Μέλος του σωματείου εργαζομένων στα τηλεφωνικά κέντρα και μέλος της Πολιτικής Οργάνωσης (Organizata Politike, Αλβανία)
Ο συνομιλητής μας εργάζεται και πρωταγωνιστεί στους αγώνες σε έναν κλάδο ιδιαιτέρως δυναμικό, ο οποίος συνεισφέρει το 7% του ΑΕΠ της Αλβανίας. Μας τονίζει τις ριζικές διαφορές ανάμεσα
στην «Αλληλεγγύη» και τα παραδοσιακά εργοδοτικά και κρατικοδίαιτα σωματεία της χώρας και την ελπίδα που δημιουργεί η ανεξάρτητη συνδικαλιστική δράση για τους εργαζόμενους σε όλους τους κλάδους, κυρίως κλωστοϋφαντουργία και εξορύξεις.
Συνέντευξη στον Παναγιώτη Ξοπλίδη
▶ Πότε και πώς δημιουργήθηκε το Σωματείο Εργαζόμενων στα τηλεφωνικά κέντρα (call centers);
Το σωματείο «Αλληλεγγύη» δημιουργήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2019, μετά από 8 μήνες υπόγειας δουλειάς με εργαζόμενους από διαφορετικές εταιρίες του κλάδου. Μία ομάδα από δύο οργανωτές συναντιόταν με τον καθένα εργαζόμενο ξεχωριστά και του μιλούσαν για την αναγκαιότητα της ύπαρξης ενός σωματείου. Αφού κατάφεραν να βρουν κάποιους ανθρώπους που ήταν θετικοί, κανόνιζαν συναντήσεις μεταξύ των εργαζόμενων, ώστε αυτοί να γνωριστούν και έπειτα δημιουργούνταν επιτροπές. Η συμμετοχή στην αρχή ήταν χαμηλή, οπότε αποφασίσαμε να διοργανώσουμε εκδηλώσεις –«γνώρισε το σωματείο»– με φυλλάδια και μιντιακές εκστρατείες. Έκτοτε, το σωματείο δυναμώνει κάθε μέρα.
▶ Ποια είναι η κατάσταση για τους εργαζόμενους στα τηλεφωνικά κέντρα στην Αλβανία;
Στην Αλβανία υπάρχουν περίπου 30.000 εργαζόμενοι στον κλάδο. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι φοιτητές/τριες από 18 μέχρι 25 χρονών. Ο κλάδος προσφέρει σχετικά υψηλές αμοιβές. Οι μισθοί είναι διπλάσιοι ή τριπλάσιοι από τον κατώτερο μισθό που ορίζει ο νόμος (230 ευρώ) και αυτός είναι ένας παράγοντας που κάνει τη δουλειά μας λίγο πιο δύσκολη, γιατί οι άνθρωποι σκέφτονται πιο βραχυπρόθεσμα και μόνο για τα χρήματα. Ο κλάδος ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια στην Αλβανία και τώρα υπάρχουν τα πρώτα σημάδια ασθενειών που σχετίζονται με αυτή τη δουλειά. Οι εργαζόμενοι τεινουν να αντιμετωπίζουν την απασχόληση στα τηλεφωνικά κέντρα ως προσωρινή, αλλά από ό,τι έχουμε δει μέχρι στιγμής πολλές φορές εγκλωβίζονται εκεί ακόμα και για 10 χρόνια. Έτσι, αρχίζουν να υποφέρουν από ασθένειες όπως απώλεια ακοής, χρόνιους πόνους στη μέση και προβλήματα με τα μάτια. Στην Αλβανία δεν υπάρχει νομοθεσία που να ρυθμίζει την εργασία στα τηλεφωνικά κέντρα, με αποτέλεσμα οι παραπάνω ασθένειες να μην αναγνωρίζονται καν ως σχετιζόμενες με την εργασία. Ο βραχυπρόθεσμος στόχος μας ως σωματείο είναι να πετύχουμε συλλογικές διαπραγματεύσεις με τα μεγαλύτερα τηλεφωνικά κέντρα στην Αλβανία και στη συνέχεια να επιδιώξουμε κλαδικές συλλογικές συμβάσεις. Μακροπρόθεσμα, θέλουμε να πιέσουμε να εφαρμοστεί μια νομοθεσία που να αναγνωρίζει την εργασία εκεί ως επάγγελμα που προκαλεί ασθένειες, να απαιτήσουμε πρώιμη συνταξιοδότηση, υψηλότερους μισθούς κλπ.
▶ Ποια είναι η διαφορά αυτού του σωματείου με την τωρινή κατάσταση των «επίσημων» σωματείων στην Αλβανία;
Η διαφορά ξεκινάει από το καταστατικό μας. Κάθε σημαντική απόφαση λαμβάνεται δημοκρατικά από όλα τα μέλη. Το διοικητικό συμβούλιο του σωματείου παίρνει μόνο οργανωτικές αποφάσεις και ο πρόεδρος δεν έχει καμία εξουσία στη λήψη των αποφάσεων. Για να εκλεγεί στο συμβούλιο του σωματείου ή ως πρόεδρος ένα μέλος πρέπει να δουλεύει σε τηλεφωνικό κέντρο. Τα «επίσημα» σωματεία κάνουν εκλογές με έναν μόνο υποψήφιο, απλά για να δηλώνουν επισήμως ότι υπήρξαν εκλογές. Οι πρόεδροί τους ήταν πρόεδροι από… πάντα. Έχουν χάσει την επαφή με τους εργαζόμενους. Όλες οι συλλογικές διαπραγματεύσεις γίνονται κάτω από το τραπέζι με την εργοδοσία χωρίς την παρουσία των εργαζόμενων. Υπάρχουν περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στην κλωστοϋφαντουργία, όπου εργάτες δεν ξέρουν καν ότι είναι μέλη σωματείο, αλλά εξακολουθούν να πληρώνουν εισφορές.
▶ Θα μπορούσε το σωματείο σας να γίνει παράδειγμα για μια διαφορετικού τύπου οργάνωσή τους;
Οι εργαζόμενοι στην Αλβανία είναι κακοπληρωμένοι και τους μεταχειρίζονται σαν σκλάβους. Οι τρεις μεγαλύτεροι κλάδοι που έχουμε είναι τα τηλεφωνικά κέντρα, η κλωστοϋφαντουργία και η βιομηχανία των εξορύξεων μετάλλων. Ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας είναι ο χειρότερος, υπάρχει πολύ μεγάλο ποσοστό «μαύρης» εργασίας, οι άνθρωποι δουλεύουν ανασφάλιστοι και με χαμηλούς μισθούς και δεν γνωρίζουν αν θα είναι στη δουλειά την επόμενη ημέρα. Ο κλάδος των εξορύξεων έχει εμπειρία στον συνδικαλισμό, αλλά τα «επίσημα» σωματεία δεν εκπροσωπούν τους εργαζόμενους πλέον. Πρακτικά, το σωματείο «Αλληλεγγύη» είναι το πρώτο ανεξάρτητο σωματείο στην Αλβανία τα τελευταία 80 χρόνια και μετά την ίδρυσή του δημιουργήθηκαν άλλα 4 παρόμοια. Σιγά σιγά οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι μόνο μέσα από την οργάνωση και τη συλλογική δράση μπορούν να λύσουν τα πραγματικά προβλήματα.
▶ Τι συμβαίνει στα ορυχεία της Μπουλκίζα;
Οι μεταλλωρύχοι στην Μπουλκίζα έφυγαν από το παλιό τους σωματείο πρόσφατα και ίδρυσαν το νέο ανεξάρτητο «Σωματείο Μεταλλωρύχων του Ορυχείου Χρωμίου Μπουλκίζα». Το «επίσημο» σωματείο, μαζί με την εταιρία, απειλούσε για μήνες τους μεταλλωρύχους να μην οργανωθούν και να μην φτιάξουν καινούργιο σωματείο, αλλά εκείνοι κατάφεραν και το δημιούργησαν. Μόλις πέντε μέρες δε μετά την ανακοίνωση ίδρυσης του σωματείου, ο πρόεδρός του απολύθηκε από τη δουλειά του στην εταιρία. Από τότε βρίσκονται σε απεργία, απαιτώντας την άμεση επιστροφή του στη δουλειά και το σταμάτημα των απειλών στους εργάτες που θέλουν να συνδικαλιστούν.
▶ Ο πολυεθνικός κλάδος των τηλεπικοινωνιών ανθεί, έχοντας τις χειρότερες εργασιακές συνθήκες. Μπορεί αυτό να αποτελέσει μια ευκαιρία για διεθνιστικές εργατικές πρωτοβουλίες;
Ναι, θα μπορούσε να είναι μεγάλη ευκαιρία για διεθνιστικές εργατικές πρωτοβουλίες, ειδικά στον τομέα των τηλεφωνικών κέντρων. Οι ίδιες εταιρίες δρουν παγκόσμια, οπότε αν καταφέρουμε να έχουμε σωματεία σε διαφορετικές χώρες για την ίδια εταιρία και ασκήσουμε πιέσεις οργανωμένα, οι φωνές μας θα ακουστούν πιο πολύ. Ο αγώνας είναι κοινός και διεθνής.
▶ Ως μέλος και της Πολιτικής Οργάνωσης (Organizata Politike), ποιοι είναι οι υπόλοιποι στόχοι σας για το εργατικό κίνημα στην Αλβανία;
Προς το παρόν, οι στόχοι μας είναι να οργανώσουμε τους εργαζόμενους στην κλωστοϋφαντουργία και τις εξορύξεις μετάλλων σε άλλες πόλεις της Αλβανίας. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι επικεντρωνόμαστε μόνο σε αυτούς τους κλάδους. Φτιάχνουμε δομές μας σε όλη τη χώρα και θέλουμε να χτίσουμε μικρές κοιτίδες αντίστασης. Θεωρούμε πως πρέπει να βοηθήσουμε όλες τις ομάδες ανθρώπων, εργαζόμενους ή πολίτες, να συγκεντρωθούν και να φτιάξουν τις δικές τους οργανωμένες ομάδες αντίστασης. Αυτό μπορεί να αλλάξει καθοριστικά το ηθικό και την ισορροπία δυνάμεων. Αν καταφέρουμε να οργανώσουμε τους πιο στρατηγικούς τομείς, τις πιο προβληματικές ή ευαίσθητες κοινότητες, όπως η κοινότητα των Ρομά, τις φτωχές περιοχές που βρίσκονται σε κίνδυνο από τις δράσεις οικιστικής ανάπλασης και να τοποθετήσουμε αυτές τις ομάδες στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, θα είναι ένα σημαντικό βήμα μπροστά.
