Έφη Καραχάλιου
▸Η δημόσια δήλωση της αθλήτριας Σοφίας Μπεκατώρου αρκούσε προκειμένου να ανοίξει το «κουτί της Πανδώρας» σχετικά με τα περιστατικά σεξουαλικών παρενοχλήσεων και (αποπειρών) βιασμού που αποσιωπούνται και στο χώρο του αθλητισμού. Είκοσι τρία χρόνια μετά το γεγονός, η ολυμπιονίκης κατήγγειλε δημόσια έναν παράγοντα της Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας για σεξουαλική κακοποίηση σε δωμάτιο ξενοδοχείου κατά τη διάρκεια επαγγελματικού ταξιδιού.
Η ίδια επέλεξε να μοιραστεί δημόσια την τραυματική της εμπειρία, προκειμένου να γνωστοποιηθεί το γεγονός και τελικά η μαρτυρία της ενδυνάμωσε και άλλες γυναίκες που έχουν βιώσει παρόμοιες καταστάσεις. Σε μια ψύχραιμη και ολοκληρωμένη τοποθέτηση, η Μπεκατώρου τονίζει την απουσία συναίνεσης καθ’ όλη τη διάρκεια της πράξης, υπογραμμίζοντας τον ψυχολογικό εκβιασμό και την χειριστική συμπεριφορά του κακοποιητή της. Έτσι, άλλες τέσσερις πρώην αθλήτριες έσπασαν τη σιωπή τους, συγκεκριμένα η πρώην διεθνής πολίστρια και πρωταθλήτρια του τριάθλου Μάνια Μπίκοφ και η κολυμβήτρια Ραμπέα Ιατρίδου, κατήγγειλαν ότι υπέστησαν σεξουαλική παρενόχληση από γιατρούς σε ανάρτησή τους στο facebook. Στο ίδιο κλίμα, η αθλήτρια της Ιστιοπλοΐας, Μαρίνα Ψυχογιού καταγγέλλει την σεξουαλική παρενόχληση από παράγοντα της Ομοσπονδίας ενώ η αργυρή ολυμπιονίκης, Νίκη Μπακογιάννη κατήγγειλε ότι είχε δεχτεί παρενόχληση – ανήθικη πρόταση από παράγοντα του ΣΕΓΑΣ όταν εκείνη ήταν 29 ετών.
Παράλληλα, για την υπόθεση της Μπεκατώρου ξεκινά αυτεπάγγελτη έρευνα από την Εισαγγελία Πρωτοδικών. Το όλο θέμα τιτλοφορείται από το ΜΜΕ ως ελληνικό #Metoo, προερχόμενο ωστόσο από το χώρο του αθλητισμού. Η αποκάλυψη ότι ο παράγοντας αποτελεί στέλεχος της ΝΔ, οδήγησε στην προσωρινή αναστολή της ιδιότητάς του ως μέλος μετά τη δημόσια κατακραυγή. Είναι εμετική η όποια προσπάθεια απόσπασης πολιτικής υπεραξίας από μια επιζώσα έμφυλης βίας από τα στελέχη του κυβερνητικού χώρου, πόσο μάλλον του Κυριάκου Μητσοτάκη, ειδικά αν λάβουμε υπόψη ότι η ΝΔ γνώριζε για την παραβατική συμπεριφορά του μέλους της από το Νοέμβριο και δεν έκανε τίποτα.
Ο θεσμικός σεξισμός και η θεσμική έμφυλη καταπίεση αποτελεί χώρο υπόθαλψης κακοποιητικών συμπεριφορών αλλά και δραστών έμφυλης βίας. Ο Ανδρέας Λοβέρδος προχώρησε σε ανάρτηση στήριξης της Μπεκατώρου, ενώ πριν κάποια χρόνια ο ίδιος κακοποίησε λεκτικά, διαπόμπευσε δημόσια και ενορχήστρωσε το κυνήγι ενάντια στις οροθετικές σεξεργάτριες για το «δημόσιο καλό», οδηγώντας τελικά σε αυτοκτονία δύο από αυτές. Η Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία εξέδωσε ανακοίνωση-ντροπή αμφισβήτησης του θύματος στην οποία ο βιασμός αναφέρεται ως «δυσάρεστο περιστατικό»
Η κατάπτυστη στάση του ΔΣ θα έπρεπε να οδηγήσει χωρίς περιστροφές σε παραίτηση όλων των μελών του, που επικυρώνουν και υποθάλπουν έναν κακοποιητή, που εκμεταλλεύτηκε την θέση εξουσίας ή το κύρος του.
Η άποψη «γιατί δεν μίλησε νωρίτερα» ή «τι περίμενε 23 χρόνια» υποβαθμίζει το μέγεθος του τραύματος και προσπαθεί να ανατρέψει τις εντυπώσεις, κατηγορώντας τελικά το θύμα (victim blaming) που αναγκάζεται να συμβιώσει με τον κακοποιητή του σε τοξικό κλίμα ταπείνωσης, εχθρικότητας και περιορισμού. Με τα λόγια της Μπεκατώρου: «ο Χ ουδέποτε δήλωσε μετάνοια ή άλλαξε τον τρόπο που λειτουργούσε. Με την αλλαγή της στάσης μου και την ψυχρότητά μου έγινε ειρωνικός και σε γενικές γραμμές αμφισβήτησε τις ικανότητες και τις επιδόσεις μου, σε κάθε δυνατή ευκαιρία, λέγοντας ότι οι νεότεροι αθλητές πρέπει να έχουν πλέον ευκαιρίες και όχι αυτοί των οποίων η καριέρα τους βρίσκεται στη δύση της».
Η τραυματική εμπειρία της Μπεκατώρου καταδεικνύει για ακόμη μια φορά το σύμπλεγμα των πατριαρχικών σχέσεων, που αλληλοδιαπλέκεται με πλήθος άλλων καταπιέσεων (ταξικών, φυλετικών). Είναι θετική η απόφασή της να γνωστοποιήσει το γεγονός εκμεταλλευόμενη το βήμα που έχει ως δημόσιο πρόσωπο, προκειμένου να φωτιστεί το σκοτεινό ζήτημα των σεξουαλικών παρενοχλήσεων στους χώρους εργασίας και αλλού. Τις τελευταίες ώρες πρώην φοιτήτριες του ΑΠΘ καταγγέλλουν συστηματικές παρενοχλήσεις από καθηγητή του Ιστορικού, που δίδασκε στη σχολή μέχρι το 2015. Είναι καιρός να μπει ένα τέλος στον κύκλο καταπίεσης και αυτοπεριορισμού που βιώνουν τα θύματα μέχρι να καταγγείλουν το γεγονός, στο στιγματισμό τους από άντρες που μιλούν για «εργαλειοποίηση» ή προσπάθεια για «αυτοπροβολή» και προσπαθούν συστηματικά να υποβιβάσουν την βιωματική τους εμπειρία. Τα χάσταγκ #ΜετηΣοφία, #MeToo και το σύνθημα Εγώ αδελφή μου σε πιστεύω κάνουν τον κύκλο του διαδικτύου, προκειμένου να σπάσει επιτέλους ο κύκλος της σιωπής.
