Γιώργος Κώνστας
▸ Ξεσηκωμό στην τοπική κοινωνία των Χανίων έχουν προκαλέσει τα σχέδια της απόλυτης τουριστικοποίησης και εμπορευματοποίησης των ιστορικών κτηρίων της Μεραρχίας και της παλιάς Πρυτανείας του Πολυτεχνείου Κρήτης, στο λόφο Καστέλι στην παλιά πόλη.
Η εισβολή των αστυνομικών δυνάμεων το περασμένο Σάββατο σε ένα από τα κτήρια που εδώ και 16 χρόνια χρησιμοποιείται από τη κατάληψη Rosa Nera δεν πέρασε αναπάντητη.
Την ίδια ημέρα της εισβολής πραγματοποιήθηκαν τρεις πορείες διαμαρτυρίας, με την βραδινή ειδικά να είναι η μεγαλύτερη στην από τα πρώτα χρόνια των μνημονίων, ενώ η πολιτική και κινηματική πίεση προκάλεσε την έκδοση ψηφίσματος από το δημοτικό συμβούλιο «υπέρ του δημόσιου χαρακτήρα των κτηρίων στο λόφο Καστέλι». Νωρίς το πρωί της Πέμπτης αλληλέγγυοι στη Rosa Nera προχώρησαν στην κατάληψη του δημαρχείου Χανίων. Οι αλληλέγγυοι από μικροφώνου ανακοίνωσαν ότι έχουν κάνει κατάληψη μόνο στο κτίριο του δημαρχείου και ότι το ΚΕΠ, η Υπηρεσία Πρόνοιας και οι κοινωνικές υπηρεσίες δεν είναι υπό κατάληψη αλλά τα έκλεισε με απόφασή του ο δήμος. «Ασθμαίνοντας» η δημοτική αρχή Χανίων έσπευσε να καταθέσει πρόταση που θα συζητηθεί σε έκτακτο δημοτικό συμβούλιο για την αξιοποίηση των κτηρίων μέσω της φιλοξενίας της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Χανίων.
Τα κτήρια δόθηκαν τη δεκαετία του 1980 με συμβολικές τιμές από τα υπουργεία Άμυνας και Οικονομικών ως «προίκα» στο νεοσύστατο τότε Πολυτεχνείο Κρήτης, το οποίο επί πρυτανικής θητείας του Β. Διγαλάκη ξεκίνησε και προχώρησε τη διαδικασία ενοικίασης τους για 25 χρόνια προκειμένου να μετασκευαστούν σε ξενοδοχεία! Ένα από τα επιχειρήματα της τότε πρυτανικής αρχής ήταν η… μειωμένη χρηματοδότηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μια πολιτική που πλέον εφαρμόζει και ο ίδιος ο Β. Διγαλάκης ως αρμόδιος υφυπουργός!
Νέες μαζικές κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε Χανιά και Ηράκλειο και το Σάββατο
«Από σαράι του πασά, παλάτι του πρίγκιπα, κομαντατούρ των Γερμανών, χώρος βασανιστηρίων και φυλακίσεων την εποχή της χούντας. ο χώρος καθαγιάστηκε τα τελευταία χρόνια με την κατάληψη Rosa Nera», λέει στο Πριν ο Νίκος Μπλαζάκης, άνθρωπος του πολιτισμού που γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει στο χώρο.
«Η Rosa Nera είναι ένα χώρος ελευθεριακός, ένας χώρος σκέψης. Εδώ είχε έκφραση ο κάθε άνθρωπος, η κάθε συλλογικότητα. Προβολές, εργαστήρια λαϊκής τέχνης, εκμάθηση παραδοσιακών χορών, κατασκευές, δημιουργική απασχόληση για τα παιδιά, συναυλίες, ποιητικές βραδιές, θεατρικές παραστάσεις… Ένα πραγματικά αντιεμπορευματικό κύτταρο πολιτισμού. Και αυτό δεν άρεσε στους κάθε λογής… άρχοντες» εξηγεί ο Νίκος Μπλαζάκης.
«Εδώ δεν έχουμε με μια κατάληψη αναρχικών από τη μια και ένα κράτος δικαίου από την άλλη, που εφαρμόζει το νόμο. Έχουμε μια κατάληψη που έσωσε από την κατάρρευση ένα “άχρηστο” κτήριο και ένα κράτος που εφαρμόζει τη βία για τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου. Εξάλλου δεν κρατήθηκε ο Άδωνις και το είπε: “η κατάληψη έληξε, η επένδυση προχωράει”», επισημαίνει ο αρχιτέκτονας Γιάννης Τσουκάτος.
Όντως η Rosa Nera δεν είναι μια ακόμα κατάληψη αναρχικών αφού από τα πρώτα χρόνια της είχε συνδεθεί με τα κοινωνικά κινήματα της πόλης. Μεγάλη η συμβολή της στην αντιφασιστική δράση, αποτέλεσε καταφύγιο για μετανάστες, πρόσφυγες, άστεγους, ενώ τα μέλη της δεν έλειψαν από τους περιβαλλοντικούς αγώνες όλων των τελευταίων ετών.
«Τόσα χρόνια η κατάληψη της Rosa Nera μέσα από εκδηλώσεις, συζητήσεις, πολιτιστικά δρώμενα, έξω από τις καπιταλιστικές αγοραίες συναλλαγές, έδειξε ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, βασισμένος στην αλληλεγγύη και την αυτοοργάνωση. Αυτό δεν έγινε τυχαία, αλλά το πέτυχαν κάποιοι άξιοι άνθρωποι, όπως ο Βαρδής Τσουρής, που άνοιξαν τις πόρτες της κατάληψης, ξέφυγαν από τα στενά ιδεολογικά όρια και δημιούργησαν τις συνθήκες ενός διαλόγου μέσα στο κίνημα. Η κατάληψη είχε ξεπεράσει κατά πολύ το εύρος της αναρχικής ιδεολογίας. Αυτό εξάλλου φάνηκε από τις συγκεντρώσεις-διαδηλώσεις συμπαράστασης, που γίνονται αυτές τις μέρες», τονίζει ο Γ. Τσουκάτος.
Είναι χαρακτηριστικό πάντως ότι ακόμα και πολίτες και συλλογικότητες που δεν συμφωνούν με την κατάληψη, έχουν κινητοποιηθεί το προηγούμενο διάστημα εκδίδοντας ψηφίσματα και καταθέτοντας προτάσεις ενάντια στην κατασκευή ξενοδοχείου και υπέρ του δημόσιου χαρακτήρα των κτηρίων ζητώντας την αξιοποίηση τους για εκπαιδευτικές και πολιτιστικές ανάγκες.
«Η “τάξη και ασφάλεια” είναι το μόνο δόγμα που η κυβέρνηση της ΝΔ φαίνεται πως ακολουθεί απαράβατα. Ενώ όλη η κοινωνία συζητά για την έκβαση της πανδημίας και τα ανύπαρκτα μέτρα σε υγειονομικό και κοινωνικό επίπεδο, η κυβέρνηση εν μέσω θέρους κορυφώνει το κρεσέντο αυταρχικότητας ενάντια σε χώρους του κινήματος», επισημαίνει σε ανακοίνωση της η νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση (νΚΑ). Παράλληλα, θυμίζει πως στην τακτική «σοκ και δέος» που εγκαινίασε η κυβέρνηση Σαμαρά και συνέχισαν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και τώρα της ΝΔ «οι εκκενώσεις των κτηρίων είναι μέρος μια επίθεσης συνολικής και μεθοδευμένης. Έχουν πολλαπλό ρόλο και στόχο. Επιδιώκουν μια επίδειξη δύναμης στο ακροδεξιό κοινό της ΝΔ που διαρρέει μετά και την κατάρρευση του success story διαχείρισης της κρίσης του covid-19 και αποπροσανατολισμό από την κοινωνική εξαθλίωση που έρχεται {…} Δεν έχουν καμία λαϊκή νομιμοποίηση οι δυνάμεις της καταστολής να εισβάλλουν σε χώρους του Πολυτεχνείου Κρήτης. Αυτοί οι χώροι ανήκουν στις φοιτήτριες και στους φοιτητές του ιδρύματος, στην μαχόμενη ακαδημαϊκή κοινότητα και στον λαό των Χανίων και όχι σε τσιφλικάδες πρυτάνεις, που εξαγοράζουν τις θέσεις τους με βουλευτικά έδρανα».
Άμεση ήταν η παρέμβαση και της περιφερειακής κίνησης Ανυπόταχτη Κρήτη που στηλιτεύει τη συνεχιζόμενη τουριστικοποίηση του ιστορικού κέντρου των Χανίων. Μια πρακτική «που δεν ανέχεται οποιαδήποτε δραστηριότητα στο εσωτερικό της, που απομακρύνει από τον πυρήνα της τους μόνιμους κάτοικους, που διαμορφώνει τη πόλη σε μια τουριστική χαβούζα παροχής υπηρεσιών χωρίς ιστορία, χωρίς μνήμη, χωρίς δημιουργία και αντίσταση. Χαρακτηριστικό των παραπάνω είναι η στόχευση για μετατροπή του κτηρίου σε κάτι πρωτότυπο για την πόλη των Χανίων: ένα ξενοδοχείο». Την προσπάθεια αποπροσανατολισμού που επιχειρεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη πλήττοντας κοινωνικούς χώρους καταγγέλλει και η Ανταρσία στα Χανιά, παράταξη στο δήμο Χανίων. «Η αθλιότητα τους δεν έχει τέλος. Μπροστά στα πολλαπλά πολιτικά αδιέξοδα που έχει βρεθεί η κυβέρνηση, επιχειρούν να συσπειρώσουν ξανά τη δεξιά πολυκατοικία χρησιμοποιώντας την καταστολή απέναντι στις αντιστάσεις», σημειώνει μεταξύ άλλων.
Σε κάθε περίπτωση τα ιστορικά κτήρια στο λόφο Καστέλι που αποτελούν νεότερα μνημεία καθώς κατασκευάστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα δεν θα παραδοθούν τόσο εύκολα στο τουριστικό κεφάλαιο.
