Χρυσούλα Μονιάκη
Μισθολογικές διαφορές, καταπάτηση προβλεπόμενων από το νόμο δικαιωμάτων όπως το επίδομα μητρότητας, «απαγόρευση» εγκυμοσύνης, περιορισμένη δυνατότητα ανέλιξης. Παγιώνεται και οξύνεται το φαινόμενο των διακρίσεων λόγω φύλου στους χώρους εργασίας, σε συνθήκες ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Ακόμη και στις περιπτώσεις μαζικών περικοπών στις επιχειρήσεις, οι γυναίκες υφίστανται πρώτες τον πέλεκυ της απόλυσης.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε σε μία πρωτοφανή απόφαση-σταθμό, ανοίγοντας τον δρόμο σε απολύσεις εγκύων εργαζομένων
Η Αλεξάνδρα Κολλοντάι πριν από σχεδόν ένα αιώνα έγραφε «τι κοροϊδία, τι βλασφημία, όλες αυτές οι συναισθηματικές μεγαλοστομίες των αστών γύρω από τον ‘’ιερό χαρακτήρα’’ της ‘’οικογενειακής εστίας’’ και της ‘’μητρότητας’’, όταν εκατομμύρια, δεκάδες εκατομμύρια μητέρες δεν έχουν τη δυνατότητα να εκτελέσουν ούτε τις πιο στοιχειώδεις υποχρεώσεις τους.» (Αλεξάνδρα Κολλοντάι, Οικονομική και σεξουαλική απελευθέρωση της γυναίκας, εκδ. Πύλη, Αθήνα, 1979).
Τόσα χρόνια μετά και παρά τις κατακτήσεις του γυναικείου και του εργατικού κινήματος τα γραφόμενά της είναι τόσο επίκαιρα σαν γραφόταν σήμερα. Ο συνειρμός φέρνει αυτόματα τα εκατομμύρια εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα που αφήνουν τα νεογέννητα στην κούνια για να επιστρέψουν στη δουλειά. Οι έστω και ελλιπώς θεσμοθετημένες άδειες μητρότητας δεν τηρούνται από την πλειοψηφία των εργοδοτών. Άλλωστε και οι ίδιες οι εργαζόμενες από το φόβο μην απολυθούν αναγκάζονται να επιστρέψουν στη δουλειά. Ως συνέπεια των ελαστικών εργασιακών σχέσεων και στο δημόσιο τομέα, ανάλογες δυσκολίες αντιμετωπίζουν και οι αναπληρώτριες εκπαιδευτικοί καθώς αναγκάζονται να αφήσουν τα μωρά τους νεογέννητα για να επιστρέψουν στο σχολείο (ο νέος νόμος δεν επιλύει το πρόβλημα) παρόλες τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτό για την ψυχοσωματική υγεία των μητέρων και των νεογνών.
Εξάλλου οι εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα όταν μένουν έγκυες απολύονται. Δεκάδες είναι οι καταγγελίες τέτοιων περιπτώσεων τον τελευταίο καιρό ακόμη και για ομαδικές απολύσεις εγκύων γυναικών. Οι απολύσεις γίνονται με τη σύμφωνη γνώμη δικαιοσύνης, κράτους , κυβερνήσεων, ΕΕ και λοιπών θεσμών. Είναι γνωστό πως μόλις τον Φεβρουάριο του 2018, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε σε μία πρωτοφανή απόφαση-σταθμό, ανοίγοντας τον δρόμο σε απολύσεις εγκύων εργαζομένων γυναικών στο πλαίσιο γενικών περικοπών και ομαδικών απολύσεων. Την απόφαση αυτή άρχισαν να υλοποιούν οι εργοδότες στην Ελλάδα. Με την ρατσιστική πρόφαση ότι οι έγκυες γυναίκες δεν μπορούν να είναι το ίδιο παραγωγικές, οι εργοδότες τις απολύουν κι έτσι καταργείται επί της ουσίας το δικαίωμα και της εργασίας και της μητρότητας.
Επίσης οι διακρίσεις στην εργασία για τις γυναίκες δεν έχουν εξαλειφθεί. Μισθολογικές διαφορές, καταπάτηση προβλεπόμενων από το νόμο δικαιωμάτων όπως το επίδομα μητρότητας, «απαγόρευση» εγκυμοσύνης, περιορισμένη δυνατότητα ανέλιξης. Παγιώνεται και οξύνεται αντί να εξασθενεί το φαινόμενο των διακρίσεων λόγω φύλου στους χώρους εργασίας, σε συνθήκες ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Ακόμη και στις περιπτώσεις μαζικών περικοπών στις επιχειρήσεις, οι γυναίκες υφίστανται πρώτες τον πέλεκυ της απόλυσης. Τέτοια φαινόμενα καταγγέλλουν ακόμη και οι αστικές εφημερίδες.
Παράλληλα αυξάνονται οι καταγγελίες για σεξιστικές συμπεριφορές εις βάρος εργαζομένων γυναικών από τα αφεντικά και τους πελάτες. Το πλέγμα των πατριαρχικών σχέσεων οδηγεί σε αντιλήψεις κατωτερότητας του γυναικείου φύλου και πρακτικές έμφυλης καταπίεσης και βίας. Κι αυτό βέβαια, βρίσκει προνομιακή εφαρμογή στους χώρους εργασίας όπου εργάζονται νεαρά κορίτσια, όπως στον επισιτισμό και αλλού.
Απέναντι σ’ αυτή την απαράδεκτη κατάσταση πρέπει να αναπτυχθεί παραπέρα ένα μαζικό ταξικό ανατρεπτικό φεμινιστικό κίνημα, το οποίο μαζί με το εργατικό θα διεκδικήσει το αυτονόητο. Πρέπει να γίνει υπόθεση εκτός των φεμινιστικών οργανώσεων και των σωματείων, που αριθμούν εκατοντάδες γυναίκες ως μέλη, τα αιτήματα:
- Ισότητα με πλήρη δικαιώματα στην εργασία και στην ασφάλιση.
- Απαγόρευση απολύσεων εγκύων γυναικών, πλήρη δικαιώματα που αφορούν στη μητρότητα.
- Μείωση του ωραρίου εργασίας ώστε να δοθεί χρόνος για το μεγάλωμα των παιδιών στους γονείς.
- Κατάργηση κάθε διάκρισης που οφείλεται στο φύλο ή στο σεξουαλικό προσανατολισμό των εργαζομένων.
