Ανάλυση: Γιώργος Παυλόπουλος
Κορονοϊός, το «ατύχημα» που όλοι περίμεναν
Με απώλειες που έφτασαν ή και ξεπέρασαν το 30% από την Δευτέρα ως την Πέμπτη και παρά την προσωρινή ανακούφιση που έσπευσαν να προσφέρουν οι κεντρικές τράπεζες, πολλοί κάνουν λόγο για το σκάσιμο της «φούσκας» που μεγάλωνε επί χρόνια. Κι αυτό, όπως έχει αποδείξει η προηγούμενη εμπειρία, θα επιδιωχθεί να οδηγήσει σε νέα βίαιη ανακατανομή και των συσχετισμών πλούτου υπέρ του κεφαλαίου.
Αταξικός ο ιός, ταξική η κρίση
Οι ειδήσεις για τα κρούσματα του κορονοϊού σε επώνυμους –από τον Μαρινάκη, τον πρωθυπουργό του Καναδά και υπουργούς αρκετών κυβερνήσεων στην Ευρώπη, μέχρι γνωστούς αθλητές, τον Τομ Χανκς και εγχώριους τηλεαστέρες– απέδειξαν ότι ο COVID-19 δεν κάνει διακρίσεις και χτυπά δίχως να υπολογίζει ούτε την τσέπη ούτε την κοινωνική τάξη. Η διαρκής και δυσανάλογη προβολή αυτών των ειδήσεων από τα περισσότερα ΜΜΕ, όμως, δεν είναι εξίσου ορθολογική, αντικειμενική και αταξική. Διότι στόχος της, όπως και των σχετικών δηλώσεων από κυβερνήσεις και πρόσωπα ολόκληρου του αστικού πολιτικού φάσματος, είναι να μας πείσουν πως «αυτή την κρίση θα την περάσουμε όλοι μαζί, ενωμένοι». Για την ακρίβεια, «και αυτή την κρίση», όπως υπονοούν ότι έγινε και με τις προηγούμενες, με πιο πρόσφατη εκείνη του 2008 που, επί της ουσίας, συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Όλοι μαζί, λοιπόν, λαός και Κολωνάκι. Κάτι που σημαίνει ότι εάν κρασάρουν τα δημόσια συστήματα υγείας, όπως σχεδόν έχει συμβεί στην Ιταλία και απειλείται να γίνει και σε άλλες χώρες, δεν θα βρίσκουν κρεβάτι στις ΜΕΘ ούτε οι φτωχοί ούτε οι πλούσιοι. Ότι εάν οι επιχειρήσεις αρχίσουν να απολύουν μαζικά, να καθυστερούν τις μισθοδοσίες ή να επιβάλουν εκ περιτροπής εργασία θα χάσουν και οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι. Ότι τα τρισ. που εξανεμίζονται στα χρηματιστήρια θα λείψουν και από τους λαούς, όπως ακριβώς από τον Γκέιτς ή τον Μπέζος. Όπως επίσης και ότι εάν η αμερικανική Fed, η ευρωπαϊκή ΕΚΤ και άλλες κεντρικές τράπεζες αρχίσουν να τυπώνουν χρήμα, αυτό θα αφορά εξίσου και το κεφάλαιο και τη δική μας τσέπη.
Βρε λέτε να έχουν δίκιο
Ο πόλεμος στις αγορές έχει βαθιές αιτίες
Εδώ και πολλούς μήνες, αν όχι τα 2-3 τελευταία χρόνια, ο καμβάς των περισσότερων αναλύσεων που αφορούσαν τις «διεθνείς αγορές» ήταν ο εξής: Πότε θα συμβεί το «ατύχημα» το οποίο θα αποτελέσει την αφορμή για να σκάσει η φούσκα που είχε δημιουργηθεί και συνέχιζε να μεγαλώνει ανεξέλεγκτα, τροφοδοτούμενη από την παρασιτική ανακύκλωση ασύλληπτων σε μέγεθος κεφαλαίων — τα οποία, σε μεγάλο βαθμό, είχαν σωρευτεί κατά την προηγούμενη φάση της κρίσης και την αθρόα εκτύπωση χρήματος εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών.
Μέχρι σήμερα, η αλήθεια είναι πως τίποτα δεν είχε σταθεί ικανό να αποτελέσει αυτή την αφορμή. Ούτε οι αλλεπάλληλες γεωπολιτικές κρίσεις, ούτε οι πολιτικοί «σεισμοί», ούτε οι φυσικές καταστροφές. Τα σύνεφα που σωρεύονταν ξαφνικά έμοιαζαν να διαλύονται σχετικά σύντομα και εύκολα, κάνοντας πολλούς να υποστηρίζουν –έστω και εμμέσως– ότι οι αγορές και εν γένει ο καπιταλισμός είχαν ανακαλύψει το ελιξήριο της αέναης νιότης και ανάπτυξης. Χρειάστηκε ένας… κορονοϊός για να φέρει τα πάνω-κάτω, για να κάνει τα επιτελεία του κεφαλαίου και των αστικών κρατών να σημάνουν συναγερμό.
Δεν είναι και μικρό πράγμα, φυσικά, το «αιματοκύλισμα» που σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα. Από την Δευτέρα ως την Πέμπτη, για του λόγου το αληθές, οι δείκτες στα χρηματιστήρια Ευρώπης και Αμερικής έφτασαν να υποχωρούν κατά περίπου 30% (40% στην Ιταλία) έναντι των υψηλών τους, μέσα σε ένα πανικό πωλήσεων. Παρά δε το γεγονός ότι την Παρασκευή το κλίμα έδειξε να αντιστρέφεται, μετά τη χείρα βοηθείας των κεντρικών τραπεζών, όλα δείχνουν ότι αυτό θα είναι προσωρινό, καθώς οι αιτίες είναι βαθύτερες και δομικές. Αυτό ισχύει, μάλιστα, και για την αντίδραση των μεγάλων «παικτών» σε αυτή τη συγκυρία, η οποία ουσιαστικά υπαγορεύτηκε από τις ανάγκες του σκληρού ανταγωνισμού μεταξύ τους.
Για παράδειγμα, ο ανοιχτός πόλεμος που ξέσπασε ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία, τη Ρωσία, αλλά και τις ΗΠΑ γύρω από τις τιμές του πετρελαίου, με αλλεπάλληλα χτυπήματα κάτω από τη μέση, ήταν φανερό ότι εκκολαπτόταν εδώ και καιρό και απλώς βρήκε την ευκαιρία να εκδηλωθεί με τον κορονοϊό, καθώς υπάρχει μεγάλο ζήτημα με την ανακατανομή της πίτας σε διεθνές επίπεδο. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την «ανεξήγητη και ξαφνική» απόφαση του Τραμπ να κλείσει τις πύλες της χώρας του σε όλους τους Ευρωπαίους για ένα μήνα, η οποία έσπρωξε τα χρηματιστήρια ακόμη περισσότερο στον γκρεμό. Πολύ απλά, διότι υπηρετεί (έστω και στρεβλά) μια γενικότερη στρατηγική, η οποία θέλει να δώσει ένα μάθημα στην ΕΕ, οικοδομώντας παράλληλα προνομιακές σχέσεις με τις δύο χώρες που εξαιρέθηκαν: Την –άρτι αποχωρήσασα– Βρετανία και την Ιρλανδία, όπου έχουν την έδρα τους πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις.
Τίποτα, βλέπετε, δεν είναι τυχαίο.
