Με τον αριθμό 77102 ανεξίτηλα σταμπαρισμένο στο μπράτσο της πέθανε σε ηλικία 96 χρονών η Εσθήρ Κοέν, η γηραιότερη Γιαννιώτισσα που επέζησε από το Άουσβιτς. Η ίδια είχε πει ότι εκτός από τη ναζιστική φρίκη, ανεξίτηλη έχει μείνει στη μνήμη της η αδιαφορία και η κακία με την οποία την αντιμετώπισαν οι συμπολίτες της τόσο κατά τη σύλληψή της όσο και κατά την επιστροφή της στα χρόνια της ειρήνης.
«Όταν μας έβγαζαν από τα σπίτια μας και μας έσερναν στους δρόμους (την ίδια, τους γονείς της και τα έξι αδέλφια της) για να μας πάνε στη Γερμανία, δεν τράβηξε κανένας γείτονας ούτε το κουρτινάκι για να δει τι γίνεται…», έλεγε η Εσθήρ.
Έλληνες «χριστιανοί» είχαν καταλάβει το πατρικό της όσο εκείνη ήταν έγκλειστη στο στρατόπεδο και την εμπόδιζαν να μπει απειλώντας την ότι αφού δεν την έκαψαν οι Γερμανοί, θα την έκαιγε αυτός στο φούρνο της κουζίνας της μαμάς της!
Μάταια αναζήτησε η Εσθήρ τις δύο ραπτομηχανές Σίνγκερ, λεηλατημένες από το σπίτι της, που είχαν καταλήξει στη Μητρόπολη Ιωαννίνων και που θα της επέτρεπαν να βγάζει ένα μεροκάματο με το ράψιμο.
Το 2014 επισκέφθηκε την Εσθήρ στα Γιάννενα ο πρόεδρος της Γερμανίας Γιόακιμ Γκάουκ. Το αίτημά της προς τον Γερμανό αξιωματούχο ήταν «να δώσουν λεφτά να γραφτούν βιβλία για να διαβάζουν και να μαθαίνουν τα μικρά παιδιά ώστε να μην επαναληφθούν τέτοια εγκλήματα, γιατί δυστυχώς η ιστορία δείχνει να επαναλαμβάνεται».
Με άλλα λόγια, ο αντισημιτισμός υπήρχε και προτού τον εργαλειοποιήσουν οι Ναζί ώστε να στρέψουν το λαό ενάντια στους Εβραίους και όχι στους καπιταλιστές εκμεταλλευτές τους.
