Βουλεύτρια του PSOL στην πολιτεία Ρίο Γκράντε ντο Σουλ της Βραζιλίας
Σε επίπεδο πανδημίας, η Βραζιλία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η «Ινδία της Λατινικής Αμερικής». Η κοινωνική οργή κατά του προέδρου Μπολσονάρου είναι έντονη. Ενόψει των εκλογών του 2022, το PSOL, Κόμμα του Σοσιαλισμού και της Ελευθερίας, που προέκυψε από διάσπαση του Κόμματος των Εργατών (PT), προτείνει τη συγκρότηση ενός αριστερού μετώπου, πολιτικά χειραφετημένου από το PT. Η Λουτσιάνα Χένρο ήταν νη υποψήφια πρόεδρος του PSOL το 2014, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση με 1,6 εκατ. ψήφους.
Συνέντευξη στην Καλομοίρα Σωτηρίου
▶ H υγειονομική κρίση στη Βραζιλία είναι τεράστια. Πείτε μας ποιοι παράγοντες παίζουν κρίσιμο ρόλο σε αυτό.
Ο Μπολσονάρου υποτίμησε τη σοβαρότητα του ιού, την αναγκαιότητα κοινωνικής απομόνωσης, τη χρήση της μάσκας, τον εμβολιασμό. Και τώρα η Βραζιλία υφίσταται τις συνέπειες αυτής της έλλειψης σχεδιασμού και μέριμνας για την άμεση αγορά εμβολίων. Ευτυχώς έχουμε το SUS, το Ενιαίο Σύστημα Υγείας, σύστημα που δίνει καταφύγιο στον πληθυσμό. Πλην όμως, το σύστημα είναι κορεσμένο και πολύς κόσμος έχει πεθάνει χωρίς να εξασφαλίσει τις υπηρεσίες που χρειάζεται λόγω της έλλειψης κρεβατιών, MEΘ, γιατρών, υγειονομικών.
▶ Τους τελευταίους μήνες το κόστος των καυσίμων αυξήθηκε επιδεινώνοντας την κατάσταση για την εργατική τάξη και δημιουργώντας επισιτιστική επισφάλεια. Τι κάνει η κυβέρνηση;
Η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως σοβαρή. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο μισός πληθυσμός βρίσκεται σε κάποιο είδος επισφάλειας όσον αφορά τα τρόφιμα. Το βοήθημα που η κυβέρνηση έδωσε τον προηγούμενο χρόνο ανακούφισε λίγο την κατάσταση αλλά φέτος δεν ήρθε ακόμη και θα είναι μειωμένο και με πολύ λιγότερους δικαιούχους. O Μπολσονάρου έχει υποσχεθεί δημοσιονομική προσαρμογή και αυτό ενοποιεί κάπως την αστική τάξη στην υποστήριξη της κυβέρνησης. Μόλις το επιτρέψει η πανδημία, θα επέλθει η απόλυτη μισθολογική υποτίμηση. Είναι ενδεικτική η μείωση του βοηθήματος ώστε να δοθεί μήνυμα στην αγορά…
▶ Η πανδημία λέγεται ότι είναι ένας νέος τρόπος εξόντωσης των ιθαγενών. Ποια είναι η τοπική και φυλετική διάσταση της υγειονομικής κρίσης;
Ο Μπολσονάρου, κατά τη γνώμη μου, αργά ή γρήγορα θα δικαστεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γιατί η πολιτική του είναι πολιτική γενοκτονίας. Οι λαοί των ιθαγενών είναι οι πιο αδύναμοι γιατί ζουν απομονωμένοι και για αυτό είχαν πιο εύθραυστη υγεία και πριν την πανδημία. Επιπλέον, ο μαύρος πληθυσμός, φτωχός στην τεράστια πλειοψηφία του, υποφέρει περισσότερο.
▶ Μιλήστε μας για τις ιδιωτικοποιήσεις και άλλα μέτρα αναδιάρθρωσης αυτήν την περίοδο.
Οι ιδιωτικοποιήσεις είναι μια αναγκαιότητα του καπιταλισμού που χρειάζεται να επεκτείνει τη δραστηριότητά του σε ζώνες ανεκμετάλλευτες. Υπάρχουν τομείς που ακόμα βρίσκονται σε κάποιο καθεστώς δημόσιου ελέγχου, τους οποίους το κεφάλαιο θέλει να κατακτήσει. Όμως δεν πρόκειται για πρωτοτυπία της κυβέρνησης Μπολσονάρου. Και με τις κυβερνήσεις του PT οι ιδιωτικοποιήσεις προχωρούσαν, αν και με μικρότερη έκταση και ένταση. Τώρα η κατάσταση είναι πιο δραματική διότι παραδίδονται στρατηγικές περιοχές, όπως το δίκτυο ύδρευσης.
▶ Υπάρχουν ενδείξεις κοινωνικών αντιστάσεων στη χώρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας; Ποια συνδικάτα και οργανώσεις παίζουν ρόλο;
Υπάρχει κίνημα εργαζομένων στην υγεία, υπάρχουν συνδικάτα σημαντικά, κοινωνικές οργανώσεις, λαϊκά κινήματα. Ήδη όμως, από την περίοδο διακυβέρνησης του PT, αυτά έχουν χάσει μεγάλο μέρος της επιρροής και της βάσης τους, επειδή τα γραφειοκρατικοποίησε κι επέβαλε την ηγεσία τους. Πέραν αυτού, η ίδια η πανδημία δυσκολεύει πολύ την κινητοποίηση. Έχουμε κινήσεις, κυρίως των εργαζόμενων στην υγεία, κάποιες αντιφασιστικές, υπάρχουν διαμαρτυρίες μέσω κοινωνικών δικτύων αλλά δεν υπάρχει δυναμική στον δρόμο, τόσο λόγω έλλειψης θεσμικών διοργανωτών όσο και λόγω της πανδημίας.
Ο Μπολσονάρου έχει χάσει μεγάλος μέρος της δύναμής του αλλά δεν έχει ηττηθεί ακόμη
▶ Πιστεύετε ότι ο Μπολσονάρου έχει χάσει την κοινωνική και πολιτική του στήριξη;
Ο Μπολσονάρου έχει χάσει μεγάλο μέρος της δύναμης του, αν και διατηρεί μια βάση 20-30%. Υπάρχει, ωστόσο, μια ρωγμή στις πολιτικές και οικονομικές ελίτ που ήδη κατάλαβαν ότι αντιπροσωπεύει μια διακυβέρνηση μεγάλης αστάθειας, γι’ αυτό όχι ιδανική για την αστική τάξη. Ο ίδιος θα ήθελε να εμφυτεύσει στη χώρα ένα φασιστικό μοντέλο. Δεν έχει πολιτική δύναμη για κάτι τέτοιο αλλά, σε περίπτωση δεύτερης θητείας, μπορεί να ανανεώσει τις δυνάμεις του.
▶ Tι σημαίνει η ακύρωση των καταδικαστικών αποφάσεων και η ανάκτηση των πολιτικών δικαιωμάτων του Λούλα;
H αποκατάσταση των πολιτικών δικαιωμάτων του Λούλα προφανώς αποτελεί μια νίκη της δημοκρατίας, διότι υπήρξε ένα είδος πραξικοπήματος — πράγμα που δεν σημαίνει ότι ο Λούλα είναι εντελώς αθώος. Ξέρουμε πώς δημιούργησε αδιαφανείς σχέσεις με εταιρείες κι ήταν αυτές οι σχέσεις που αποτέλεσαν τη βάση των κατηγοριών. Αναμφισβήτητα, όμως, ο Σέρχιο Μόρο (o ομοσπονδιακός δικαστής που τον καταδίκασε το 2017, μετέπειτα υπουργός Δικαιοσύνης στην κυβέρνηση Μπολσονάρου) προσέφερε μεγάλες υπηρεσίες στη διαφθορά, εκφυλίζοντας την «επιχείρηση Lava Jato» (το σύνολο των ερευνών για ξέπλυμα παράνομου χρήματος και πολιτικών δωροδοκιών που ξεκίνησε το 2014 και κατέληξε σε καταδίκη πολλών στελεχών του PT).
▶ Πιστεύετε ότι υπάρχει προοπτική σχηματισμού μιας ευρείας συμμαχίας της Αριστεράς με το PT; Κάτι τέτοιο θα ενίσχυε ή θα αδυνάτιζε τη δυναμική του PSOL;
Αντιπροσωπεύω μια μερίδα του PSOL που είναι απολύτως αντίθετη σε μια συμμαχία με το PT από τον πρώτο γύρο. Eμείς σκεφτόμασταν, πριν ακόμα από την ανάκτηση των πολιτικών δικαιωμάτων του Λούλα, μια ευρεία συμμαχία στον πρώτο γύρο, για να αποφύγουμε στο δεύτερο την επιλογή ανάμεσα στη μετριοπαθή δεξιά και την άκρα δεξιά. Αυτό το σενάριο ξεπεράστηκε. Ο Λούλα μπορεί να εξασφαλίσει θέση στον δεύτερο γύρο και δεν χρειάζεται το PSOL για να το πετύχει. Είναι πολύ σημαντικό το PSOL να παρουσιάσει το δικό του πρόγραμμα. Γιατί το πρόγραμμά μας δεν είναι ίδιο με αυτό του PT. Είμαστε ένα κόμμα που δημιουργήθηκε για να υπερασπιστεί τη ρήξη με το οικονομικό και πολιτικό μοντέλο με το οποίο το PT διοίκησε και εγγυήθηκε τη λειτουργία του για 13 χρόνια. Και προφανώς, το PSOL δεν πρέπει να συμμετέχει στη σύνθεση κυβερνήσεων που συμμαχούν με την αστική τάξη επειδή αντίκειται στην ίδια τη λογική της ίδρυσης του.
▶ Η εκλογή του Μπάιντεν σηματοδοτεί μια διαφορετική προοπτική γενικά για τη Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα για τη Βραζιλία;
Σίγουρα η εκλογή του Μπάιντεν εκφράζει μια θετική προοπτική για τη Λατινική Αμερική και τη Βραζιλία, επειδή αποδυναμώνει την άκρα δεξιά και μας παρέχει καλύτερες συνθήκες για να παλέψουμε και να αντιμετωπίσουμε την επίθεση στα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα που εφαρμόζονται εναντίον των πληθυσμών.
