Μάκης Γεωργιάδης
Κύλησαν κιόλας είκοσι χρόνια από τις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις της Γένοβας, από τις ημέρες εκείνες της φωτιάς και της εξεγερτικής έξαψης, η οποία χαρακτηρίστηκε και ως το αποκορύφωμα του επονομαζόμενου κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης. Ο χρόνος μοιάζει να συμπυκνώθηκε αφάνταστα μέσα σε ένα τριήμερο, το οποίο θα μπορούσε να παρομοιαστεί με big bang των κοινωνικών κινημάτων της νέας εποχής.
Το τι άφησε η Γένοβα και το κίνημα αμφισβήτησης της «νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης» για την εργατική τάξη, τα κινήματα της και όλες ανεξαιρέτως τις τάσεις και τα ρεύματα της Αριστεράς, είναι ένα πολύ σύνθετο και περίπλοκο ζήτημα. Το βέβαιο είναι πως οι διαδηλώσεις με αφορμή τη σύνοδο του G8 τον Ιούλιο του 2001 αποτέλεσαν ένα από τα μεγαλύτερα κινηματικά γεγονότα στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο οικονομικής επέκτασης και σχετικής ευμάρειας, όταν τα σύννεφα των πολλαπλών και συνεχόμενων κρίσεων ήταν ακόμη αόρατα διά γυμνού οφθαλμού.
Χωρίς αντίπαλο και με το τέλος της ιστορίας ήδη διακηρυγμένο, ο καπιταλισμός επέλαυνε παγκοσμίως και η κατάρρευση της παραδοσιακής και ρεφορμιστικής Αριστεράς ήταν ήδη παρούσα. Η ανάπτυξη ενός τέτοιου κινήματος αμφισβήτησης των καπιταλιστικών ολοκληρώσεων και των θεσμών οι οποίοι τους υπηρετούσαν, ήταν το αγκάθι στο μάτι των ισχυρών του πλανήτη, το οποίο κάποιοι το παρομοίωσαν ακόμη και σαν τον Μάη του 1968 ή το μεγαλύτερο γεγονός αμφισβήτησης της παγκόσμιας τάξης μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Τις τρεις εκείνες μέρες του καυτού Ιούλη της Γένοβας το βέβαιο είναι πως η αντικαπιταλιστική επαναστατική Αριστερά έδωσε τα διαπιστευτήρια της. Έθεσε τα ερωτήματα, πρωταγωνίστησε στις αντιστάσεις και στα μεγάλα κινήματα των δύο δεκαετιών που ακολούθησαν, προσπάθησε να δώσει και τότε και σήμερα τις απαντήσεις για την ανατροπή της βαρβαρότητας απέναντι σε έναν καταθλιπτικό συσχετισμό δυνάμεων. Η ρωγμή που άνοιξε στη Γένοβα δεν έχει κλείσει.
Φτάνοντας ως τη Γένοβα
Τον κύκλο της αμφισβήτησης της καπιταλιστικής διεθνοποίησης και της επέλασης των πρακτικών του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας είχαν ανοίξει οι διαδηλώσεις στο Σιάτλ των ΗΠΑ το πρώτο τριήμερο του Δεκεμβρίου 1999. Οι μαζικότερες διαδηλώσεις στις ΗΠΑ μετά από πολλά χρόνια στρέφονταν εναντίον της παγκοσμιοποίησης και της συνόδου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Με διάφορες μορφές «μη βίαιης αντίστασης» οι διαδηλωτές κατάφεραν να διακόψουν τη σύνοδο. Στην πόλη όπου γεννήθηκαν τα σύμβολα της παγκοσμιοποίησης, όπως η Amazon, η Microsoft ή τα Sturbacks, ένα νέο πολύχρωμο κίνημα προσπαθούσε να αμφισβητήσει είτε συνολικά τον καπιταλισμό -στην πιο ριζοσπαστική αλλά μειοψηφική εκδοχή του-, είτε κάποιες επιμέρους πλευρές του από την άλλη. Ακολούθησαν πολλοί σταθμοί μέχρι τις διαδηλώσεις της Γένοβας. Η Νίκαια, το Νταβός, η Πράγα, το Γκέτεμποργκ. Στο μεσοδιάστημα είχε ιδρυθεί και το ρεφορμιστικής ηγεμονίας Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ στο Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας.
Το κίνημα αναπτύσσεται παγκοσμίως. Η μεγάλη ευκαιρία για μια μαζική και δίχως προηγούμενο παρέμβαση δίνεται με την σύνοδο του G8 στη Γένοβα. Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι έχει επανακάμψει πρόσφατα στην πρωθυπουργία και προχωρά στη μετατροπή της πόλης σε φρούριο. Τα μέτρα αστυνόμευσης είναι πρωτοφανή και ένα όργιο καταστολής και αστυνομικής βίας ξεκινάει πολύ πριν τις διαδηλώσεις. Η ιταλική κυβέρνηση έχει παρατάξει ακόμη και στρατό στη Γένοβα, δύτες, συστήματα αεράμυνας, ιππικό και ελικόπτερα, δείχνοντας εξ αρχής τις προθέσεις της. Γύρω από το Παλάτσο Ντουκάλε στην παραλιακή περιοχή, όπου θα διεξαχθεί η σύνοδος χαράσσεται η απαγορευμένη κόκκινη ζώνη. Σιδερένια καθώς και τσιμεντένια φράγματα ύψους άνω των τεσσάρων μέτρων μετατρέπουν την περιοχή σε φρούριο.
Οι Έλληνες διαδηλωτές που θα φράσουν στην πόλη του ιταλικού βορρά θα ξεπεράσουν τις 3.000, μεταξύ αυτών και η Αντικαπιταλιστική Αντιιμπεριαλιστική Επιτροπή κατά του G-8, με τη συμμετοχή ΝΑΡ, ΜΕΡΑ, ΕΕΚ, ΕΚΚΕ, Οικολόγων Εναλλακτικών κ.α. Ο Μπερλουσκόνι αναστέλλει τη Συνθήκη Σένγκεν και ουσιαστικά κλείνει τα σύνορα, κυρίως αυτά με τη Γαλλία. Ένα από τα πρώτα γκρουπ Ελλήνων διαδηλωτών αποτελούμενο από 150 άτομα, μεταξύ των οποίων μέλη της οργανωτικής επιτροπής για τη διαδήλωση της Γένοβας και ηγετικά στελέχη του τότε ΣΥΡΙΖΑ, δέχονται τη βάναυση επίθεση της ιταλικής αστυνομίας πριν καν αποβιβαστούν στο λιμάνι της Ανκόνας. Οι καραμπινιέροι εισβάλλουν στο Blue Star ΙΙ βιαιοπραγούν εναντίον των διαδηλωτών και τους εξαναγκάζουν να γυρίσουν πίσω. Με τα επόμενα πλοία καταφτάνει ο κύριος όγκος των Ελλήνων διαδηλωτών. Η αστυνομία είναι προκλητική. Προχωρά σε εξονυχιστικούς ελέγχους στα λεωφορεία. Κατάσχει σημαίες και πανό και κάνει ότι μπορεί για να παρακωλύσει την άφιξη των διαδηλωτών στη Γένοβα.
Η καταιγίδα πριν τον κινηματικό τυφώνα
Είναι πιά βράδυ της Πέμπτης 19 Ιουλίου και στον ιταλικό βορρά βρέχει καταρρακτωδώς. Η αφόρητη ζέστη της ημέρας έχει καταλαγιάσει και μόλις πριν από δύο-τρεις ώρες έχει τελειώσει η μεγάλη πορεία υπέρ των μεταναστών στην οποία συμμετείχαν πάνω από 50.000 διαδηλωτές, ενώ μετά το πέρας της είχε προγραμματιστεί μεγάλη συναυλία στο στάδιο Μαράσι με τον Μανού Τσάο. Η βροχή έχει κατακλύσει τα πάντα. Σκηνές και τέντες στα γήπεδα και στα πάρκα όπου στρατοπεδεύουν οι διαδηλωτές έχουν πάρει νερό. Στο στάδιο Ντέι Τσικλαμίνι όπου καταλύει μεγάλο μέρος των διαδηλωτών, φτυάρια, αξίνες και σακιά με άμμο προσπαθούν παραδομένα στα επιδέξια χέρια των Ιταλών συντρόφων διοργανωτών, να περιορίσουν τους νερόλακκοθς οι οποίοι σχηματίζονται. Όσοι από τους κατάκοπους διαδηλωτές μπορούσαμε, δίνουμε ένα χέρι βοήθειας. Μια πολυεθνική κοινότητα σμίγει μέσα στην καταιγίδα της Γένοβας. Η αλληλεγγύη, η συντροφικότητα, η αισιοδοξία για ένα καλύτερο μέλλον παραμερίζει για λίγο τις πολιτικές διαφορές. Αύριο οι COBAS οι οποίοι μας φιλοξενούν θα είναι σε άλλο σημείο, άλλοι στην Κόρσο Μαρκόνι. Άλλοι θα είναι στην πιάτσα Σαρντένια, άλλοι στην Πιάτσα Στρέλε και άλλοι αλλού και άλλοι παραπέρα. Όλοι θα είναι όμως στο δρόμο με πίστη για ένα διαφορετικό καλύτερο αύριο. Άλλοι θα πουν πως ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, άλλοι θα φωνάξουν πως η επανάσταση και ο κομμουνισμός δεν είναι ουτοπία, άλλοι εγκλωβισμένοι στην δύναμη της εικόνας θα σπάσουν βιτρίνες τραπεζών και Μακ Ντόναλντς και θα κάψουν αυτοκίνητα. Ένα πολύχρωμο κοινωνικό μωσαϊκό είναι έτοιμο να πλημμυρίσει τους δρόμους.
Bella ciao και τα μπαλκόνια μιας ελεύθερης πόλης
Την Παρασκευή είναι προγραμματισμένη η μεγάλη διαδήλωση των κοινωνικών κινημάτων. Η πόλη έχει ξυπνήσει λαμπυρίζοντας από την βραδινή βροχή και ανασαίνει στο ρυθμό μιας πρωτόγνωρης κινηματικής έξαψης. Είναι 20 Ιουλίου και όλες σχεδόν οι πλατείες και οι σημαντικές διασταυρώσεις της πόλης έχουν καταληφθεί από ένα τεράστιο πλήθος ανθρώπων οι οποίοι θα ξεπεράσουν τελικά τις 300.000 διαδηλωτές. Πολλοί μιλούν και για παραπάνω. Ήδη από τις 11:00 το πρωί οι συγκεντρώσεις έχουν αρχίσει και στη μια το μεσημέρι ξεκινούν οι πρώτες πορείες προς το σιδερόφραχτο κέντρο. Οργανώσεις οι οποίες τότε είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διοργάνωση και την επιτυχία των διαδηλώσεων όπως οι Ya Basta,οι Tutti Blanci ή η Attac ξεκινούν από το στάδιο Καρλίνι. Ακτινωτά από όλες τις πλευρές της πόλης ξεκινούν πορείες. Ένα πλήθος όλων των ηλικιών έχει κατεβεί στους δρόμους. Περίπου στις τρεις το μεσημέρι γίνεται η πρώτη απόπειρα στην πλατεία του Δάντη να σπάσει η κόκκινη ζώνη από τη διαδήλωση. Η αστυνομία αρπάζει αμέσως την ευκαιρία και με ένα προμελετημένο σχέδιο αρχίζει ένα πογκρόμ εναντίον των διαδηλωτών. Η αναμενόμενη σύγκρουση με το ονομαζόμενο «μπλακ μπλοκ» θα βυθίσει την πόλη σε ένα όργιο βίας. Η στάση της αστυνομίας θα προκαλέσει γενικευμένες συγκρούσεις και στις 5:30 το απόγευμα στην πιάτσα Αλιμόντε, μερικές δεκάδες μέτρα από την κόκκινη ζώνη δύο καραμπινιέροι θα εκτελέσουν με δύο σφαίρες στο κεφάλι τον 23χρονο αναρχικό διαδηλωτή Κάρλο Τζουλιάνι.
Ήταν ο πρώτος νεκρός των κινητοποιήσεων εναντίον της παγκοσμιοποίησης, ενώ στο τριήμερο των διαδηλώσεων τραυματίστηκαν περισσότεροι από 650 διαδηλωτές και συνελήφθησαν πάνω από 190 οι τελευταίοι εκ των οποίων αφέθηκαν ελεύθεροι τον Οκτώβριο του 2001. Μοιραία μετά από τόνους χημικών, νερού και κυνηγητού στα στενά δρομάκια της Γένοβας, οι διαδηλώσεις διαλύθηκαν αργά το απόγευμα.
Την επόμενη ημέρα, Σάββατο 21 Ιουλίου η μεγάλη συγκέντρωση των συνδικάτων, των κομμάτων της Αριστεράς και των κινηματικών οργανώσεων έχει ως κομβικό σημείο την πλατεία Στρέλε. Πλημμυρίδα διαδηλωτών με κόκκινες σημαίες, πολλές με σφυροδρέπανα, κατακλύζει την πόλη. Εργαζόμενοι, οργανωμένα μπλοκ συνδικάτων, απλός κόσμος έχει φτάσει από κάθε γωνιά της Ιταλίας. Κάθε πόλη και μια μπάντα. Κάθε οργάνωση και μια ορχήστρα. Είναι εκπληκτικές οι σκηνές της πορείας, όταν διασχίζοντας τις γέφυρες και τα τούνελ στις κόρσο Τορίνο, κόρσο Σαρντένια, την παραλιακή κόρσο Ιτάλια, δεκάδες χιλιάδες τραγουδούν τη Διεθνή σε όλες τις γλώσσες του κόσμου για να ενωθούν μετά υπό τους ήχους του Bella ciao και μετά από λίγο της Bandera Rossa. Στον απόηχο της δολοφονίας του Κάρλο Τζουλιάνι ένα σύνθημα δονεί τον αέρα: Assassini assassini! Δολοφόνοι! Ακούγονται και συνθήματα για κοινωνική δικαιοσύνη, ειρήνη, αξιοπρέπεια.
Η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι με προειλημμένη απόφαση χτυπάει απρόκλητα και με πρωτοφανή αγριότητα ξανά τη γιγαντιαία διαδήλωση εργατών και κινημάτων. Ένα νέο όργιο κρατικής τρομοκρατίας ξεκινάει και σε κάθε σοκάκι της Γένοβας, που αντηχεί το Assassini, ώσπου να αντηχήσει η κραυγή που γίνεται σύνθημα: Genova libera! Σε πολλά μπαλκόνια και παράθυρα κάτοικοι της πόλης φωνάζουν «Ελεύθερη Γένοβα», χαιρετώντας τους διαδηλωτές! Η πόλη μοιάζει να βγαίνει από τον κουρνιαχτό και την ομίχλη των χημικών που την έχουν σκεπάσει και ελεύθερη να στέκεται ανοίγοντας την αγκαλιά της στους διαδηλωτές, στους πληγωμένους, στους κυνηγημένους. Η ζέστη είναι αφόρητη και το ιταλικό θέρος δείχνει τα δόντια του. Ο κόσμος έχει ενώσει τις φωνές του και από τα μπαλκόνια βρέχουν με άφθονο νερό τους διαδηλωτές που διψούν κι αναζητούν λίγες σταγόνες νερό. Γροθιές υψωμένες. Το σήμα της νίκης. Η κόκκινη ζώνη είχε σπάσει γιατί είχε σπάσει ο φόβος και αυτοί που ΄ήταν στα μπαλκόνια, κι αυτοί που ήταν στους δρόμους το ένιωθαν. Ένιωθαν ότι προσδοκούσαν το αύριο…
Διαβάστε ακόμα:
