Ματίνα Παπαχριστούδη
Μέσα ενημέρωσης και δημοσιογράφοι βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή. Τα γεγονότα στη Νέα Σμύρνη ανέδειξαν με ξεκάθαρο τρόπο τον βαθμό της εξάρτησης των Μέσων από τις ελεγχόμενες πηγές διανομής-διακίνησης πληροφόρησης που στην περίπτωση της Ελλάδας, ανήκουν αποκλειστικά στο Μαξίμου. Γνωστό είναι επίσης ότι σε κάθε υπουργείο, κρατικό φορέα ή επιχείρηση λειτουργούν –οργανωμένα και με συμμετοχή επαγγελματιών δημοσιογράφων– γραφεία επικοινωνίας που πλέον έχουν στόχο να χειραγωγούν και όχι να δίνουν πληροφορίες στους συντάκτες. Παράλληλα, εδώ και πολλά χρόνια οι ολιγάρχες της ενημέρωσης, με την ανοχή των συνδικαλιστικών οργανώσεων, κατήργησαν το κοινωνικό ελεύθερο ρεπορτάζ, ενώ κόπηκαν οι συνεντεύξεις Τύπου και η υποβολή ερωτήσεων. Το κενό πρωτογενούς πληροφόρησης για τα ΜΜΕ καλύπτουν πλέον τα social media, οι αναρτήσεις στο διαδίκτυο από πολίτες, φορείς, σωματεία, αλλά και από τους ίδιους τους δημοσιογράφους.
Στη Νέα Σμύρνη, το υπαγόμενο στο Μαξίμου Αθηναϊκό Πρακτορείο έστειλε την είδηση της «επίθεσης 30 ατόμων στις αστυνομικές δυνάμεις», είδηση που ανέβασε με «ρεπορτάζ» η –επίσης υπαγόμενη στο Μαξίμου– ΕΡΤ. Και στα δυο, δημόσια κατά τα άλλα, ΜΜΕ, τον έλεγχο παραγωγής ειδήσεων έχουν υποστηρικτές ή στελέχη της ΝΔ. Παράλληλα, το γραφείο Τύπου του υπουργείου έστειλε την ίδια «είδηση» στα υπόλοιπα Μέσα. Έτσι, έγινε τίτλος σε εκατοντάδες ειδησεογραφικές σελίδες στο διαδίκτυο. Δυο ώρες μετά, η ψευδής είδηση κατέρρευσε εκκωφαντικά και όσα Μέσα την αναπαρήγαγαν κατρακύλησαν ένα ακόμη σκαλί σε αξιοπιστία, άσχετα αν άλλαξαν τη ροή αργότερα. Κατέρρευσε, δε, από τις ανταποκρίσεις των δημοσιογράφων των ίδιων ΜΜΕ που βρίσκονταν στη Νέα Σμύρνη, από τις εικόνες που μετέδωσαν στα τηλεοπτικά κανάλια τους.
Δεν χρειάστηκε πολύ για να αναλάβουν δράση τα αρχικά μουδιασμένα κέντρα προπαγάνδας. Η προβολή του βίντεο όπου ακούγεται ξεκάθαρα το «πάμε να τους σκοτώσουμε», παραποιήθηκε με άτσαλο τρόπο από το Star του ομίλου Βαρδινογιάννη, την ίδια ημέρα στο Σκάι κόπηκε στον αέρα η Λ. Κανέλλη, επειδή ζητούσε την προβολή του. Την «ενημέρωση» ανέλαβαν οι επαγγελματίες της χειραγώγησης, ενώ οι ρεπόρτερ μπήκαν στο περιθώριο.
Η αποδεδειγμένη παραβίαση της δεοντολογίας σήμανε συναγερμό σε αρκετούς επαγγελματίες δημοσιογράφους, που ανοιχτά ζητούν τον διαχωρισμό τους από τους «κατασκευαστές γεγονότων». Η δημοσιογραφία στα ελληνικά μίντια κινδυνεύει πλέον να λειτουργεί ως «εκτελεστικό όργανο» κρατικών αρχών και κυβέρνησης. Στον κλάδο διακρίνεται η απαρχή μιας κρίσιμης μάχης τόσο εντός Μέσων όσο και στην ΕΣΗΕΑ και τα άλλα συνδικαλιστικά όργανα.
Η πλειοψηφία του ΔΣ στην Ένωση Συντακτών αρνήθηκε να βγάλει έστω και μια ουσιαστική καταγγελία για το σχέδιο Χρυσοχοϊδη για το μάντρωμα (φωτο)ρεπόρτερ στη διάρκεια διαδηλώσεων, στην ωμή λογοκρισία σε αναρτήσεις τους στο facebook, στην κατάφωρη παραβίαση δεοντολογίας στην επιχείρηση χειραγώγησης στη Νέα Σμύρνη. Το ψήφισμα που ανέβηκε στο Avaaz ενάντια στη λογοκρισία συγκέντρωσε περισσότερες από 320 υπογραφές επαγγελματιών στα ΜΜΕ.
Η απουσία της ΕΣΗΕΑ στα κρίσιμα γεγονότα καταδεικνύει την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης των συντακτών από τα κάτω. Τη στιγμή που διεθνείς οργανώσεις όπως οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) ή το Διεθνές Ινστιτούτου Τύπου (IPI) καταγγέλλουν παραβίαση της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα, ενσωματωμένοι σε κομματικά συμφέροντα, γραφιάδες και στελέχη μίντια δίνουν μάχη για να μην καταγγελθεί η χειραγώγηση ενημέρωσης, ΜΜΕ και δημοσιογράφων από το Μαξίμου.
