Μια μίνι σειρά που προβάλλεται στο Νetflix, με επίκεντρο το μεγάλο κοινωνικό ζήτημα της εποχής μας, την ανεργία, και με βαρύ πυροβολικό έναν πρώην άσο του γηπέδου, τον Ερίκ Καντονά.
Μαριάννα Τζιαντζή
Oι Απάνθρωποι Πόροι (Dérapages ή Ιnhuman Resources) είναι μια νέα γαλλική μίνι σειρά έξι επεισοδίων του Netflix. Εδώ τα ατού είναι δύο: αφενός το ότι ένα ψυχαγωγικό προϊόν ασχολείται με σοβαρότητα με το μεγαλύτερο ίσως κοινωνικό πρόβλημα της εποχής μας, την ανεργία, και αφετέρου ότι πρωταγωνιστής της σειράς είναι ένας πρώην σταρ –για την ακρίβεια «βασιλιάς»– του ποδοσφαίρου, ο Ερίκ Καντονά, που ανταποκρίνεται θαυμάσια σε αυτόν το ρόλο. Επιπλέον, καθώς η πανδημία δικαιολόγησε και επιτάχυνε δεκάδες εκατομμύρια απολύσεις σε όλο τον κόσμο, η σειρά αποκτά μια ιδιαίτερη επικαιρότητα.
Ο κεντρικός χαρακτήρας, ο 57χρονος Αλέν, πρώην στέλεχος επιχειρήσεων, ειδικευμένος στους «ανθρώπινους πόρους», δηλαδή στη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, είναι εδώ κι 7 χρόνια άνεργος, καθώς η εταιρεία του προχώρησε σε περικοπές. Συντηρείται χάρη στο μισθό της γυναίκας του, κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του και εργάζεται προσωρινά σε μια αποθήκη για 560 ευρώ το μήνα μικτά. Όταν σκύβει για διαβάσει την ετικέτα σε ένα χαρτοκιβώτιο, τρώει μια κλοτσιά στον πισινό από τον προϊστάμενό του επειδή τάχα τεμπελιάζει. Όμως ο Αλέν, αγνοώντας τη βιβλική εντολή, δε στρέφει και το άλλο μάγουλο, αλλά βαρά μια γερή κουτουλιά στον επιστάτη, στέλνοντάς τον για δυο μέρες στο νοσοκομείο — κάτι παρόμοιο είχε κάνει και ο ποδοσφαιριστής Καντονά το 1995, όταν μεγαλουργούσε με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, απαντώντας στο ρατσιστικό σχόλιο ενός φιλάθλου. Κι από εδώ αρχίζει η –ακόμα μεγαλύτερη– κατρακύλα. Σαν από μηχανής θεός, του προσφέρεται μια ευκαιρία να προσληφθεί σε ένα βιομηχανικό κολοσσό. Εδώ δεν αρκεί να υποβάλει το βιογραφικό του και να περάσει από συνέντευξη (ή από διαδοχικές συνεντεύξεις όπως συνηθίζεται), αλλά πρέπει να συμμετάσχει σε ένα «παιχνίδι ρόλων», ένα είδος ριάλιτι, μια τεχνητή κατάσταση ομηρίας, ώστε να επιδείξει τις ικανότητές του στη διαχείριση κρίσεων, όπως η προβλεπόμενη απόλυση 1.500 εργαζομένων της εταιρείας από ένα εργοστάσιό της.
Ο Αλέν «τσιμπάει» και, γαντζωμένος στην ελπίδα να βρει δουλειά, είναι αποφασισμένος να κάνει τα πάντα. Όταν όμως ανακαλύπτει ότι ο ίδιος είναι πιόνι σε ένα παιχνίδι που τον υπερβαίνει, θα γίνει από θύμα θύτης, θα σχεδιάσει και θα εφαρμόσει τους δικούς του κανόνες. «Η ανεργία είναι βία», θα πει αργότερα και «όποιος ψάχνει για δουλειά, είναι σε πόλεμο, οι νικητές επιβιώνουν, οι άλλοι ψοφάνε». Από επεισόδιο σε επεισόδιο, οι Απάνθρωποι Πόροι μεταλλάσσονται: από κοινωνικό και υπαρξιακό δράμα σε εταιρικό θρίλερ, σε οικογενειακό δράμα, σε θρίλερ φυλακής και τέλος σε δικαστικό θρίλερ και αντικαπιταλιστικό μανιφέστο, ικανοποιώντας τα γούστα κάθε θεατή. Ο Αλέν είναι ο άνεργος που αρνείται το ρόλο του «κακομοίρη». Αντεπιτίθεται. Σε ατομική βάση και σύμφωνα με τα κλασικά μοντέλα της μυθοπλασίας, αλλά το κάνει με πειστικότητα. Το σύστημα τον καταδικάζει λόγω της παραβατικής του συμπεριφοράς –που δεν εξαντλείται στην «κουτουλιά» αλλά έχει πλούσια συνέχεια– και, όπως διαπιστώνουμε, το ζήτημα δεν αφορά «έναν» παραβατικό άνεργο αλλά και το λεγόμενο «κοινωνικό συμβόλαιο» στο οποίο επί 40 χρόνια ο Αλέν υπάκουε: του ζήτησαν να σπουδάσει, να κάνει καριέρα, να κάνει παιδιά, να τα μορφώσει, να αγοράσει σπίτι με δάνειο, να είναι νομοταγής πολίτης. Όλα αυτά τα έκανε. Στα 50 του χρόνια, το σύστημα τον απέκλεισε, τον πέταξε έξω, όπως πέταξε στα σκουπίδια το «δικό του» κοινωνικό συμβόλαιο. Το σύμπαν του Αλέν γκρεμίζεται συθέμελα. Και να ‘ταν μόνο ο Αλέν…
«Όποιος ψάχνει για δουλειά, είναι σε πόλεμο. Οι νικητές επιβιώνουν. Οι άλλοι ψοφάνε».
Ο Αλέν δεν είναι «γλυκούλης». Δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο φιλανθρωπίας. Είναι χειριστικός, οξύθυμος, πληγώνει τα αγαπημένα του πρόσωπα χωρίς να είναι αυτή η πρόθεσή του. Όταν τα βράδια αργεί να γυρίσει σπίτι, επειδή ντρέπεται να πει στη γυναίκα του ότι μοιράζει φυλλάδια για πίτσες, δικαιολογείται ότι έπαιζε χαρτιά με φίλους και ότι «πέρασε καλά». Όταν κάποιος του δίνει συγχαρητήρια επειδή, αν και μεγάλης ηλικίας, επιμένει να ψάχνει για δουλειά, στέλνοντας βιογραφικά κ.λπ., του απαντά ότι απλώς κάνει ό,τι κάνει κι ένας σκύλος που τον βγάζουν βόλτα: κατουρά σε κάθε γωνία. Η σειρά βασίζεται στο μυθιστόρημα Cadres Noirs του βραβευμένου με Γκονκούρ Πιέρ Λεμέτρ, του οποίου επτά βιβλία έχουν εκδοθεί και στην Ελλάδα κι έχουν αποσπάσει πολύ θετικές κριτικές. Με λίγα λόγια, οι Απάνθρωποι Πόροι είναι μια πολιτική σειρά, με αντικαπιταλιστικές αιχμές, παρόλο που κάποιες στιγμές ρητορείας –πολύ σύντομες– θυμίζουν τον αθάνατο Νίκο Φώσκολο. Αξίζει να την δούμε και για την καθηλωτική ερμηνεία του Καντονά, ο οποίος εδώ δεν χρησιμοποιείται απλώς σαν «κράχτης» αλλά δίνει όγκο και πνοή στον ήρωα που υποδύεται. https://www.youtube.com/watch?v=8B7V3nIl8rs
