Βία μέχρι θανάτου στην υπόσταση και τα σώματα των γυναικών

Γιώργος Μουρμούρης

Στις 28 Νοεμβρίου του 2016 η 22χρονη Λίνα Κοεμτζή ανέβηκε στον ένατο όροφο της φοιτητικής εστίας του ΑΠΘ «για να κάνει ένα τσιγάρο». Λίγο αργότερα, έπεσε στο κενό. Άφησε την τελευταία της πνοή στο Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου». Η νεαρή φοιτήτρια από τα Γιαννιτσά, επί χρόνια πάλευε με εκβιαστές και κακοποιητές που, μετά την πρώτη διαρροή φωτογραφιών της, την προσέβαλαν, την απειλούσαν και την εκβίαζαν. Τελικά, η 22χρονη έβαλε τέλος στη ζωή της, μην μπορώντας να συνεχίσει την άνιση αναμέτρηση.

Η τραγική ζωή και το τέλος της Λίνας Κοεμτζή έφεραν για λίγο στο προσκήνιο το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης δια της δημοσιοποίησης προσωπικών στιγμών στο διαδίκτυο. Μετά, η υπόθεση ξεχάστηκε. Η συγκίνηση των μεσημεριανών εκπομπών εξαντλήθηκε, επιστρέφοντας μετά από μια σύντομη ανάπαυλα στο «τσίγκλισμα» των πιο καθυστερημένων ανθρώπινων ενστίκτων. Έτσι, τρία χρόνια αργότερα, στις 8 Νοεμβρίου του 2019, το πάνελ στην εκπομπή του Γιώργου Λιάγκα θα προχωρούσε, ανάμεσα σε χαχανητά, σε live αναπαράσταση της ασέλγειας κατά φοιτήτριας στη βιβλιοθήκη του ΑΠΘ.

Έναν χρόνο αργότερα, το φθινόπωρο του 2020, μια διαδικτυακή καμπάνια κατάφερνε να αποκλείσει στην Ελλάδα το chatpic, μια πλατφόρμα «φιλοξενίας» και διασποράς ερωτικών φωτογραφιών και βίντεο που δημοσιοποιήθηκαν χωρίς τη συγκατάθεση των θυμάτων. Την ίδια χρονιά άρχισαν να καταγράφονται επισήμως οι καταγγελίες για εκδικητικό πορνό (revenge porn). Μόλις έναν χρόνο μετά, το 2021, οι καταγγελίες για δημοσιοποίηση στο διαδίκτυο υλικού σεξουαλικού περιεχομένου χωρίς συγκατάθεση παρουσιάζουν αύξηση 66%, με 3 στους 10 θύτες να χρησιμοποιούν το υλικό για να εκβιάσουν το θύμα.

Σε αυτό το φόντο, τη Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου ήρθε στη δημοσιότητα η γνωστή πλέον καταγγελία για τον συντελεστή της σατιρικής εκπομπής «Ράδιο Αρβύλα», Στάθη Παναγιωτόπουλο. Η 30χρονη πλέον γυναίκα βιώνει εδώ και χρόνια έναν εφιάλτη, μετά τη δημοσιοποίηση προσωπικών της στιγμών με τον θύτη, ο οποίος μάλιστα δεν ανήρτησε το υλικό για εκδίκηση, αλλά ενόσω διατηρούσε σχέση με το θύμα. Τα 24ωρα που ακολούθησαν, το ερώτημα αν γνώριζαν ή όχι οι υπόλοιποι συντελεστές της σατιρικής εκπομπής το ποιόν του συναδέλφου τους κινδύνευσε να μονοπωλήσει τη δημόσια συζήτηση, επισκιάζοντας το βασικό ζήτημα: Την επαναφορά στο προσκήνιο του θέματος της σεξουαλικής (ψυχολογικής) κακοποίησης μέσω διαδικτύου.

«Πρόκειται για σεξουαλική κακοποίηση, γιατί δεν είναι μόνο από εκδίκηση που συμβαίνει αυτό», ανέφερε σε ραδιοφωνική της συνέντευξη την Τετάρτη η δικηγόρος Αντωνία Λεγάκη, που έχει ασχοληθεί με αντίστοιχες υποθέσεις. Σχολιάζοντας τα κίνητρα των δραστών, ανέφερε ότι ξεκινούν από συμπλέγματα και φτάνουν μέχρι δολοφονική πρόθεση κατά γυναικών των οποίων «ανεβάζουν τα στοιχεία τους, τη διεύθυνσή τους, το σχολείο στο οποίο πηγαίνουν ανήλικα κορίτσια και καλούν σε βιασμούς».

Περιγράφοντας τη λειτουργία των ιστοτόπων όπου αναρτάται πορνογραφικό υλικό χωρίς συγκατάθεση, η Αντωνία Λεγάκη ανέφερε ότι «στις πλατφόρμες αυτές δρουν κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων, ενηλίκων και ανηλίκων. Και σε ζωντανή διάδραση: Στο chatpic για παράδειγμα οι δράστες ζωντανά μπροστά μας έλεγαν “φέρε την τάδε”, “βάλε τη φωτογραφία της τάδε”, “είναι από το τάδε σχολείο”, “είναι από εκείνο το μέρος”, “είναι η τάδε διεύθυνση” ή “θα είναι αυτές οι φωτογραφίες online για 15 λεπτά”».

«Πρέπει να απαιτήσουμε από τις αρχές να εξασφαλίσουν ότι καμία από αυτές τις πλατφόρμες δεν θα μπορεί να ανεβάζει υλικό αν προηγουμένως δεν έχει ένα πρόγραμμα που να εξασφαλίζει ότι δεν μπορεί να αναρτηθούν προσωπικές στιγμές τρίτου. Σε θεσμικό επίπεδο θα πρέπει τα δικαστήρια σήμερα να εφαρμόζουν περισσότερες από μία διατάξεις (κατά των θυτών), καθώς με μία πράξη ο δράστης διαπράττει πολλαπλά αδικήματα. Και βέβαια η κυβέρνηση πρέπει να θεσπίσει μια διάταξη που να περιγράφει ολοκληρωμένα το έγκλημα», ανέφερε η Αντωνία Λεγάκη.

Η ψυχολογική, ηθική και νομική στήριξη των θυμάτων αποτελεί σημείο-«κλειδί» για να μην υπάρξει στο μέλλον άλλη γυναίκα που θα βάλει τέλος στη ζωή της, μη μπορώντας να διαχειριστεί τις προσβολές, τους εκβιασμούς και τις επιθέσεις. Για να μην υπάρξει καμία άλλη Λίνα Κοεμτζή.

Το ζήτημα της σεξουαλικής κακοποίησης δια της δημοσιοποίησης φωτογραφιών και βίντεο χωρίς συναίνεση ήρθε να προστεθεί στο «μαύρο» υπόστρωμα της «πανδημίας» γυναικοκτονιών. Μέσα σε μία μόλις εβδομάδα δύο ακόμη γυναίκες έπεσαν νεκρές από ανθρώπους που «είχαν τα κλειδιά του σπιτιού τους». Την προηγούμενη εβδομάδα στην Αλεξανδρούπολη, η 29χρονη Τζεβριέ Εδινερλί άφησε την τελευταία της πνοή μετά από άγριο ξυλοδαρμό από τον 31χρονο σύζυγό της. «Διαπιστώθηκε ρήξη ήπατος και αμέσως μπήκε στο χειρουργείο. Συνολικά έγιναν 4 χειρουργεία και στο τελευταίο χειρουργείο έγινε η ηπατεκτομή», ανέφεραν οι γιατροί. Μετά από τέσσερις ημέρες στην εντατική, η Τζεβριέ κατέληξε από ρήξη ήπατος και σπλήνας. «Πρόκειται για πολλαπλές θλάσεις-ρήξεις ήπατος από θλων όργανο. Τέτοια χτυπήματα συναντώνται σε τροχαία. Είναι πολύ μεγάλη η δύναμη πλήξης», ανέφερε ο ιατροδικαστής που εξέτασε τη σωρό, αποτυπώνοντας το μέγεθος της βίας που η γυναίκα υπέστη στο σώμα της.

Λίγες ημέρες αργότερα, τη Δευτέρα, μία 55χρονη γυναίκα έπεσε νεκρή από πυρά πυροβόλου όπλου έξω από ζαχαροπλαστείο στη Θεσσαλονίκη. Οι πρώτες πληροφορίες ήθελαν τη δράστιδα να είναι γυναίκα, ωστόσο γρήγορα αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για την 17^η γυναικοκτονία για το 2021 στην Ελλάδα. Τη γυναίκα σκότωσε με καραμπίνα ο πρώην σύζυγός της, ο οποίος ταξίδεψε από τα Τρίκαλα για να της αφαιρέσει τη ζωή. Συγγενείς της 55χρονης ανέφεραν πως ο 56χρονος γυναικοκτόνος κακοποιούσε επί χρόνια την 55χρονη, ενώ την είχε απειλήσει και με μαχαίρι. Η ίδια βρήκε τη δύναμη να τον εγκαταλείψει πριν περίπου 4 χρόνια, ενώ το τελευταίο διάστημα την φιλοξενούσε ο αδελφός της στη Νέα Μάδυτο της Θεσσαλονίκης.

Την ψυχολογική κακοποίηση του εκδικητικού πορνό και γενικώς της δημοσιοποίησης εικόνων από ιδιαίτερες στιγμές χωρίς συγκατάθεση συνδέει με τις αλλεπάλληλες γυναικοκτονίες το ματωμένο νήμα της πατριαρχίας και των πατριαρχικών σχέσεων, που αντικειμενοποιούν την γυναικεία υπόσταση σε όλες της τις πλευρές, υπάγοντας και εξαρτώντας την από την ανδρική απόλαυση, επιθυμία, βούληση και βλέμμα.