Νίκος Μανάβης
▸ Στις 28 Ιουλίου στην εφημερίδα Νέα της Λέσβου δημοσιεύεται άρθρο με τίτλο: «Σε απόγνωση εργαζόμενοι σε ελληνική ΜΚΟ» και υπέρτιτλο «Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών τα τελευταία τρία χρόνια».
Το άρθρο αναφερόταν στην περίπτωση της ΑΜΚΕ Ηλιακτίδα, χωρίς να την κατονομάζει, κι αυτό που έλεγε είναι πως οι εργαζόμενοι της εταιρείας είχαν φθάσει σε απόγνωση διότι ήταν επί μήνες απλήρωτοι. Ο αρθρογράφος επέρριπτε την ευθύνη στην κυβέρνηση που καθυστερούσε την καταβολή των χρηματοδοτήσεων προς την εταιρεία για τα έργα που είχε αναλάβει. Η ευθύνη της εταιρείας να εξασφαλίσει την έγκαιρη καταβολή των μισθών στους εργαζομένους της έμπαινε σε δεύτερη μοίρα. Η εταιρεία λειτουργεί δομές φιλοξενίας προσφύγων ανήλικων και άλλων ευπαθών ομάδων (π.χ. γυναίκες) στην Λέσβο και στην Βόρειο Ελλάδα με χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει από κοινοτικά προγράμματα και την ελληνική κυβέρνηση.
Μετά τις 28 Ιουλίου πληρώθηκε ένας μισθός στους εργαζόμενους ενώ, μετά από πολύ καιρό, στέλεχος της εταιρείας έστειλε μια ενημέρωση στους εργαζόμενους που έλεγε ότι αν όλα πάνε καλά θα επιταχυνθούν οι πληρωμές των οφειλόμενων αμοιβών το επόμενο διάστημα. Στις αρχές Αυγούστου οι εργαζόμενοι της Ηλιακτίδας κλήθηκαν να υπογράψουν νέες συμβάσεις εργασίες ορισμένου χρόνου. Η ισχύς των συμβάσεων ξεκινάει από 1 Ιουνίου και λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου και σε αυτές προστίθενται ορισμένοι νέοι όροι. Μεταξύ αυτών προβλέπεται ότι:
α) «Η καταβολή των μηνιαίων αποδοχών θα πραγματοποιείται σε ακολουθία της ροής εκταμίευσης της χρηματοδότησης από την αναθέτουσα αρχή».
β) «Ο εργοδότης επιφυλάσσει το δικαίωμα να λύσει νόμιμα την παρούσα σύμβαση και πριν ημερομηνία λήξεως της για σπουδαίο λόγο».
Λίγο πιο κάτω γίνεται σαφές ότι σπουδαίος λόγος για την λύση μιας σύμβασης είναι η μη τήρηση των όρων εχεμύθειας. Αυτοί οι όροι απαγορεύουν στους εργαζόμενους να βγάλουν προς τα έξω όσα συμβαίνουν μέσα στους ξενώνες με μόνη εξαίρεση αναφορές προς την εταιρεία. Δηλαδή οι εργαζόμενοι της Ηλιακτίδας απειλούνται με απόλυση ακόμη κι αν καταγγείλουν στην αστυνομία ή στην εισαγγελία ένα πιθανό περιστατικό κακοποίησης ανηλίκου. Εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς τι θα συμβεί στους εργαζόμενους αν καταγγείλουν δημόσια τα όσα υφίστανται μέσα από τα συνδικαλιστικά τους όργανα.
Σε άλλο σημείο του παραρτήματος της σύμβασης προβλέπεται ότι η εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να μετακινεί τους εργαζόμενους από ξενώνα σε ξενώνα σύμφωνα με τις ανάγκες. Αυτό σημαίνει πως ένας εργαζόμενος που σήμερα εργάζεται στο Κιλκίς αύριο μπορεί να κληθεί να εργαστεί στην Μυτιλήνη. Κι αν δεν μπορεί να ανταποκριθεί τότε να χάσει την δουλειά του.
Με λίγα λόγια η Ηλιακτίδα είναι ένας στιγνός εργοδότης που λέει απειλεί τους εργαζόμενους με απόλυση ακόμη και με την παραμικρή διαμαρτυρία και ταυτόχρονα τους εξαναγκάζει να αποδειχθούν ότι θα πληρώνονται όποτε έχει χρήματα.
Η Ηλιακτίδα λειτουργεί πολλά χρόνια αξιοποιώντας κοινοτικές χρηματοδοτήσεις ωστόσο από το 2015 και μετά γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη. Κομβικό ρόλο στην εταιρεία έχει η πρόεδρος Βασιλική Ανδρεαδέλλη, η οποία έχει διατελέσει στέλεχος της ΝΕ Λέσβου του ΣΥΡΙΖΑ επί σειρά ετών και υποψήφια βουλευτής του κόμματος στο νομό. Σήμερα είναι εκλεγμένη δημοτική σύμβουλος Μυτιλήνης με την παράταξη που στήριξε το κόμμα στις εκλογές του 2019. Με την ιδιότητα αυτή η Β. Ανδρεαδέλλη παραβρέθηκε στο δείπνο που παρατέθηκε στα στελέχη του κόμματος στην Λέσβο κατά την επίσκεψη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα στα τέλη του Ιουλίου.
Η πρόεδρος της Ηλιακτίδας δεν διατηρεί καλές σχέσεις μόνο με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αλλά και με την κυβέρνηση. Είναι χαρακτηριστικό πως η Β. Ανδρεαδέλλη τον Αύγουστο του 2020 υποδέχθηκε την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου και τον υπουργό Μετανάστευσης Νότη Μηταράκη στην πτέρυγα των ασυνόδευτων ανήλικων παιδιών στο τότε ΚΥΤ της Μόριας, όπως αναφέρει σχετικό δελτίο τύπου της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Επρόκειτο για μια επίσκεψη εξαιρετικά σημαντική για την προώθηση της κυβερνητικής πολιτικής στο προσφυγικό.
Η Ηλιακτίδα δεν είναι η μόνη ΜΚΟ που εφαρμόζει τέτοιες πρακτικές έναντι των εργαζομένων της, όμως είναι μια πολύ χαρακτηριστική περίπτωση καθώς πρόκειται για μια από τις μεγάλες. Όπως η ίδια αναφέρει στην ιστοσελίδα της απασχολεί 400 εργαζόμενους, γεγονός που την καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες στη Λέσβο.
