εγγύηση για την ειρήνη. Στον πόλεμο, το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να είναι εγγυητής. Το ΝΑΤΟ είναι ιμπεριαλιστικό συνδικάτο πολέμου. Η Τουρκία πρέπει να φύγει αμέσως απ’ το ΝΑΤΟ και πρέπει να ακυρωθούν όλες οι ιμπεριαλιστικές συμφωνίες που έχουν υπογραφεί». Συνυπογράφουμε αυτές τις διεκδικήσεις για τη δική μας χώρα.
Γιατί ακριβώς εδώ είναι το πιο κρίσιμο πεδίο για το αντιπολεμικό κίνημα στην Ελλάδα. «Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι ενεργό κομμάτι των αντιδραστικών ιμπεριαλιστικών και πολεμικών ανταγωνισμών. Μετάτρεψε την Αλεξανδρούπολη σε βάση-κλειδί για την εξόρμηση των ΗΠΑ προς τα σύνορα της Ρωσίας. Η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη θέση μέσα στο ΝΑΤΟ, πίσω από τις ΗΠΑ, σε δαπάνες για εξοπλισμούς σαν ποσοστό του ΑΕΠ», τονίζει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Με τη νέα πενταετή συμφωνία με τις ΗΠΑ, η Ελλάδα μετατρέπεται σε επιθετικό προγεφύρωμα των ΗΠΑ, οι βάσεις πολλαπλασιάζονται, δίπλα στη στρατηγικής σημασίας Σούδα. Από το Στεφανοβίκειο έφυγαν 12 ελικόπτερα για την Πολωνία. Ο αγώνας για να κλείσουν οι βάσεις, να μην υπάρχει εμπλοκή στα σχέδια ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ, για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην Ελλάδα.
Απαιτείται όμως και μια συνολική στρατηγική απάντηση, που θα ανοίγει πανιά στο αντιπολεμικό κίνημα. Η ολομέτωπη επίθεση του Πούτιν στον Λένιν και στους μπολσεβίκους είναι πολλαπλά αποκαλυπτική. Πέρα από την εξυπηρέτηση της μεγαλορώσικης εθνικιστικής αφήγησης, υπογραμμίζει πως εμπόδιο στην προέλαση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας αποτελεί ό,τι εξέφρασε ο Οκτώβρης του ’17 και το επαναστατικό κομμουνιστικό κίνημα. Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος σταμάτησε από τη ρωσική και τη γερμανική επανάσταση. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος μετατράπηκε σε τεράστια αντιφασιστική πάλη και νίκη με την κινητοποίηση εκατομμυρίων και την πρωτοπόρα συμβολή των κομμουνιστών.
Η νέα πολεμική απειλή μπορεί να ανατραπεί από την κινητοποίηση των εκατομμυρίων, όπως το αντιπολεμικό κίνημα σε προηγούμενες φάσεις (π.χ. Βιετνάμ, Ιράκ) έπληξε μακροπρόθεσμα τη δυνατότητα μαζικής στρατιωτικής κινητοποίησης σε χώρες της Δύσης. πρωταρχικό όμως γίνεται ξανά αυτό που μας θύμισε ένας Βλαντιμίρ ο… Πούτιν. Για να νικήσουν οι λαοί στον αγώνα κατά του καπιταλισμού και των πολέμων του, απαιτούνται οι «Λένιν» και οι «μπολσεβίκοι» της νέας εποχής, ένα σύγχρονο κομμουνιστικό κίνημα.
