Ματίνα Παπαχριστούδη
Μαύρα μαντάτα στα επιτελεία ελέγχου της τηλεοπτικής χειραγώγησης. Τα δελτία ειδήσεων, στα οποία με τόσο κόπο και έγνοια δημοσιογράφοι αναλαμβάνουν την ανακατασκευή της πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας κατ’ εντολή των επιχειρηματικών-πολιτικών υποβολέων τους, προσφέρουν πενιχρά «κέρδη». Μιλώντας στη γλώσσα τους, η επένδυση στο ενημερωτικό περιεχόμενο είναι μια αποτυχία. Τα νούμερα πέφτουν διαρκώς. Στην ηλικιακή κατηγορία 18-54 ετών, τη λεγόμενη «εμπορική», η πτώση είναι μεγαλύτερη. Τα ποσοστά που χρησιμοποιούν τα κανάλια για να διαλαλήσουν την «πρωτιά» σε επίπεδο θεαματικότητας –που εξυπηρετούν τον ανταγωνισμό τους για το ποιο είναι αποδοτικότερο στη χειραγώγηση της κοινωνίας– δεν αποτελούν κριτήριο. Μια ματιά στους αριθμούς της εταιρείας Nielsen δείχνει τα εξής: Όσοι παρακολουθούν κεντρικά δελτία ειδήσεων στην «εμπορική κατηγορία» μέσα από τα έξι μεγάλα ιδιωτικά δίκτυα και την ΕΡΤ1 μετά βίας ξεπερνούν τους 780.000, σε ένα κοινό 3,5 εκατ. τηλεθεατών.
Οι αριθμοί πιστοποιούν τη μετακίνηση στην ενημέρωση. Το κοινό εγκαταλείπει την τηλεόραση, κατευθύνεται στο Διαδίκτυο, σε ιστοσελίδες και κοινωνικά δίκτυα, εκεί όπου η κατανάλωση της πληροφορίας δεν έχει ανάγκη το άλλοθι της αντικειμενικής δημοσιογραφίας και οι επισκέπτες επιλέγουν ανάλογα με την ιδεολογική και πολιτική ταυτότητά τους. Έτσι, η πιθανότητα να οδηγηθούν σε αχρηστία οι δημοσιογράφοι και η ενημέρωση μέσω τηλεόρασης, όπως οδηγήθηκαν σε κατάπτωση οι εφημερίδες με ευθύνη των εκδοτών, είναι πλέον ορατή. Οι κινήσεις των ολιγαρχών της τηλεόρασης ενισχύουν αυτή την εκτίμηση: περισσότερα ριάλιτι
σόου, σκληρά ριάλιτι, μουσικά ριάλιτι, ριάλιτι μόδας και μαγειρικής, διασκεδαστικές εκπομπές. Ήδη ο ΑΝΤ1 επέλεξε να μην έχει στο πρόγραμμά του ελληνικές σειρές, πιθανώς θα μειωθεί και ο αριθμός των δελτίων ειδήσεων. Στον Σκάι, το Survivor μετατράπηκε σε σκληρή καθημερινή σαπουνόπερα. Στο Mega σχεδιάζουν τα δελτία ανάλογα με τις ανάγκες του νέου πρωινάδικου. Ο Alpha παραπαίει με επιλογή της νέας ιδιοκτησίας του.
Η ενημέρωση παρέχεται πια ως δόση επικαιρότητας σε πρωινάδικα ή μεσημεριανές εκπομπές και οι καναλάρχες σχεδιάζουν την επόμενη μέρα, ορεγόμενοι επιπλέον κέρδη από το διασκεδαστικό θέαμα.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Η απάντηση του προεδρείου της ΕΣΗΕΑ, η οποία «διοικείται» από δυνάμεις που πρόσκεινται σε ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, στις ηχηρές καταγγελίες για φίμωση-παρεμπόδιση-
λογοκρισία από την πλευρά της κυβέρνησης και απόπειρες καταστολής δημοσιογράφων και ελευθερίας της ενημέρωσης, ήταν η πραγματοποίηση μιας… Ημερίδας για τη Δεοντολογία στις 26 Μαΐου. Αντί για υιοθέτηση μορφών μαχητικής διεκδίκησης έναντι κράτους και εργοδοτών.
Το πρόγραμμα της ημερίδας, με θέμα «Δημοκρατία, Δεοντολογία, ΜΜΕ και Δημοσιογράφοι», αποτελεί την πλήρη επιβεβαίωση της επικυριαρχίας του ελέγχου από το πολιτικό σύστημα και τους εργοδότες της ενημέρωσης. Καλεσμένοι –πλην ελαχίστων εξαιρέσεων– είναι
ορισμένοι από τους κύριους υπεύθυνους της κατευθυνόμενης ενημέρωσης και προπαγάνδας, με τη σφραγίδα της συνδικαλιστικής σύμπραξης του δικομματισμού στην ΕΣΗΕΑ.
Υπουργοί της κυβέρνησης, εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων της Βουλής, ευρωβουλευτές, εκπρόσωποι της εργοδοσίας καλούνται να μιλήσουν για τις εργασιακές σχέσεις. Το ίδιο πρώην πρόεδροι της ΕΣΗΕΑ και γνωστοί τηλε-σχολιαστές. Απουσιάζουν (εκτός εξαιρέσεων)οι άνθρωποι της ενημέρωσης που υφίστανται τον διπλό έλεγχο, στο περιεχόμενο και τον τρόπο εργασίας τους. Και βεβαίως, οι εκπρόσωποι της κοινωνίας που υφίστανται λογοκρισία από τα ΜΜΕ.
