Ο Κωνσταντής Παπακωνσταντίνου και ο Φίλιππος Φασούλας μοιράζονται την αγάπη τους για την παραδοσιακή μουσική. Ο Κωνσταντής είναι μέλος των Transidelia και από κοινού με τον Φίλιππο στους Λάργκο και Γκιντίκι. Γράφει μουσική για κινηματογράφο και θέατρο. Ο Φίλιππος παίζει και με τους BandaEntopica και τη Βουκολική Διαταραχή. Ως δεξιοτέχνης του κλαρίνου συνεργάζεται με πλήθος μουσικών
Συνέντευξη στον Λάμπρο Αντάρα
▶ Είστε άνθρωποι που ασχολείστε με ένα πολύ ευρύ μουσικό φάσμα και αυτό το κάνετε με έναν συλλογικό τρόπο. Πώς προέκυψε αυτό;
Φίλιππος: Στην οικογένειά μου δεν υπήρχε μουσική παράδοση και έτσι τη μουσική την ανακάλυψα μέσα από τις κοινωνικές μου σχέσεις και δράσεις. Διάλεξα να γίνω μουσικός με τον παραδοσιακό τρόπο, να μαθαίνω παίζοντας και να ζω από τη «χαρτούρα».
Κωνσταντής: Εγώ αντίθετα γεννήθηκα μέσα στη μουσική και ο πατέρας μου έκανε μεγάλη προσπάθεια να με μυήσει και στην παραδοσιακή μουσική. Το αρνιόμουν πεισματικά, έως ότου γνώρισα τα άτομα που παίζουμε μαζί στο Γκιντίκι και μου την σερβίραν στο πιάτο με τον δικό τους τρόπο.
▶ Υπάρχει συνέχεια σήμερα στη μουσική της λαϊκής μας παράδοσης; Δηλαδή υπάρχει σήμερα κάποιο μουσικό ρεύμα αντίστοιχο με την παραδοσιακή μουσική;
Φίλιππος: Το παραδοσιακό τραγούδι θέλει και την παραδοσιακή κοινωνία. Δηλαδή, δεν μπορεί σήμερα να υπάρχει ένας άλλος ανθρωπολογικός τύπος και αυτός να γράφει δημοτική μουσική. Παλιά δεν σκεφτόταν καν ο άνθρωπος ότι τα τραγούδια που δημιουργεί μπορεί να ηχογραφηθούν ή να βάλει το όνομά του από κάτω για να κερδίσει χρήματα. Σήμερα, μπορείς να δημιουργήσεις επιμέρους παραδόσεις μέσα από τις συλλογικές δραστηριότητες της δικής μας κοινότητας αλλά όχι παραδοσιακή μουσική.
Κωνσταντής: Συμφωνώντας με τον Φίλιππο, θα πρόσθετα ότι έχει αλλάξει τελείως ο τρόπος που ο σύγχρονος δημιουργός συνθέτει μουσική. Το παραδοσιακό γραφόταν στίχοι-μουσική ταυτόχρονα και στην πορεία εξελισσόταν, κανένας δεν ήξερε ακριβώς από πού προέρχεται.
▶ Από όλες τις ελληνικές παραδόσεις με ποια κριτήρια επιλέγετε τα στοιχεία που κρατάτε ή αλλάζετε;
Φίλιππος: Νομίζω τα κριτήρια είναι αποκλειστικά αισθητικά. Παίζουμε τα τραγούδια με τον τρόπο που θα θέλαμε να τα ακούμε.
Κωνσταντής: Εκτός από το αισθητικό κριτήριο που είπε και ο Φίλιππος, θα πρόσθετα ακόμα δύο λόγους. Ο πρώτος είναι όταν σου αρέσει ο πυρήνας του, αλλά όχι κάποια επιμέρους σημεία και θέλεις να τα αλλάξεις και ο δεύτερος, όταν σε αγγίζει τόσο πολύ ένα κομμάτι, ώστε να θέλεις να το κατακτήσεις, να βάλεις τον εαυτό σου μέσα σε αυτό.
▶ Να το κάνεις δικό σου σημαίνει ότι με έναν τρόπο είσαι κι εσύ ένας φορέας της παράδοσης, η μετάδοση αυτής της σχέσης στο κοινό είναι κάτι που σας απασχολεί; Διαλέγετε ένα τραγούδι για να διασωθεί στον χρόνο;
Κωνσταντής: Θα έλεγα πραγματικά ότι δεν με απασχολεί. Ότι δεν το σκέφτομαι. Ειδικά εγώ που δεν είμαι καθόλου επικοινωνιακός στα λάιβ.
Φίλιππος: Θα πρόσθετα ακόμα ότι το να σωθεί ένα τραγούδι είναι υπόθεση άλλων, εμείς δεν είμαστε λαογράφοι. Η μετάδοση όμως της παράδοσης στο κοινό δεν προκύπτει μόνο από το τραγούδι αλλά και από τη συνολική συνθήκη που αυτό παρουσιάζεται.
▶ Οι γάμοι και τα πανηγύρια τι ρόλο παίζουν σήμερα στη διάδοση της παραδοσιακής μουσικής;
Φίλιππος: Οι γάμοι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν εκφυλιστεί σε επικοινωνιακές τελετές, ενώ όσον αφορά τα πανηγύρια εξαρτάται από τις συνθήκες. Αν στο πανηγύρι του χωριού η πλειοψηφία είναι τουρίστες που έρχονται να εκτονωθούν, τότε χάνεται η αυθεντικότητα και στα τραγούδια και στο παίξιμό μας.
▶ Πώς σας επηρέασε όλη αυτή η κατάσταση με την καραντίνα και τη στάση της κυβέρνησης; Τι κρατάτε σε ατομικό αλλά και συλλογικό επίπεδο;
Κωνσταντής: Σήμερα, ενάμιση χρόνο μετά την πρώτη καραντίνα, έγινε φανερό πως την κυβέρνηση δεν την ενδιέφερε ούτε η υγεία ούτε η παιδεία αλλά μόνο ο τουρισμός. Η κυβέρνηση έδινε την εντύπωση πως μας μισεί, το επίδομα ήταν στάχτη στα μάτια, ενώ πάρα πολλοί συνάδελφοι δεν μπόρεσαν να το πάρουν. Σε ατομικό επίπεδο, η κατάσταση απομόνωσης με οδήγησε να γράψω μουσική, ενώ έκανα και κάποιες δουλειές σάουντρακ, κάτι που μου άρεσε πολύ.
Φίλιππος: Όταν άκουσα πως θα ανοίξουν τα μαγαζιά αλλά χωρίς μουσική, δεν το πίστευα. Το θέατρο του παραλόγου, ειδικά για τους μουσικούς που εργάζονται σε δύσκολες συνθήκες, με μειωμένα ή και καθόλου ένσημα σε έναν αχαρτογράφητο χώρο. Όσον αφορά εμένα, δούλεψα ως δάσκαλος σε παιδιά με ειδικές ανάγκες και έκανα κάποια βίντεο και κάποια πρότζεκτ.
Σήμερα μπορείς να δημιουργήσεις επιμέρους παραδόσεις μέσα από τις συλλογικές δραστηριότητες της δικής μας κοινότητας, αλλά όχι παραδοσιακή μουσική
▶ Τι γνώμη έχετε για τον λεγόμενο τρομονόμο στην τέχνη;
Κωνσταντής: Ο νόμος αυτός ήταν ακριβώς μια επιβεβαίωση πως, με αφορμή την καραντίνα, η κυβέρνηση επιχείρησε να περάσει αντιδραστικές ρυθμίσεις που δεν είχαν καμιά σχέση με την καταπολέμηση του κορονοϊού.
Φίλιππος: Αξίζει εδώ να σημειώσουμε πως η απόσυρση αυτής της φασιστικής έμπνευσης λογοκρισίας, οφείλεται στο κατέβασμα των καλλιτεχνών στον δρόμο και στη συλλογική τους αντίδραση, μαζί με την πλειοψηφία της κοινωνίας.
▶ Πώς σχολιάζετε τη μόνιμη και άμεση διάδρασή σας με τον κόσμο και του κινήματος.
Κωνσταντής: Νιώθω μεγάλη τιμή, όταν μου ζητάνε να παίξω για μια δράση του κινήματος, γιατί αισθάνομαι ότι είμαι κι εγώ στην ίδια μοίρα, αφού τις περισσότερες φορές το πρόβλημα έχει επιπτώσεις και σε εμένα, άμεσες ή έμμεσες. Αλλά παράλληλα σκέφτομαι ότι η βοήθεια που δίνω είναι και λίγο εκ του ασφαλούς, γιατί άλλοι διακυβεύουν περισσότερα πράγματα, όταν, π.χ., συγκρούονται με την αστυνομία.
Φίλιππος: Είναι το λιγότερο που μπορώ να κάνω και πιστεύω πως ένας λόγος που παίζω μουσική είναι για να διαδοθούν και κάποια μηνύματα. Και δεν το κρύβω πως χρησιμοποιώ τη μουσική και για τέτοιους σκοπούς. Γιατί εμάς ο κόσμος μας ακούει πολύ πιο εύκολα. Ως φοιτητής συμμετείχα στην ΕΑΑΚ και αργότερα στα φεστιβάλ των Αναιρέσεων τα οποία ήταν για μένα, αλλά και για πολλούς άλλους μουσικούς, ένα βήμα για να απευθυνθούμε σε ένα πλατύ κοινό πέρα από τα μαγαζιά
https://prin.gr/2021/07/paradosiako-tragoudi/
