Τη Σύνοδο Κορυφής -μέσω τηλεδιάσκεψης- της Ευρωπαϊκής Ένωσης της περασμένης Πέμπτης σφράγισε η συμμετοχή σε αυτή του νέου Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν, μετά από πρόσκληση του πρόεδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Μπροστά στη διαμόρφωση ενός επικίνδυνου σκηνικού όξυνσης των σχέσεων των ΗΠΑ με Ρωσία και Κίνα με μπαράζ εμπρηστικών ψυχροπολεμικού τύπου δηλώσεων από τον Μπάιντεν, οι ηγετες των χωρών της ΕΕ σε αυτή την πρώτη συνάντηση γνωριμίας κάλεσαν την Ουάσιγκτον να αποσαφηνίσει τις προθέσεις της. Παράλληλα η ΕΕ με αυτή την κίνηση δείχνει την επιθυμία αποκατάστασης των σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ που είχαν πληγεί στη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ. Οι δύο πλευρές έχουν ξεκινήσει διερευνητικές επαφές για τη δυνατότητα σύναψης μιας νέας εμπορικής συμφωνίας, μια εξέλιξη ωστόσο που μοιάζει μακρινή και αβέβαιη. Η Άνγκελα Μέρκελ δεν έκρυψε τις επιφυλάξεις της, τονίζοντας ότι οι δύο πλευρές χρειάζονται να υπερβούν σημαντικές δυσκολίες αν επιθυμούν να συνεργαστούν αρμονικά.
O Τζο Μπάιντεν προσπάθησε να εμφανιστεί φιλικός με τους ηγέτες της ΕΕ, ζητώντας απλά να τον αποκαλούν «Τζο» και όχι «κύριο πρόεδρο». Ωστόσο πίσω από τον ενικό και τα χαμόγελα ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ έδειξε τα δόντια του, κάνοντας λόγο για «επιστροφή της ατζέντας των δημοκρατικών αξιών» κάτι που ερμηνεύεται ως επιθυμία των ΗΠΑ να αποκαταστήσουν την ηγετική τους θέση στην παγκόσμια σκακιέρα, με αναβαθμισμένη γεωπολιτική παρουσία και χάραξη κοινής γραμμής στα ζητήματα ενεργειακού και εμπορικού ανταγωνισμού με Κίνα και Ρωσία. Είναι χαρακτηριστικό ότι την επόμενη μέρα της συνόδου η Άνγκελα Μέρκελ στη συνέντευξη τύπου που παραχώρησε αναφέρθηκε στην ανάγκη «Ευρωπαϊκής Κυριαρχίας» και αυτόνομου -και κοινού- σχεδιασμού της ΕΕ όσον αφορά τις σχέσεις με Κίνα και Ρωσία.
„Joe is good enough. You don’t have to call me Mr. President!“
Präsident Biden beim EU-Gipfel. #euco pic.twitter.com/rS826bKLwc
— Markus Preiß (@markuspreiss) March 25, 2021
Καρότα και (απειλή) για μαστίγιο σε Τουρκία
Να χωρέσουν πολλά καρπούζια στην ίδια μασχάλη επιχείρησαν οι ηγέτες της ΕΕ στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης, επιχειρώντας να ικανοποιήσουν Ελλάδα και Κύπρο και ταυτόχρονα να μην κλείσουν την πόρτα στην Τουρκία, τη συνεργασία της οποίας θεωρούν απαραίτητη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει επιφυλακτική ως προς τη βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία, η οποία θα πρέπει να διατηρήσει την πρόσφατη «μετριοπαθέστερη συμπεριφορά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, προσθέτοντας ότι είναι πιθανό να πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Τουρκία τον επόμενο μήνα. Από την πλευρά της η Τουρκία χαιρέτισε την ρητορική της ΕΕ για την προώθηση της πρόσφατης θετικής ατμόσφαιρας ανάμεσα σε Βρυξέλλες και Άγκυρα, αλλά απέρριψε τις ευρωπαϊκές επικρίσεις για τις τουρκικές επιχειρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Η προσπάθεια της κυβέρνησης Μητσοτάκη να εμφανιστεί ως ιδιαίτερα ικανοποιημένη από τη δήλωση της Συνόδου δεν πείθει, καθώς αυτή είναι ισορροπημένη.
Ανάλογη αιρεσιμότητα στα βήματα τα οποία έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση την πρόθεση να κάνει, υπάρχει και στο ζήτημα με τις καθυστερήσεις στην παράδοση των εμβολίων από την πολυεθνική Astrazeneca, που έχουν δημιουργήσει τεράστια προβλήματα και έχουν φέρει τα συστήματα υγείας πολλών χωρών της ΕΕ στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Έτσι, ενώ οι ηγέτες των χωρών της ΕΕ χρησιμοποίησαν σκληρή γλώσσα κατά των αθέμιτων κερδοσκοπικών πρακτικών της Astrazeneca, δεν υιοθέτησαν τελικά ανάλογη «σκληρή γραμμή» όσον αφορά τον έλεγχο των εξαγωγών εμβολίων.
Σκληροί με τους λαούς, ήπιοι απέναντι στο κεφάλαιο οι ηγέτες της ΕΕ.
