Μπάμπης Συριόπουλος
▸ Οι επιχειρήσεις ενισχύονται με κονδύλια, με φτηνή και ελαστική εργασία, κρατώντας όμως τα κέρδη τους
Η νέα κανονικότητα παίρνει σάρκα και οστά σιγά- σιγά. Η κυβέρνηση, με το διάγγελμα Μητσοτάκη στις 20 Μαΐου, έχει χαράξει τις βασικές γραμμές των «έκτακτων» δανειοδοτήσεων, με κρατική εγγύηση, για τις επιχειρήσεις, τη διευκόλυνσή τους στην καθιέρωση μερικής απασχόλησης με δημόσιο χρήμα και τη μείωση αποδοχών για τους εργαζομένους. Με συνέντευξη στις 25 Μαΐου στο Star, ο πρωθυπουργός περιέγραψε το «νέο ΕΣΥ» και τη στενή συνεργασία του με τον ιδιωτικό τομέα. Όπως είπε, «το Δημόσιο μπορεί […], αντί να αγοράζει το ίδιο μηχανήματα, να αγοράζει υπηρεσίες». Το νοσοκομείο που οραματίζεται ο πρωθυπουργός είναι δημόσιο απ’ έξω και με νοικιασμένα και χρυσοπληρωμένα ιδιωτικά ακτινολογικά μηχανήματα και τομογράφους από μέσα. Στη δήλωσή του στη Real News (24/5) τόνισε ότι «η κυβέρνηση αντί να μοιράζει επιδόματα ανεργίας, ενισχύει την εργασία», δηλαδή απαλλάσσει την εργοδοσία από μισθολογικά έξοδα. Το σκεπτικό των κυβερνητικών μέτρων μπορούμε να εντοπίσουμε παρακάτω στην ίδια δήλωση: «Η Πολιτεία, συνεπώς, έχει κάνει το καθήκον της. Παρέχει ευελιξία στους εργοδότες και οικονομική κάλυψη στους εργαζόμενους. Προσωπικά περιμένω, τώρα και από τους επιχειρηματίες, ιδίως του Τουρισμού, να ανταποκριθούν και να ανοίξουν τις εγκαταστάσεις τους. Τους ενθαρρύνω να δράσουν. Γιατί έχουν κι αυτοί το δικό τους μερίδιο κοινωνικής ευθύνης». Το καθήκον της Πολιτείας είναι να «καλύπτει» τους επιχειρηματίες στη μισθοδοσία τους. Ποιο είναι το καθήκον των επιχειρηματιών, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό; Η κοινωνική τους ευθύνη είναι να ανοίξουν τις επιχειρήσεις τους· τέτοια θυσία για το σύνολο! Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει, επίσης, γενναία κάλυψη μισθοδοσίας για επιχειρήσεις, κρατικά εγγυημένα δάνεια και επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών. Βέβαια, προβλέπει και «Εισόδημα Έκτακτης Ανάγκης» έως και 400 ευρώ το άτομο, σε μια προσπάθεια επίδειξης κοινωνικού προσώπου. Ο Αλέξης Τσίπρας, παρουσιάζοντας το σκεπτικό της πρότασης, έβαλε στο κέντρο τη «στήριξη των θέσεων εργασίας» και συνέχισε λέγοντας: «Στηρίζουμε τις επιχειρήσεις, με προϋπόθεση όμως τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και των σχέσεων εργασίας στο καθεστώς που ήταν πριν από την κρίση». Η χρηματοδότηση στηρίζεται επίσης στην ΕΕ. Γι’ αυτό και υποστήριξε τη γαλλογερμανική πρόταση «παρά τις αδυναμίες της, προσδοκώντας τη μεγαλύτερη δυνατή στήριξη της ελληνικής οικονομίας από ευρωπαϊκά κονδύλια». Και στις δύο (παρόμοιες) κατευθύνσεις –κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ– λείπει κάθε αναφορά σε φορολόγηση του κεφαλαίου, πρώτα απ’ όλα του μεγάλου, κάθε συζήτηση για τις επιχειρήσεις με έδρα παραδείσια νησιά. Η κοινωνική ευθύνη δεν αφορά στα συσσωρευμένα υπερκέρδη των προηγούμενων ετών. Καμιά επιχείρηση δεν αποκλείεται για τέτοιους λόγους από τις κυβερνητικές ενισχύσεις, σε κανένα από τα δύο σχέδια. Τα σούπερ μάρκετ αύξησαν τα έσοδά τους κατά 30,7% το διάστημα 24/2 ως 12/4 του 2020 σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό. Κατά το 2018, οι 500 πιο κερδοφόρες ελληνικές εταιρείες είχαν δηλωμένα κέρδη 12 δισ. ευρώ. Οι τράπεζες, τέσσερις φορές ανακεφαλαιοποιημένες, σημείωσαν το 2019 κέρδη 1,5 δισ. ευρώ μόνο από τις ληστρικές προμήθειες που επιβάλλουν στους πολίτες για τις συναλλαγές τους. Ο Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στο Mega, δήλωσε: «Το μείζον που προσπαθεί η κυβέρνηση είναι να χάσουμε δίκαια όλοι από λίγο». Τι σημαίνει λίγο ή πολύ για ένα εφοπλιστή σε σύγκριση με έναν εργαζόμενο με το βασικό μισθό; Τα αστικά κόμματα εξουσίας έχουν ανάγει τις επιχειρήσεις σε κέντρο της κοινωνικής οργάνωσης και του κράτους «πρόνοιας». Ο νέος κρατικός παρεμβατισμός που συνενώνει νεοφιλελεύθερους και νεοκεϋνσιανούς, αντί να φορολογεί ή να κρατικοποιεί τις επιχειρήσεις, τις ενισχύει με κάθε τρόπο. Εργαζόμενοι, άνεργοι, νεολαία ενισχύονται μόνο ως παραγωγικά εξαρτήματα των εταιρειών ή σαν καταναλωτές των προϊόντων τους («ενίσχυση της ζήτησης»), ποτέ αυτοτελώς. Η νέα οικονομική κρίση και ταυτόχρονη επίθεση στα δικαιώματα της εργατικής τάξης έχει προκαλέσει ήδη αγωνιστικά σκιρτήματα. Οι κινητοποιήσεις των εκπαιδευτικών και των μαθητών ενάντια στο νόμο για την εκπαίδευση και τις κάμερες στις αίθουσες, τα συλλαλητήρια των ξενοδοχοϋπαλλήλων στην Κέρκυρα και του συνδικάτου επισιτισμού-τουρισμού στο Σύνταγμα την Πέμπτη, οι κινητοποιήσεις των υγειονομικών, τα κινήματα για την προστασία του περιβάλλοντος σε πανελλαδικό επίπεδο, οι απεργίες στη ΛΑΡΚΟ και οι αγώνες ενάντια σε απολύσεις είναι τα μέχρι τώρα δείγματα. Ξεχωριστή θέση έχουν οι νεολαιίστικες κινητοποιήσεις για τη δημόσια χρήση των πλατειών, καθώς και το κίνημα αλληλεγγύης στον Βασίλη Δημάκη. Η σύγκρουση για το ποιος θα πληρώσει το κόστος της νέας κρίσης έχει ήδη ξεκινήσει. Το επόμενο ραντεβού των εργαζόμενων στον επισιτισμό-τουρισμό είναι στις 4/6, στις 3/6 είναι το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο και στις 16/6 σταθμός αγωνιστικής απεργιακής δράσης με κέντρο την υγεία. Παράλληλα, ετοιμάζεται πανελλαδικά μια σειρά κινητοποιήσεων γύρω από την 5η Ιούνη, παγκόσμια μέρα για το περιβάλλον.
Οι πρώτες εργατικές-λαϊκές αντιστάσεις να συνενωθούν σε ποτάμι ανατροπής
Ο στρατηγικός χαρακτήρας της επίθεσης του κεφαλαίου επιβάλλει την ενοποίηση των αγώνων σε ένα μεγάλο λαϊκό ποτάμι ανατροπής των σχεδίων του. Σημαντικός σταθμός, από αυτήν την άποψη, είναι η μεθαυριανή σύσκεψη των σωματείων του μπλοκ της φετινής Πρωτομαγιάς για την οργάνωση της συνολικής απάντησης του εργατικού κινήματος με απεργιακή μάχη. Τα κυβερνητικά μέτρα και η συναίνεση των αστικών κομμάτων δεν περιορίζονται μόνο στην οικονομική σφαίρα, έχουν ιδεολογικές προϋποθέσεις, τις οποίες, με τη σειρά τους, παγιώνουν και αναπαράγουν. Δεν μπορεί ως φυσικό κέντρο της κοινωνίας να αναγνωρίζονται οι επιχειρήσεις με τα ανθρώπινα εξαρτήματά τους. Το εργατικό κίνημα οφείλει να αναδείξει το πραγματικό κέντρο, τον εργαζόμενο άνθρωπο.
